{"id":57311,"date":"2018-12-25T09:30:56","date_gmt":"2018-12-25T08:30:56","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=57311"},"modified":"2018-12-25T08:41:54","modified_gmt":"2018-12-25T07:41:54","slug":"100-vite-nga-kongresi-i-durresit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/100-vite-nga-kongresi-i-durresit\/","title":{"rendered":"100 vite nga kongresi i Durr\u00ebsit"},"content":{"rendered":"<p>Kongresi i Durr\u00ebsit ishte mbledhje e p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb e mbajtur n\u00eb Durr\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb siguruar pas mbarimit t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore pavar\u00ebsin\u00eb, t\u00ebr\u00ebsin\u00eb territoriale dhe vazhdim\u00ebsin\u00eb e shtetit shqiptar. Kongresi i zhvilloi punimet m\u00eb 25-27 dhjetor 1918.<\/p>\n<p>Mor\u00ebn pjes\u00eb mbi 50 delegat\u00eb. U zgjodh nj\u00eb qeveri e p\u00ebrkohshme me 14 an\u00ebtar\u00eb. Kongresi vendosi t\u00eb formohej edhe nj\u00eb Pleq\u00ebsi (senat), si organ k\u00ebshillues i qeveris\u00eb.<\/p>\n<p>Delegat\u00ebt e mbledhur n\u00eb Kongresin e Durr\u00ebsit u shpreh\u00ebn p\u00ebr ruajtjen e pavar\u00ebsis\u00eb e t\u00eb t\u00ebr\u00ebsis\u00eb territoriale t\u00eb shtetit shqiptar, p\u00ebr rishikimin e kufijve t\u00eb 1913-\u00ebs n\u00eb favor t\u00eb tij dhe p\u00ebr t\u2019ia paraqitur k\u00ebto k\u00ebrkesa Konferenc\u00ebs s\u00eb Paqes. L\u00ebvizjet p\u00ebr mbledhjen e krer\u00ebve shqiptar\u00eb ishin shfaqur q\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb tetorit. Por n\u00eb organizimin e shqiptar\u00ebve n\u00eb Itali ishin duke u p\u00ebrgatitur si Mehdi Frash\u00ebri, Mustafa Kruja, t\u00eb cil\u00ebt ishin t\u00eb orientuar nga politika italiane, shkruan Kosova Press.<\/p>\n<p>K\u00ebta i k\u00ebrkonin m\u00eb 6 tetor 1918 \u201cVatr\u00ebs\u201d t\u00eb d\u00ebrgonin n\u00eb Itali p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e tyre, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrcaktuar at\u00eb platform\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt politike, me t\u00eb cil\u00ebn do t\u00eb dilnin p\u00ebrpara Konferenc\u00ebs s\u00eb Paqes. Nd\u00ebrsa Mehmet Konica arriti n\u00eb Rom\u00eb m\u00eb 19 n\u00ebntor, i pritur me ngroht\u00ebsi nga italian\u00ebt. Nd\u00ebrkaq, qeveria italiane kishte hequr dor\u00eb nga mendimi, q\u00eb kishte n\u00eb fillim, p\u00ebr t\u00eb lejuar formimin e nj\u00eb qeverie shqiptare. Nd\u00ebrkaq, shqiptar\u00ebt q\u00eb erdh\u00ebn nga Roma p\u00ebr n\u00eb Shqip\u00ebri ishin t\u00eb k\u00ebshilluar t\u00eb formonin jo nj\u00eb qeveri, por nj\u00eb k\u00ebshill ose komitet komb\u00ebtar.<\/p>\n<p>Ky komitet nuk duhej t\u00eb b\u00ebnte nj\u00eb politik\u00eb t\u00eb pavarur as brenda vendit as jasht\u00eb tij, por duhej t\u00eb gjente nj\u00eb veg\u00ebl n\u00eb duart e politik\u00ebs italiane. N\u00eb fund t\u00eb n\u00ebntorit 1918 u aprovua formimi i k\u00ebshillit komb\u00ebtar i ideuar nga Gaetano Manconi, duke porositur q\u00eb k\u00ebshilli t\u00eb formohej sa m\u00eb par\u00eb n\u00eb Durr\u00ebs me persona shqiptar\u00eb q\u00eb t\u00eb jen\u00eb njer\u00ebzit tan\u00eb dhe me autoritet n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e pushtuar prej nesh me p\u00ebrjashtim t\u00eb Vlor\u00ebs dhe t\u00eb hinterlandit t\u00eb saj. Por n\u00eb t\u00eb dyja rastet, si nj\u00eb qeveri po edhe nj\u00eb k\u00ebshill, p\u00ebr t\u2019i formuar k\u00ebto organe duhej t\u00eb mblidhej kongresi komb\u00ebtar.<\/p>\n<p>Ky kongres u hap n\u00eb pasditen e 25 dhjetorit 1918 me pjes\u00ebmarrjen e 53 delegat\u00ebve. Ata vinin nga pjesa m\u00eb e madhe e vendit, e cila ishte n\u00ebn pushtimin e Italis\u00eb. Por n\u00eb kongres nuk merrnin pjes\u00eb nga qyteti i Vlor\u00ebs, sepse autoritetet italiane kishin marr\u00eb udh\u00ebzime nga Roma q\u00eb t\u00eb mos njiheshin delegat\u00ebt e k\u00ebtij qyteti. N\u00eb kongres mungonin edhe p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e krahin\u00ebs q\u00eb ishin n\u00ebn pushtimin serb, Peshkopia e Lum\u00ebs dhe as ata q\u00eb ishin n\u00ebn pushtimin francez, si qyteti i Kor\u00e7\u00ebs.<\/p>\n<p>K\u00ebta kan\u00eb qen\u00eb faktor\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt b\u00ebnin t\u00eb mundur elektrizimin e zhvillimeve n\u00eb Kongresin e Durr\u00ebsit. Por n\u00eb Durr\u00ebs nuk kishin ardhur vet\u00ebm delegat\u00ebt, por edhe shum\u00eb figura t\u00eb tjera politike. Ja si e pasqyron gazeta \u201cAgimi\u201d,\u00a0 \u201cN\u00eb kongres arrit\u00ebn t\u00eb b\u00ebnin propozime dhe t\u00eb merrnin fjal\u00ebn edhe njer\u00ebz t\u00eb cil\u00ebt nuk figuronin n\u00eb list\u00ebn e personave q\u00eb kishin mandatin e t\u00eb deleguarit\u201d.<\/p>\n<p>Por p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e Durr\u00ebsit, pa kaluar ende n\u00eb diskutimin e rendit t\u00eb dit\u00ebs, shpreh\u00ebn shqet\u00ebsimin edhe p\u00ebr munges\u00ebn e pjes\u00ebmarrjes s\u00eb delegat\u00ebve e t\u00eb gjitha krahinave t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Delegat\u00ebt, q\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb pun\u00ebs shfaq\u00ebn besim ndaj fituesve t\u00eb luft\u00ebs, duke e shoq\u00ebruar me nj\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndetje e n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb \u00cbilsonit, \u201ci cili kishte shpallur parimet e vet\u00ebvendosjes s\u00eb popujve\u201d. Kongresi hartoi nj\u00eb program politik t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Aty shprehej ruajtja e pavar\u00ebsis\u00eb, t\u00ebr\u00ebsia tok\u00ebsore e shtetit shqiptar dhe p\u00ebr rishikimin e kufijve t\u00eb vitit 1913. P\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen q\u00eb lidhej me statusin juridik t\u00eb k\u00ebtij shteti dhe animi politik ndaj nj\u00ebr\u00ebs apo tjetr\u00ebs fuqi fituese, p\u00ebr t\u00eb cilin kishte mosmarr\u00ebveshje, ata vepruan n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb heshtur dhe n\u00eb kompromis me nj\u00ebri-tjetrin. Ky program kishte n\u00eb themel mbrojtjen e t\u00eb drejtave n\u00eb Konferenc\u00ebn e Paqes nga qeveria e Durr\u00ebsit, k\u00ebrkimin e kufijve etnik\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, mbajtja e qet\u00ebsis\u00eb brenda vendit.<\/p>\n<p>Programi p\u00ebrb\u00ebnte nj\u00eb hap p\u00ebrpara n\u00eb l\u00ebvizjen komb\u00ebtare shqiptare, por duhet vler\u00ebsuar n\u00eb kushtet kur Shqip\u00ebria gjendej e pushtuar nga ushtrit\u00eb e huaja dhe n\u00ebn trysnin\u00eb e cop\u00ebtimit nga fqinj\u00ebt e saj. N\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00ebpamje, studiuesit e k\u00ebsaj periudhe, ndon\u00ebse e vler\u00ebsojn\u00eb pozitivisht Kongresin e Durr\u00ebsit, nuk kishin b\u00ebr\u00eb ndonj\u00eb koment ose vler\u00ebsim lidhur me programin e qeveris\u00eb. Mendimi i historis\u00eb shqiptare pas luft\u00ebs ka mbajtur nj\u00eb q\u00ebndrim kritik kund\u00ebr mb\u00ebshtetjes q\u00eb i dha \u201cVatra\u201d kompromisit me Italin\u00eb lidhur me formimin e qeveris\u00eb s\u00eb Durr\u00ebsit.<\/p>\n<p>Por, duke b\u00ebr\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb kujdessh\u00ebm t\u00eb periudh\u00ebs n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn u arrit kjo marr\u00ebveshje, duket se ky q\u00ebndrim \u00ebsht\u00eb i drejt\u00eb. Ky konkluzion rrjedh si rezultat i ndryshimit t\u00eb kushteve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb p\u00ebrfundim t\u00eb luft\u00ebs, par\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet disa faktor\u00ebve. Si prishja e ekuilibrave politik\u00eb n\u00eb Ballkan, si rezultat i shp\u00ebrb\u00ebrje s\u00eb Perandoris\u00eb Austro-Hungareze dhe humbjes s\u00eb luft\u00ebs.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kongresi i Durr\u00ebsit ishte mbledhje e p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb e mbajtur n\u00eb Durr\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb siguruar pas mbarimit t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore pavar\u00ebsin\u00eb, t\u00ebr\u00ebsin\u00eb territoriale dhe vazhdim\u00ebsin\u00eb e shtetit shqiptar. Kongresi i zhvilloi punimet m\u00eb 25-27 dhjetor 1918. Mor\u00ebn pjes\u00eb mbi 50 delegat\u00eb. U zgjodh nj\u00eb qeveri e p\u00ebrkohshme me 14 an\u00ebtar\u00eb. Kongresi vendosi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":57312,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,334,235],"tags":[],"class_list":{"0":"post-57311","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-histori","9":"category-vendi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57311","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57311"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57311\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/57312"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57311"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=57311"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=57311"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}