{"id":52523,"date":"2018-11-28T14:48:41","date_gmt":"2018-11-28T13:48:41","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=52523"},"modified":"2018-11-28T15:03:15","modified_gmt":"2018-11-28T14:03:15","slug":"zbulohet-letra-e-rralle-e-skenderbeut","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/zbulohet-letra-e-rralle-e-skenderbeut\/","title":{"rendered":"Zbulohet letra e rrall\u00eb e Sk\u00ebnderbeut"},"content":{"rendered":"<p><strong>Gjergj Kastriot Sk\u00ebnderbeu nuk ishte vet\u00ebm Atleti i Krishtit, njeriu q\u00eb mbajti larg dyerve t\u00eb Europ\u00ebs Perandorin\u00eb Osmane, por edhe nj\u00eb njeri i bes\u00ebs.<\/strong><\/p>\n<p>N\u00ebse kishte dh\u00ebn\u00eb fjal\u00ebn, ai do ta \u00e7onte at\u00eb deri n\u00eb fund. Nj\u00eb let\u00ebr e rrall\u00eb, nxjerr\u00eb nga arkivat e shkrimtarit e studiuesit Dhimit\u00ebr Shuteriqi, nxjerr n\u00eb pah karakterin e Sk\u00ebnderbeut.B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb let\u00ebrp\u00ebrgjigje t\u00eb Sk\u00ebnderbeut, d\u00ebrguar m\u00eb 1460 Princit t\u00eb Tarantos, Johan Anton De Ursini. Nga sa kuptohet nga letra, ky i fundit i k\u00ebrkonte Sk\u00ebnderbeut t\u00eb hiqte dor\u00eb nga mbrojtja e aleatit t\u00eb ti, tashm\u00eb t\u00eb dob\u00ebsuar, Mbretit t\u00eb Napolit, Ferrantit. P\u00ebrmes letr\u00ebs zbulojm\u00eb se \u00e7far\u00eb vler\u00ebsimesh jepte p\u00ebr Ferranten dhe pse i kishte dal\u00eb n\u00eb mbrojtje atij? Si ishin marr\u00ebdh\u00ebniet e heroit me Osman\u00ebt n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb dhe si e kujton heroi fitoren e Kruj\u00ebs\u2026? \u201cKur ju m\u00eb nxitni t\u2019i t\u00ebrheq njer\u00ebzit e mi e m\u00eb thoni se, po pata d\u00ebshir\u00eb t\u00eb luftoj, ja ku i kam turqit, \u2026 po ju p\u00ebrgjigjem: un\u00eb prej jush nuk dua nxitje, as k\u00ebshilla; njer\u00ebzit tan\u00eb nuk i kemi d\u00ebrguar q\u00eb t\u00eb kthehen kaq shpejt, por q\u00eb t\u2019i sh\u00ebrbejn\u00eb Mbretit Ferrant gjersa t\u00eb ket\u00eb bashkuar Mbret\u00ebrin\u00eb e tij. Dhe ata jan\u00eb nga ata burra, q\u00eb, po t\u00eb jet\u00eb nevoja, vullnetarisht p\u00ebrballojn\u00eb vdekjen n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb Madh\u00ebris\u00eb s\u00eb Tij\u201d, shkruhet n\u00eb k\u00ebt\u00eb let\u00ebr.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Dhimit\u00ebr S. Shuteriqi i kushtoi studime nd\u00ebr vite figur\u00ebs madhore t\u00eb Sk\u00ebnderbeut. Pas vdekjes s\u00eb tij jan\u00eb botuar librat: \u201cMoti i madh\u201d, botim i sht\u00ebpis\u00eb botuese \u201cDituria\u201d, 2006, dhe \u201cAranit\u00ebt\u201d, sht\u00ebpia botuese \u201cToena\u201d, 2011. Letra n\u00eb fjal\u00eb botohet e plot\u00eb, shoq\u00ebruar me nj\u00eb tekst t\u00eb shkruar nga vet\u00eb Shuteriqi.<\/p>\n<p><strong>DHIMIT\u00cbR S. SHUTERIQI<\/strong><\/p>\n<p><strong>Nj\u00eb let\u00ebr e rrall\u00eb e Sk\u00ebnderbeut sjell fakte befasuese<\/strong><\/p>\n<p>(<em>\u00c7far\u00eb vler\u00ebsimesh jepte p\u00ebr Ferranten dhe pse i kishte dal\u00eb n\u00eb mbrojtje atij? Si ishin marr\u00ebdh\u00ebniet e heroit me Osman\u00ebt n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb dhe si e kujton heroi fitoren e Kruj\u00ebs\u2026?<\/em>)<\/p>\n<p><strong>Nj\u00eb hero i Rilindjes europiane, Sk\u00ebnderbeu<\/strong><\/p>\n<p>(Dor\u00ebshkrim)<\/p>\n<p>Sk\u00ebnderbeu ishte nj\u00eb ushtarak i rrall\u00eb, nj\u00eb burr\u00eb shteti dhe nj\u00eb diplomat jo i zakonsh\u00ebm. Po japim letr\u00ebn e famshme t\u00eb tij, d\u00ebrguar Princit t\u00eb Tarantos m\u00eb 1460, q\u00eb flet p\u00ebr cil\u00ebsit\u00eb dhe karakterin e heroit.<\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb dokument i pa\u00e7mim shqiptar i koh\u00ebs, por edhe nj\u00eb model i epistolarit t\u00eb humanizmit. Sk\u00ebnderbeu, q\u00eb nuk kurseu asgj\u00eb, p\u00ebr t\u00eb vajtur e shp\u00ebtuar Mbretin mik t\u00eb Napolit nga kund\u00ebrshtar\u00ebt, ishte i nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm p\u00ebr rolin q\u00eb kan\u00eb luajtur luft\u00ebrat e tij n\u00eb shp\u00ebtimin e Europ\u00ebs nga osman\u00ebt. Mund t\u00eb thuhet se bashk\u00eb me hungarezin Janosh Hunaidi, Gjergj Kastrioti ishte nj\u00eb hero i Rilindjes europiane, i asaj periudhe q\u00eb b\u00ebri kthes\u00ebn e ndritur nga Mesjeta n\u00eb koh\u00ebt moderne. Pa k\u00ebta heronj, fati i Europ\u00ebs mund t\u00eb ishte fati q\u00eb p\u00ebsoi Ballkani. 18 janar 1987<\/p>\n<p><strong>LETRA E HEROIT<\/strong><\/p>\n<p>Let\u00ebr-p\u00ebrgjigje e Sk\u00ebnderbeut d\u00ebrguar m\u00eb 1460 Princit t\u00eb Tarantos, Johan Anton De Ursini Fort i kthjellti Princ e zot i nderuar, Mora letr\u00ebn e z. Suaj, e cila m\u00eb \u00e7uditi fort se sa do t\u00eb m\u00eb hidh\u00ebronte, duke par\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn, me t\u00eb cil\u00ebn ju shkruani. Dhe m\u00eb s\u00eb pari, thon\u00eb q\u00eb, kur keni marr\u00eb lajmin se ne i paskemi d\u00ebrguar fjal\u00eb fort t\u00eb kthjelltit Madh\u00ebri Mbret Ferrant se, po t\u00eb na d\u00ebrgonte galere, ne do t\u00eb kishim ngarkuar n\u00eb t\u00eb njer\u00ebz, q\u00eb t\u00eb shkonin p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb zjarr Brindisit dhe p\u00ebr t\u00eb pla\u00e7kitur vendin tuaj, nuk paskeni mundur ta besoni, mbasi m\u00eb njihni p\u00ebr t\u00eb urt\u00eb e t\u00eb matur, gjersa nuk pask\u00ebshin arritur njer\u00ebzit tan\u00eb n\u00eb Pulie, q\u00eb t\u2019ua v\u00ebrtetonin pun\u00ebn.<\/p>\n<p>K\u00ebsaj pjese ne po i p\u00ebrgjigjemi: \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb se, kur mor\u00ebm vesh se ju kishit ngritur krye kund\u00ebr Madh\u00ebris\u00eb s\u00eb Tij, i \u00e7uam fjal\u00eb q\u00eb t\u00eb na d\u00ebrgonte n\u00eb k\u00ebto an\u00eb galere dhe fuate t\u00eb tjera p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb njer\u00ebz, k\u00ebmb\u00ebsor\u00eb e kalor\u00ebs, sepse aq sa t\u00eb donte do t\u2019i kishim d\u00ebrguar\u2026<\/p>\n<p>Brindisin nuk do ta kishim djegur, po vendet q\u00eb u rebeluan\u2026 nuk do t\u00eb kishin ngritur krye. Ju\u2026 do ta kishit pasur t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb mbronit gj\u00ebn\u00eb tuaj dhe jo m\u00eb t\u00eb shtinit n\u00eb dor\u00eb shtetin e Madh\u00ebris\u00eb s\u00eb Tij, i cili \u00ebsht\u00eb zoti juaj e, si zot, duhet ta njihni, sepse jeni betuar. Dhe, mbasi thoni se \u00e7uditeni, \u2026 po ju p\u00ebrgjigjem: n\u00ebse na njihni si besnik\u00eb, ashtu si thoni se na njihni p\u00ebr t\u00eb urt\u00eb e t\u00eb matur, nuk do t\u00eb \u00e7uditeni p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, sepse duhet t\u00eb kujtoni k\u00ebshillat e veprat e atij Mbretit engj\u00ebllor Alfons (t\u00eb Aragon\u00ebs) qen\u00eb ato q\u00eb na ruajt\u00ebn e na mbrojt\u00ebn (kund\u00ebr) \u2026 mizorive t\u00eb turqve, armiqt\u00eb tan\u00eb dhe t\u00eb besimit katolik, dhe, po t\u00eb isha thyer un\u00eb, sigurisht q\u00eb Italia do ta kishte ndjer\u00eb rrjedhimin dhe, n\u00eb at\u00eb rast, ai zot\u00ebrim, q\u00eb ju thoni se \u00ebsht\u00eb juaji, do t\u00eb kishte qen\u00eb i turqve.<\/p>\n<p>Kur thoni se prej k\u00ebtij Mbretit Tuaj (t\u00eb Franc\u00ebs) ne mund t\u00eb presim t\u00eb mira t\u00eb m\u00ebdha\u2026 po ju p\u00ebrgjigjemi: un\u00eb nuk e njoh, as nuk dua ta njoh, as nuk dua ta di ve\u00e7se si armik\u2026 (Dhe) t\u00eb pafet\u00eb (turqit) nuk \u00e7mojn\u00eb as nuk kan\u00eb frik\u00eb ve\u00e7se nga flamujt e lavdish\u00ebm t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Aragon\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn dua t\u00eb vdes.<\/p>\n<p>M\u00eb tutje thoni, q\u00eb nuk duhet t\u00eb mendoj se mund ta ndihmoj Mbretin Ferrant t\u00eb p\u00ebrmendur, mbasi kund\u00ebr tij kan\u00eb ngritur krye pothuaj t\u00eb gjith\u00eb banor\u00ebt e popujt e mbret\u00ebris\u00eb, po ju p\u00ebrgjigjem: n\u00ebse tani\u2026 \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb, faji \u00ebsht\u00eb juaji p\u00ebr t\u00eb gjitha t\u00eb k\u00ebqijat q\u00eb do t\u00eb rrjedhin si dhe p\u00ebr turpin e posht\u00ebrsis\u00eb\u2026 (dhe) keni vepruar si grat\u00eb e p\u00ebrdala, t\u00eb cilat, kur plaken, b\u00ebhen kodoshe, q\u00eb me fjal\u00eb t\u00eb \u00ebmbla t\u00ebrheqin t\u00eb tjerat t\u00eb b\u00ebjn\u00eb at\u00eb, q\u00eb ato vet\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb, ashtu (si) ju keni t\u00ebrhequr baron\u00ebt e popullsis\u00eb si desht\u00eb n\u00eb thertore.<\/p>\n<p>Por ne nuk e gjykojm\u00eb se p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, Mbreti Ferrant ka humbur\u2026 Por e mbani mend, se m\u00eb e madhe ishte fuqia e Sulltanit sa \u00ebsht\u00eb juaja as e Zot\u00ebris\u00eb q\u00eb p\u00ebrkrahni, dhe kur, m\u00eb pat mbetur vet\u00ebm qyteti i Kruj\u00ebs\u2026 dhe kur atje u gjeta i rrethuar, un\u00eb e mbrojta kund\u00ebr gjith\u00eb asaj fuqie dhe e mbajta, gjersa turqit, me d\u00ebm e me turp, u hoq\u00ebn dhe un\u00eb, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr e me pak veta, shtiva n\u00eb dor\u00eb prap\u00eb at\u00eb q\u00eb shum\u00eb armiq e n\u00eb m\u00eb shum\u00eb koh\u00eb kishin fituar.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu q\u00eb, aq m\u00eb tep\u00ebr, duhet shpresuar p\u00ebr p\u00ebrt\u00ebritjen e shtetit t\u00eb Mbretit Ferrant, i cili, edhe vet\u00ebm Napolin t\u00eb ket\u00eb, t\u00eb jeni t\u00eb sigurt se do t\u00eb dal\u00eb ngadh\u00ebnjimtar. Dhe mbasi thoni se me shqiptar\u00ebt un\u00eb nuk do t\u00eb mundem ta ndihmoj, as ta mbroj, as t\u2019i d\u00ebmtoj armiqt\u00eb e tij t\u00eb fuqish\u00ebm, po ju p\u00ebrgjigjem: ka ndryshuar puna dhe, n\u00ebse kronikat tona nuk g\u00ebnjejn\u00eb, ne quhemi epirot\u00eb dhe duhet t\u00eb keni dijeni se, n\u00eb koh\u00eb t\u00eb tjera, paraardh\u00ebsit tan\u00eb kaluan n\u00eb vendin q\u00eb ju mbani sot dhe pat\u00ebn luftime t\u00eb m\u00ebdha me romak\u00ebt dhe ne e dim\u00eb se, m\u00eb t\u00eb shumt\u00ebn e her\u00ebs, u ndan\u00eb me nder sesa me turp, por un\u00eb do t\u00eb shtie n\u00eb pun\u00eb t\u00eb gjitha fuqit\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, me cil\u00ebsit\u00eb e mia, si dhe me t\u00eb gjith\u00eb miqt\u00eb e bes\u00eblidhurit q\u00eb kam p\u00ebr t\u00eb ndihmuar e p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb dor\u00eb zotit tim, Mbretit Ferrant\u2026<\/p>\n<p>Kur ju m\u00eb nxitni t\u2019i t\u00ebrheq njer\u00ebzit e mi e m\u00eb thoni se, po pata d\u00ebshir\u00eb t\u00eb luftoj, ja ku i kam turqit, \u2026 po ju p\u00ebrgjigjem: un\u00eb prej jush nuk dua nxitje, as k\u00ebshilla; njer\u00ebzit tan\u00eb nuk i kemi d\u00ebrguar q\u00eb t\u00eb kthehen kaq shpejt, por q\u00eb t\u2019i sh\u00ebrbejn\u00eb Mbretit Ferrant gjersa t\u00eb ket\u00eb bashkuar Mbret\u00ebrin\u00eb e tij. Dhe ata jan\u00eb nga ata burra, q\u00eb, po t\u00eb jet\u00eb nevoja, vullnetarisht p\u00ebrballojn\u00eb vdekjen n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb Madh\u00ebris\u00eb s\u00eb Tij. Por ata q\u00eb kemi d\u00ebrguar s\u2019jan\u00eb asgj\u00eb kundrejt atyre q\u00eb kemi vullnet t\u00eb d\u00ebrgojm\u00eb, n\u00ebse i p\u00eblqen Madh\u00ebris\u00eb s\u00eb Tij, e po qe nevoja do t\u00eb vij un\u00eb personalisht me aq njer\u00ebz sa, jo vet\u00ebm me ndihm\u00eb t\u00eb Zotit besojm\u00eb se do ta shtiem n\u00eb dor\u00eb Pulien, por do t\u00eb mjaftonin ta popullonin t\u00eb gjith\u00eb, mbasi \u00ebsht\u00eb e shpopulluar.<\/p>\n<p>Dhe aft\u00ebsin\u00eb e turqve ne s\u2019mund ta mohojm\u00eb, si na e vini n\u00eb dukje, sepse me ta kemi luftuar p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb pa turpin ton\u00eb\u2026, por tani, mbasi ju na e dhat\u00eb shkakun, kemi b\u00ebr\u00eb arm\u00ebpushim p\u00ebr tre vjet, q\u00eb t\u00eb p\u00ebrmbushim urdhrat e zotit tim, Mbretit Ferrant.<\/p>\n<p>Por ai k\u00ebshilli juaj do t\u00eb kishte qen\u00eb i denj\u00eb p\u00ebr lavdi m\u00eb t\u00eb madhe dhe m\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetsh\u00ebm p\u00ebr shpirtin e trupin tuaj, po t\u2019i kishit b\u00ebr\u00eb vetes, sepse, duke qen\u00eb ju plak i kaluar nga mosha dhe m\u00eb af\u00ebr turqve se \u00e7do tjet\u00ebr zot\u00ebri italian, do t\u00eb kishit mundur t\u2019i shpenzonit dit\u00ebt tuaja, as t\u00eb hollat tuaja, n\u00eb nj\u00eb nd\u00ebrmarrje m\u00eb t\u00eb lavdishme\u2026 dhe l\u00ebreni n\u00eb qet\u00ebsi at\u00eb Mbret\u00ebri me gjith\u00eb Mbret, t\u00eb cilit as ju, as un\u00eb nuk mund t\u2019i mohojm\u00eb sa i detyrohemi etj.<\/p>\n<p><em><strong>L\u00ebshuar n\u00eb Kruj\u00eb, dit\u00ebn e fundit t\u00eb tetorit.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>Gjergj Kastrioti, i quajtur Sk\u00ebnderbe.<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gjergj Kastriot Sk\u00ebnderbeu nuk ishte vet\u00ebm Atleti i Krishtit, njeriu q\u00eb mbajti larg dyerve t\u00eb Europ\u00ebs Perandorin\u00eb Osmane, por edhe nj\u00eb njeri i bes\u00ebs. N\u00ebse kishte dh\u00ebn\u00eb fjal\u00ebn, ai do ta \u00e7onte at\u00eb deri n\u00eb fund. Nj\u00eb let\u00ebr e rrall\u00eb, nxjerr\u00eb nga arkivat e shkrimtarit e studiuesit Dhimit\u00ebr Shuteriqi, nxjerr n\u00eb pah karakterin e Sk\u00ebnderbeut.B\u00ebhet [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2044,"featured_media":52526,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[334,234,319],"tags":[],"class_list":{"0":"post-52523","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-histori","8":"category-kuriozitete","9":"category-letersi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52523","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2044"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=52523"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/52523\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/52526"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=52523"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=52523"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=52523"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}