{"id":46923,"date":"2018-09-02T12:37:53","date_gmt":"2018-09-02T10:37:53","guid":{"rendered":"http:\/\/zjarr.tv\/?p=46923"},"modified":"2018-09-02T12:37:53","modified_gmt":"2018-09-02T10:37:53","slug":"arsyeja-a-e-dini-pse-bota-e-quan-vendin-tone-albania","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/arsyeja-a-e-dini-pse-bota-e-quan-vendin-tone-albania\/","title":{"rendered":"Arsyeja\/ A e dini pse bota e quan vendin ton\u00eb Albania?"},"content":{"rendered":"<p>Albania\u2019 u popullarizua nga Anna Komnena (1083-1146), bija e perandorit bizantin Aleks i par\u00eb, e cila shkroi n\u00eb historin\u00eb e saj t\u00eb famshme Alekseida, se njer\u00ebzit q\u00eb banonin n\u00eb zon\u00ebn p\u00ebrtej Durr\u00ebsit e quanin veten \u2018Arbanez\u2019<\/p>\n<p>M\u00eb 23 korrik t\u00eb vitit 90 n\u00eb Aleksandri, provinc\u00eb romake, Egjipt \u2013 lindi Klaudius Ptolemy (Ptolemeu), astrolog, muzikolog, matematicien, shkrimtar dhe gjeografi.<\/p>\n<p>Prejardhja e sakt\u00eb e tij nuk dihet. Disa thon\u00eb se ishte romak, t\u00eb tjer\u00eb thon\u00eb, helen, por nisur nga emri \u2018Ptolemy\u2019, ai mund t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb me prejardhje nga Ptolemenjt\u00eb e periudh\u00ebs s\u00eb Aleksandrit t\u00eb Madh.<\/p>\n<p>Ptolemeu shkroi shum\u00eb libra, traktate shkencore, studime, por shqiptar\u00ebt e p\u00ebrmendin at\u00eb kryesisht p\u00ebr Gjeografin\u00eb e tij (rreth vitit 130), ku Ptolemeu sjell p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb t\u00eb dokumentuar emri \u2018Albanian\u2019 me kryeqytet Albanopolis, sa kalon Durr\u00ebsin, diku midis Tiran\u00ebs dhe Kruj\u00ebs. (kjo faqe n\u00eb librin e tij thuhet se ka humbur a \u00ebsht\u00eb grisur, por t\u00eb dh\u00ebnat citohen nga burime t\u00eb asaj kohe).<\/p>\n<p>Dhe k\u00ebshtu fillon rrug\u00ebtimi historik i nj\u00eb emri; \u2018Albania\u2019 . N\u00eb fillim t\u00eb shekullit XII norman\u00ebt n\u00eb epik\u00ebn e tyre n\u00eb fr\u00ebngjisht, \u2018K\u00ebng\u00ebt e Rolandit\u2019 e quajt\u00ebn \u2018Albania\u2019 rajonin nga Durr\u00ebsi n\u00eb Vlor\u00eb; n\u00eb shekullin XIV, ata q\u00eb ik\u00ebn n\u00eb Greqi nga k\u00ebto troje e quajt\u00ebn veten n\u00eb dialektin gjuh\u00ebsor \u2018Arbanit\u00eb\u2019 \u2013 \u2018Arvanit\u00eb\u2019; n\u00eb shekullin XV ata q\u00eb ik\u00ebn n\u00eb Italin\u00eb jugore e quanin atdheun e tyre \u2018Arbana\u2019 dhe veten \u2018Arb\u00ebresh\u00eb\u2019; Gjon Buzuku, nj\u00eb nga shkrimtar\u00ebt e pare shqiptar\u00eb t\u00eb shekullin XVI, i referohej vendit t\u00eb vet \u2018Arb\u00ebn\u2019;<\/p>\n<p>Madje Buzuku ishte i pari q\u00eb e quajti gjuh\u00ebn e tij \u2018Shqip\u2019; nd\u00ebrkoh\u00eb bota vazhdon t\u00eb p\u00ebrdor\u00eb emrin e vjet\u00ebr \u2018Albania\u2019 (ndikuar nga Ptolemeu) dhe \u2018Albanian\u2019 p\u00ebr gjuh\u00ebn q\u00eb flitet, nd\u00ebrsa vendasit mb\u00ebshteten n\u00eb fjal\u00ebn \u2018shqip\u2019 dhe \u2018Shqip\u00ebri\u201d dhe \u2018Shqiptar\u00eb\u2019 e quajn\u00eb veten e tyre.<\/p>\n<p>\u201cGjeografia\u201d nga Ptolemeu<\/p>\n<p>Ptolemeu \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr disa nga tekstet e historis\u00eb m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb astronomi dhe hart\u00ebs. \u201cGjeografia\u201d, udh\u00ebzuesi i tij p\u00ebr kartografin\u00eb, konsiderohet si p\u00ebrpjekja e par\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb bot\u00eb p\u00ebr krijimin e nj\u00eb harte t\u00eb bot\u00ebs.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ideja e Ptolemeut mbi bot\u00ebn mund t\u00eb mos duket si globi modern ku ne kemi qasje sot, mbetet s\u00ebrish nj\u00eb pun\u00eb mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebse p\u00ebr shekullin e 2-t\u00eb. Shum\u00eb nga teknikat moderne t\u00eb hart\u00ebs q\u00eb p\u00ebrdorim sot ende varen nga risit\u00eb e b\u00ebra nga Ptolemeu n\u00eb trajtimin e portretit t\u00eb tij.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Albania\u2019 u popullarizua nga Anna Komnena (1083-1146), bija e perandorit bizantin Aleks i par\u00eb, e cila shkroi n\u00eb historin\u00eb e saj t\u00eb famshme Alekseida, se njer\u00ebzit q\u00eb banonin n\u00eb zon\u00ebn p\u00ebrtej Durr\u00ebsit e quanin veten \u2018Arbanez\u2019 M\u00eb 23 korrik t\u00eb vitit 90 n\u00eb Aleksandri, provinc\u00eb romake, Egjipt \u2013 lindi Klaudius Ptolemy (Ptolemeu), astrolog, muzikolog, matematicien, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2044,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[234,194,235],"tags":[],"class_list":{"0":"post-46923","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-kuriozitete","7":"category-lifestyle","8":"category-vendi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46923","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2044"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46923"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46923\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46923"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46923"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46923"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}