{"id":46500,"date":"2018-08-04T12:11:10","date_gmt":"2018-08-04T10:11:10","guid":{"rendered":"http:\/\/zjarr.tv\/?p=46500"},"modified":"2018-08-04T12:11:10","modified_gmt":"2018-08-04T10:11:10","slug":"ndertimi-i-autostradave-me-ppp-nje-deshtim-katastrofik-qe-ne-europe-duan-ta-harrojne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/ndertimi-i-autostradave-me-ppp-nje-deshtim-katastrofik-qe-ne-europe-duan-ta-harrojne\/","title":{"rendered":"Nd\u00ebrtimi i autostradave me PPP nj\u00eb d\u00ebshtim katastrofik, q\u00eb n\u00eb Europ\u00eb duan ta harrojn\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Kur filloi projekti qendror i autostrad\u00ebs E-65 n\u00eb Greqi, kishte shum\u00eb pak shpres\u00eb te trafiku (vet\u00ebm 4 832 automjete n\u00eb dit\u00eb, trafik i pamjaftuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb justifikuar nd\u00ebrtimin e nj\u00eb autostrade sipas kritereve t\u00eb sh\u00ebndosha t\u00eb menaxhimit financiar).<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2013, vler\u00ebsimi i trafikut u reduktua edhe m\u00eb tej n\u00eb 1 792 automjete n\u00eb dit\u00eb, pra m\u00eb shum\u00eb se 63% n\u00ebn vler\u00ebsimin fillestar. P\u00ebrkund\u00ebr k\u00ebsaj, specifikimet e autostrad\u00ebs u vendos\u00ebn pa marr\u00eb n\u00eb konsiderat\u00eb n\u00ebse kishte nj\u00eb mund\u00ebsi me m\u00eb pak kosto p\u00ebr nd\u00ebrtimin e saj.<\/p>\n<p>Kliko per me shume info<\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, fush\u00ebveprimi i projektit \u00ebsht\u00eb reduktuar ndjesh\u00ebm. Vet\u00ebm pjesa e mesme (79 km) e autostrad\u00ebs s\u00eb planifikuar \u00ebsht\u00eb aktualisht n\u00eb nd\u00ebrtim e sip\u00ebr, por n\u00eb Veri dhe Jug nuk lidhet me rrug\u00ebt e tjera ekzistuese. Pa k\u00ebto lidhje, nivelet e ardhshme t\u00eb trafikut ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb jen\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta. Projektet e audituara n\u00eb Greqi treguan se pjesa e rrezikut p\u00ebr partnerin privat \u00ebsht\u00eb tep\u00ebr e lart\u00eb, si p\u00ebr shembull me autostrad\u00ebn Olympia, ku partneri publik transferoi rrezikun totalisht tek partneri privat, sidomos p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet e trafikut. Kjo praktik\u00eb mund t\u00eb \u00e7oj\u00eb n\u00eb faliment partnerin privat dhe me k\u00ebt\u00eb rast, t\u00eb krijoj\u00eb kosto shtes\u00eb. Nj\u00eb shp\u00ebrndarje e ngjashme e rrezikut ishte parashikuar edhe p\u00ebr projektin NBS n\u00eb Irland\u00eb, ku trafiku rezultoi m\u00eb i ul\u00ebt se ai i planifikuar fillimisht.<\/p>\n<p>Autostradat e nd\u00ebrtuara n\u00eb Europ\u00eb pat\u00ebn r\u00ebnie t\u00eb madhe t\u00eb trafikut pasi nisi pagesa. Projekti n\u00eb Meurthe-et-Moselle (Franc\u00eb) kishte t\u00eb ardhura pothuajse 50% n\u00ebn pritshm\u00ebrit\u00eb dhe n\u00eb Irland\u00eb gjithashtu n\u00eb projektin NBS, trafiku ishte 69% m\u00eb pak se parashikimi, sipas nj\u00eb analize q\u00eb b\u00ebri Gjykata Europiane e Llogarive p\u00ebr autostradat e nd\u00ebrtuara me koncesion PPP n\u00eb Europ\u00eb.<\/p>\n<p>Meqen\u00ebse PPP-t\u00eb kan\u00eb pasoja afatgjata p\u00ebr gjeneratat e ardhshme, p\u00ebrzgjedhja e tyre k\u00ebrkon analiza dhe argumente t\u00eb forta, shprehen auditor\u00ebt e BE-s\u00eb. P\u00ebr t\u00eb shmangur kostot p\u00ebr brezat, praktikat e mira t\u00eb menaxhimit zakonisht marrin n\u00eb konsiderat\u00eb kryerjen e analizave krahasuese midis opsioneve t\u00eb ndryshme t\u00eb prokurimit (p.sh. tradicionale vs. PPP). N\u00ebse opsioni i PPP zgjidhet pa ndonj\u00eb analiz\u00eb krahasuese p\u00ebr t\u00eb siguruar rregulla t\u00eb barabarta loje nd\u00ebrmjet metodave t\u00eb ndryshme t\u00eb prokurimit, interesi publik \u00ebsht\u00eb i pambrojtur.<\/p>\n<p>Analizat krahasuese jan\u00eb t\u00eb vlefshme, sidomos p\u00ebr projektet PPP t\u00eb infrastruktur\u00ebs. Pasi partner\u00ebt privat\u00eb zakonisht bartin shpenzime m\u00eb t\u00eb larta financiare, teksa tentojn\u00eb t\u00eb minimizojn\u00eb kostot e mir\u00ebmbajtjes afatgjat\u00eb, duke p\u00ebrmir\u00ebsuar cil\u00ebsin\u00eb e nd\u00ebrtimit, duke rritur kostot e nd\u00ebrtimit. Auditor\u00ebt e BE-s\u00eb e cil\u00ebsojn\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb sektori publik t\u00eb vler\u00ebsoj\u00eb shkall\u00ebn n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn mund t\u00eb arrihen kursimet afatgjata dhe n\u00ebse nj\u00eb PPP jan\u00eb opsioni i duhur p\u00ebr nj\u00eb infrastruktur\u00eb t\u00eb caktuar. Kjo \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht e r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr autostradat.<\/p>\n<p>Paaft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb ndar\u00eb rreziqet<\/p>\n<p>Aft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb identifikuar dhe p\u00ebr t\u00eb alokuar rreziqet e projektit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb korrekte \u00ebsht\u00eb nj\u00eb faktor ky\u00e7 p\u00ebr suksesin e nj\u00eb PPP. D\u00ebshtimi p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb implikime financiare p\u00ebr partnerin publik dhe pengon arritjen e objektivave t\u00eb projektit. Marr\u00ebveshjet e shp\u00ebrndarjes s\u00eb rrezikut mund t\u00eb sjellin m\u00eb pak stimuj p\u00ebr partnerin privat ose kostot m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb projektit dhe shp\u00ebrblime m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta p\u00ebr partnerin publik.<\/p>\n<p>N\u00eb rastin e projektit t\u00eb autostrad\u00ebs A-1 n\u00eb Spanj\u00eb, si rreziku i k\u00ebrkes\u00ebs ashtu edhe rreziku i disponueshm\u00ebris\u00eb u zhvendos\u00ebn te partneri privat, fondet ndaj investitorit do t\u00eb paguheshin nga qeveria, duke p\u00ebrfshir\u00eb bonuse dhe gjoba p\u00ebr cil\u00ebsin\u00eb e mir\u00ebmbajtjes.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa nivelet e trafikut ishin duksh\u00ebm m\u00eb posht\u00eb pritjeve, cil\u00ebsia e mir\u00ebmbajtjes krijoi shp\u00ebrblime q\u00eb kompensonin t\u00eb gjitha humbjet q\u00eb partneri pati nga r\u00ebnia e trafikut. Edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, edhe pse t\u00eb gjitha rreziqet jan\u00eb p\u00ebrballuar nga partneri privat, n\u00eb praktik\u00eb nuk ka p\u00ebsuar pothuajse asnj\u00eb dizavantazh financiar, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb qeveria ka qen\u00eb e detyruar t\u00eb paguaj\u00eb shum\u00eb.<\/p>\n<p>Auditor\u00ebt pohojn\u00eb se p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb t\u00eb suksesshme, PPP-t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb korniza, si dhe procese ligjore dhe institucionale t\u00eb fuqishme dhe gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, PPP e suksesshme e PPP varen n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe nga kapaciteti administrativ i autoriteteve p\u00ebrgjegj\u00ebse. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kur filloi projekti qendror i autostrad\u00ebs E-65 n\u00eb Greqi, kishte shum\u00eb pak shpres\u00eb te trafiku (vet\u00ebm 4 832 automjete n\u00eb dit\u00eb, trafik i pamjaftuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb justifikuar nd\u00ebrtimin e nj\u00eb autostrade sipas kritereve t\u00eb sh\u00ebndosha t\u00eb menaxhimit financiar). N\u00eb vitin 2013, vler\u00ebsimi i trafikut u reduktua edhe m\u00eb tej n\u00eb 1 792 automjete n\u00eb dit\u00eb, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2044,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[235],"tags":[],"class_list":{"0":"post-46500","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-vendi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46500","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2044"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46500"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46500\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46500"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46500"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46500"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}