{"id":51749,"date":"2018-11-19T12:28:41","date_gmt":"2018-11-19T11:28:41","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=51749"},"modified":"2018-11-19T12:28:41","modified_gmt":"2018-11-19T11:28:41","slug":"epoka-e-naftes-drejt-fundit-ja-e-ardhmja-e-energjise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/epoka-e-naftes-drejt-fundit-ja-e-ardhmja-e-energjise\/","title":{"rendered":"Epoka e naft\u00ebs drejt fundit,  ja e ardhmja e energjis\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Nafta e v\u00eb bot\u00ebn n\u00eb l\u00ebvizje dhe krijon shtete t\u00eb fuqishme. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb produkt aq jetik, sa shkaktoi disa luft\u00ebra gjat\u00eb shekullit t\u00eb nj\u00ebzet\u00eb.<\/p>\n<p>Ato pak vende q\u00eb e prodhojn\u00eb, p\u00ebrpiqen t\u00eb ruajn\u00eb kontrollin e t\u00eb sigurohen q\u00eb pasurit\u00eb e naft\u00ebs t\u00eb mbeten n\u00eb vendin e tyre. Ata q\u00eb nuk e kan\u00eb, p\u00ebrpiqen shum\u00eb ta marrin.<\/p>\n<p>N\u00eb vitet 1930, Arabia Saudite ishte nj\u00eb nga vendet m\u00eb t\u00eb varfra n\u00eb bot\u00eb. Por zbulimi i naft\u00ebs ndryshoi gjith\u00e7ka. Arabia Saudite ka mbledhur rreth 515 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet pasuris\u00eb shtet\u00ebrore.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb b\u00ebr\u00eb kreu i nj\u00eb karteli t\u00eb fuqish\u00ebm q\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb racionin naft\u00ebn, p\u00ebr t\u00eb rritur \u00e7mimet.<\/p>\n<p>SHBA-t\u00eb jan\u00eb tashm\u00eb prodhuesit m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb naft\u00ebs e gazit, p\u00ebr shkak t\u00eb nj\u00eb revolucioni n\u00eb g\u00ebrmimet e shistit argjilor. Kan\u00eb arritur t\u00eb mbledhin rezerva t\u00eb pafundme n\u00ebp\u00ebrmjet metod\u00ebs s\u00eb g\u00ebrmimit t\u00eb quajtur \u201cfracking\u201d, nj\u00eb teknologji q\u00eb p\u00ebrdor uj\u00eb dhe r\u00ebr\u00eb me presion shum\u00eb t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr t\u00eb th\u00ebrrmuar shk\u00ebmbinjt\u00eb n\u00eb thell\u00ebsi t\u00eb tok\u00ebs, duke nxjerr\u00eb hidrokarbure.<\/p>\n<p>Ky revolucion i ka ndihmuar SHBA-t\u00eb q\u00eb t\u00eb jen\u00eb m\u00eb pak t\u00eb varura nga nafta e Arabis\u00eb Saudite, Venezuela, Iraku dhe an\u00ebtar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb OPEC (Organizata e Vendeve q\u00eb Eksportojn\u00eb Naft\u00eb).<\/p>\n<p>Sasia m\u00eb e lart\u00eb e naft\u00ebs dhe gazit ka rritur p\u00ebrfitimet p\u00ebr konsumator\u00ebt, duke ulur kostot. Nafta mbetet karburanti kryesor, q\u00eb jep pothuajse nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn e energjis\u00eb n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n<p>Por epoka e art\u00eb e naft\u00ebs mund t\u00eb mbaroj\u00eb s\u00eb shpejti, pavar\u00ebsisht k\u00ebrkes\u00ebs q\u00eb sa vjen e shtohet.<\/p>\n<p>Konsumi i energjis\u00eb n\u00eb bot\u00eb pritet t\u00eb rritet me 30%, deri n\u00eb vitin 2040. Kjo energji duhet t\u00eb jet\u00eb m\u00eb e past\u00ebr n\u00ebse bota do t\u00eb shmang\u00eb ngrohjen globale.<\/p>\n<p>N\u00eb t\u00eb shkuar\u00ebn, gazi dhe qymyri ishin burime m\u00eb t\u00eb lira energjie se ato t\u00eb rinovueshmet. Por \u00e7mimi i k\u00ebtyre t\u00eb fundit ka r\u00ebn\u00eb shum\u00eb. Disa vende t\u00eb bot\u00ebs po garojn\u00eb q\u00eb t\u00eb krijojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb teknologji me energji t\u00eb rinovueshme, p\u00ebr t\u00eb ulur ndotjen e p\u00ebr ta konsumuar energjin\u00eb me m\u00eb shum\u00eb dobishm\u00ebri.<\/p>\n<p>Kina \u00ebsht\u00eb vendi q\u00eb konsumon m\u00eb shum\u00eb qymyr, i dyti p\u00ebr konsum nafte, por tani e prin bot\u00ebn edhe me energjin\u00eb e past\u00ebr.<\/p>\n<p>Nj\u00eb e treta e prodhimit bot\u00ebror t\u00eb paneleve diellore e t\u00eb centraleve q\u00eb punojn\u00eb me er\u00eb, tashm\u00eb jan\u00eb t\u00eb instaluara n\u00eb Kin\u00eb. Po ashtu, aty shiten m\u00eb shum\u00eb makina elektronike se n\u00eb \u00e7do vend tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Synimi p\u00ebr ta kursyer energjin\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb motivim i madh p\u00ebr shum\u00eb vende. Kina po l\u00ebviz shum\u00eb shpejt.<\/p>\n<p>Amerika, n\u00ebn presidentin Donald Trump, po siguron pavar\u00ebsin\u00eb e vet energjike, me naft\u00eb dhe gaz. \u00a0Por ndryshe nga nafta dhe gazi, energjia e rinovueshme nuk e rrit ngrohjen globale.<\/p>\n<p>Tranzicioni afatgjat\u00eb te teknologjia e past\u00ebr do t\u00eb sjell\u00eb sfida t\u00eb reja n\u00eb bot\u00eb. Do t\u00eb krijohen tensione n\u00eb vendet e pastabilizuara t\u00eb Lindjes s\u00eb Mesme, teksa burimet e naft\u00ebs do t\u00eb nisin t\u00eb shterojn\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr sfid\u00eb \u00ebsht\u00eb fakti q\u00eb era dhe dielli heqin nj\u00ebra-tjetr\u00ebn. Energjit\u00eb e rinovueshme k\u00ebrkojn\u00eb rrjete elektrike shum\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, q\u00eb t\u00eb shkojn\u00eb p\u00ebrtej kufijve, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb jet\u00eb e sakt\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb ndaluar ngrohjen globale, bota ka nevoj\u00eb p\u00ebr shum\u00eb bashk\u00ebpunim n\u00eb lidhje me t\u00eb ardhmen e energjis\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00ebse d\u00ebshtojm\u00eb me k\u00ebt\u00eb p\u00ebrpjekje,\u00a0 luft\u00ebrat e shekullit t\u00eb 21-t\u00eb p\u00ebr munges\u00eb burimesh mund t\u00eb jen\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda se ato t\u00eb shekullit t\u00eb nj\u00ebzet\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nafta e v\u00eb bot\u00ebn n\u00eb l\u00ebvizje dhe krijon shtete t\u00eb fuqishme. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb produkt aq jetik, sa shkaktoi disa luft\u00ebra gjat\u00eb shekullit t\u00eb nj\u00ebzet\u00eb. Ato pak vende q\u00eb e prodhojn\u00eb, p\u00ebrpiqen t\u00eb ruajn\u00eb kontrollin e t\u00eb sigurohen q\u00eb pasurit\u00eb e naft\u00ebs t\u00eb mbeten n\u00eb vendin e tyre. Ata q\u00eb nuk e kan\u00eb, p\u00ebrpiqen shum\u00eb ta [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":51750,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,191],"tags":[],"class_list":{"0":"post-51749","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-bota"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51749","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=51749"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/51749\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/51750"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=51749"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=51749"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=51749"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}