{"id":58813,"date":"2019-01-03T11:37:47","date_gmt":"2019-01-03T10:37:47","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=58813"},"modified":"2019-01-03T13:21:06","modified_gmt":"2019-01-03T12:21:06","slug":"pyesnim-veten-a-do-dilnim-te-gjalle-deshmia-rreqethese-e-te-burgosurit-ne-qafe-bari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/pyesnim-veten-a-do-dilnim-te-gjalle-deshmia-rreqethese-e-te-burgosurit-ne-qafe-bari\/","title":{"rendered":"\u201cPyesnim veten, a do dilnim t\u00eb gjall\u00eb\u201c, d\u00ebshmia rr\u00ebqeth\u00ebse e t\u00eb burgosurit n\u00eb Qaf\u00eb Bari"},"content":{"rendered":"<p>Arkiva Online e Viktimave t\u00eb Komunizmit\/ \u201cNga m\u00eb t\u00eb r\u00ebndat, sinqerisht. Nuk kishte d\u00ebnim fizik, por ishte d\u00ebnimi psikologjik. Kishin rekrutuar t\u00eb burgosur politik t\u00eb dob\u00ebt nga karakteri. Kjo \u00ebsht\u00eb e tmerrshme. Ne nuk kishim asnj\u00eb siguri n\u00eb do dilnim t\u00eb gjall\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb apo s\u2019do dilnim t\u00eb gjall\u00eb\u201c.<\/p>\n<p><strong>Baftjar Shemaj<\/strong> rr\u00ebfen vitet e burgut n\u00eb Ballsh edhe n\u00eb Qaf\u00eb Bari si dhe dyshimet n\u00ebse\u00a0do dilnin t\u00eb gjall\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb nga burgu apo s\u2019do t\u00eb dilnin kurr\u00eb prej tij.<\/p>\n<p><strong> D\u00ebshmia nga\u00a0Baftjar Shemaj<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1949, prind\u00ebrit tan\u00eb, babai me dy xhaxhallar\u00ebt menduan t\u00eb largoheshin nga Vasjari dhe t\u00eb kalonin n\u00eb Berat, qytet ku ata kishin miq, edhe t\u00eb strehoeshin, edhe t\u00eb pun\u00ebsoheshin me ndihm\u00ebn e miqve n\u00eb Berat. Babai im nuk shikohej mir\u00eb n\u00eb syrin politik t\u00eb atij regjimi. Pastaj, babai im ka qen\u00eb edhe an\u00ebtar i Ballit Komb\u00ebtar. Ky motiv politik, ekonomik shtyn t\u00eb tre v\u00ebllez\u00ebrit t\u00eb ikin nga Tepelena dhe t\u00eb banojn\u00eb n\u00eb Berat. N\u00eb Berat ndenj\u00ebm 18 vjet. Un\u00eb atje mbarova shkoll\u00ebn e mesme pedagogjike p\u00ebr arsimtar. E kam ushtruar profesionin n\u00eb Skrapar, ku m\u00eb \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb mund\u00ebsia n\u00eb fillim. M\u00eb von\u00eb n\u00eb Berat, pastaj p\u00ebr ngjyrat politike q\u00eb ka patur familja ime, na heqin me forc\u00eb nga qyteti i Beratit dhe na \u00e7ojn\u00eb prap n\u00eb fshat, n\u00eb Vasjar. Pas 4 viteve, n\u00eb 1974, m\u00eb heqin p\u00ebrs\u00ebri nga arsimi, p\u00ebrs\u00ebri shkoj n\u00eb kooperativ\u00ebn bujq\u00ebsore dhe n\u00eb 1977, m\u00eb arrestojn\u00eb p\u00ebr agjitacion dhe propagand\u00eb kund\u00ebr partis\u00eb dhe popullit.<\/p>\n<p><strong>A e kujtoni momentin e arrestimit?<\/strong><br \/>\nAt\u00eb dit\u00eb ishim duke punuar. Meqen\u00ebse ishte dhe muaji n\u00ebntor, mbillej gruri. Ishim af\u00ebr sht\u00ebpis\u00eb, jo larg. Vjen kryeagronomi i kooperativ\u00ebs bujq\u00ebsore s\u00eb bashkuar. Zakonisht, kur vinte ndonj\u00eb personalitet nga koperativa jon\u00eb apo nga rrethi, n\u00eb at\u00eb moment b\u00ebhej pushim. U grumbulluam pas tij, \u00e7far\u00eb do na thoshte. Na thot\u00eb. Tha, po \u00e7a tha. Kush \u00ebsht\u00eb Baftjar Shemi k\u00ebtu? Un\u00eb, i thash\u00eb. I thot\u00eb brigadierit: Do na i lejosh k\u00ebt\u00eb Baftjarin, ta marrim. Fshati \u00ebsht\u00eb kod\u00ebr, edhe makina nuk vinte dot, se at\u00eb dit\u00eb binte nj\u00eb ves\u00eb shi. Nuk kishte mundur t\u00eb vinte n\u00eb fshat makina dhe do t\u00eb shikojm\u00eb pak parcelat e grurit, si jan\u00eb b\u00ebr\u00eb vijat, se ky merr vesh, se ka dhe arsim. Merreni, than\u00eb ata, dhe m\u00eb mor\u00ebn. Posht\u00eb, kur zbres tek rruga e asfaltuar, vjen nj\u00eb qytetar. Se njihja fare. M\u00eb thot\u00eb: Ti je Baftjari? Po, i thash\u00eb un\u00eb. Si je? I thash\u00eb: Mir\u00eb. Prisja t\u00eb m\u00eb l\u00ebshonte dor\u00ebn, se do takohej, do ndaheshin duart, kjo dihet. Nuk m\u00eb l\u00ebshoi, m\u00eb t\u00ebrhoqi me vete, deri tek makina. Atje kuptova se di\u00e7ka po ndodhte me mua. I thash\u00eb: Si \u00ebsht\u00eb puna? Hip n\u00eb makin\u00eb, m\u00eb tha. Atje m\u00eb tha: Je i arrestuar n\u00eb em\u00ebr t\u00eb ligjit, n\u00eb em\u00ebr t\u00eb popullit, dhe m\u00eb vun\u00eb hekurat. Un\u00eb jam d\u00ebnuar n\u00eb gjyq me 10 vjet. D\u00ebnimin maksimal. Nj\u00ebher\u00eb t\u00eb burgosurit shp\u00ebrndahen n\u00eb Kaush\u00eb t\u00eb Tiran\u00ebs, atje b\u00ebhet shp\u00ebrndarja. Ka komand\u00eb, edhe atje b\u00ebhet shp\u00ebrndarja. Un\u00eb vajta n\u00eb Kaush\u00eb, edhe pas nj\u00eb muaji, erdhi rradha edhe m\u00eb \u00e7uan n\u00eb Ballsh. Por, k\u00ebtu nj\u00eb specifik\u00eb, un\u00eb n\u00eb Kaush\u00eb nuk e dija, por n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb burgosurve t\u00eb vjet\u00ebr i b\u00ebj nj\u00eb let\u00ebr komand\u00ebs edhe i them: Mund\u00ebsisht, mos m\u00eb d\u00ebnoni n\u00eb Spa\u00e7, se atje kam v\u00ebllain dhe kunatin. Po t\u00eb merrje vesh q\u00eb ke familjar\u00eb atje, b\u00ebhen tre dhe kush e di se.<\/p>\n<p><strong>Sa vjet ishte d\u00ebnuar v\u00ebllai dhe p\u00ebr \u00e7far\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>Agjitacion dhe propagand\u00eb. 7 vjet.<\/p>\n<p><strong> Sa vjet ishte d\u00ebnuar kunati juaj?<\/strong><\/p>\n<p>Kunati ishte shum\u00eb i persekutauar. Ishte d\u00ebnuar me 30 vjet.<\/p>\n<p><strong>Kush ishte kunati juaj?<\/strong><\/p>\n<p>Enver Mustafaraj. E njohin t\u00eb burgosurit e vjet\u00ebr shum\u00eb. Ka marr\u00eb pjes\u00eb edhe n\u00eb grev\u00ebn e uris\u00eb, nga m\u00eb t\u00eb r\u00ebndat, po ta them sinqerisht. Nuk kishte d\u00ebnim fizik, por vet\u00ebm psikologjik. \u00c7far\u00eb b\u00ebnin ato n\u00eb Ballsh\u2026 Kishin rekrutuar t\u00eb burgosur politik, t\u00eb dob\u00ebt nga karakteri dhe q\u00eb i merrnin, i fusnin n\u00ebp\u00ebr biruca p\u00ebr t\u2019i ballafaquar me t\u00eb paraburgosurin q\u00eb do kalonte n\u00eb gjyq dhe p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb d\u00ebnime m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda ose p\u00ebr t\u2019u rid\u00ebnuar. Ka qen\u00eb i d\u00ebnuar, por e kan\u00eb marr\u00eb e kan\u00eb ballafaquar m\u00eb k\u00ebt\u00eb q\u00eb ishte rekrut edhe p\u00ebr t\u2019u rid\u00ebnuar. Kjo \u00ebsht\u00eb e tmerrshme. Pra, ne nuk kishim asnj\u00ebher\u00eb siguri a do t\u00eb dilnim t\u00eb gjall\u00eb nga burgu apo s\u2019do dilnim t\u00eb gjall\u00eb. Edhe un\u00eb isha kandidat p\u00ebr t\u2019u rid\u00ebnuar, po mos t\u00eb vinte amnistia q\u00eb b\u00ebri Ramiz Alia, n\u00eb 1986. Pastaj na hoq\u00ebn, \u00e7\u2019ishim t\u00eb aft\u00eb p\u00ebr pun\u00eb fizike, p\u00ebr pun\u00eb t\u00eb r\u00ebnda n\u00eb minier, q\u00eb ishte nj\u00eb qeli e v\u00ebrtet\u00eb vdekjeje n\u00eb Qaf\u00eb Bari.<\/p>\n<p><strong>Si ishin kushtet n\u00eb burgun e Qaf\u00eb Barit?<\/strong><\/p>\n<p>Nj\u00eb ferr i v\u00ebrtet\u00eb. Kush ishte e tmerrshme atje? M\u00eb e tmerrshme ishte puna fizike, brenda n\u00eb minierat e Qaf\u00eb Barit. Atje mungonte infrastruktura, shinat ishin shum\u00eb keq, duhej nj\u00eb riparim shum\u00eb i madh, me ajrimin t\u00eb rrezikuar. Mund t\u00eb prishej ajrimi dhe ti mund t\u00eb vdisje aty brenda. Nuk e ke iden\u00eb se si ishte puna atje dhe dhuna q\u00eb ushtrohej nga policia. Ishte nj\u00eb nga policit\u00eb m\u00eb t\u00eb egra. K\u00ebt\u00eb e tregonin m\u00eb t\u00eb vjetrit n\u00eb burg, q\u00eb kishin kaluar disa kampe, se un\u00eb s\u2019e njihja. Un\u00eb njihja vet\u00ebm Ballshin edhe Qaf\u00eb Barin. Kishte nj\u00eb polici tep\u00ebr t\u00eb eg\u00ebr, aq sa n\u00eb Qaf\u00eb Bari u zhvillua edhe nj\u00eb revolt\u00eb jo e p\u00ebrmasave t\u00eb Spa\u00e7it, m\u00eb e vog\u00ebl, por jo e par\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr Sigurimin e Shtetit. Atje, jan\u00eb pushkatuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb krejt t\u00eb pafajshme, krejt kot, dy t\u00eb burgosur politik\u00eb.<\/p>\n<p><strong>A ka patur raste aksidentesh?<\/strong><\/p>\n<p>Shum\u00eb. N\u00eb galeri, t\u00eb vdiste shoku kur t\u00eb doje, n\u00eb krah\u00eb. Binte materiali q\u00eb nga lart\u00eb, e godiste n\u00eb kok\u00eb edhe vdiste.<br \/>\nSi ndodhi, nj\u00eb rast, i thot\u00eb brigadieri i d\u00ebnuar, se kishim dhe brigadier t\u00eb d\u00ebnuar, q\u00eb bashk\u00ebpunonte me brigadierin civil. Bashk\u00ebpunonte p\u00ebr pun\u00ebt e minier\u00ebs. Mund t\u00eb bashk\u00ebpunonte edhe p\u00ebr pun\u00eb t\u00eb tjera, s\u2019e dinim ne. Ishte rasti q\u00eb brigadieri i d\u00ebnuar i thot\u00eb nj\u00eb Aris quhet ai, q\u00eb ka vdekur. I thot\u00eb: Ti Aris, do t\u00eb shkosh t\u00eb zhbllokosh nj\u00eb ulluk, i gjat\u00eb nja dy metra, i pjerr\u00ebt. Ai ulluku, binte materiali nga shtresa lart\u00eb, mir\u00ebpo ulluku ishte z\u00ebn\u00eb edhe duhej hapur nga posht\u00eb, me leva. I thon\u00eb: Do t\u00eb shkosh ti ta b\u00ebsh at\u00eb gj\u00eb. N\u00eb momentin q\u00eb e zhbllokon, ti ikje se mbaroje pun\u00eb. Ky, me k\u00ebnaq\u00ebsi, shkon. Atje, duke e zhbllokuar, e hap at\u00eb dhe materiali i madh nga lart\u00eb, i bije i gjith\u00eb. Shkat\u00ebrron gjith\u00e7ka q\u00eb gjen aty. Edhe ai, kuptohet q\u00eb vdiq. Kur vjen policia, thot\u00eb: Si ndodhi? K\u00ebshtu, k\u00ebshtu. E mo mir\u00eb, thot\u00eb polici, nj\u00eb armik m\u00eb pak.<\/p>\n<p><strong>\u00c7\u2019v\u00ebshtir\u00ebsi hasnin t\u00eb af\u00ebrmit p\u00ebr t\u2019ju takuar?<\/strong><\/p>\n<p>Munges\u00eb komunikacioni. Kishe dhe nj\u00eb urdh\u00ebres\u00eb nga Sigurimi i Shtetit, q\u00eb k\u00ebto me ushqime, t\u00eb mos i merrni. Mendo ti tani, t\u00eb ik\u00ebsh me ushqime n\u00eb krah\u00eb, t\u00eb shkosh n\u00eb Bulqiz\u00eb apo t\u00eb shkosh n\u00eb Qaf\u00eb Bari. Urdh\u00ebr: Mos i merrni. N\u00ebqoft\u00ebse do i merrni, pushoheni nga puna. Ata e b\u00ebnin rrug\u00ebn n\u00eb k\u00ebmb\u00eb. N\u00ebna ime \u00ebsht\u00eb rrezikuar edhe nga rruga, edhe nga bora, me pesh\u00eb n\u00eb krah\u00eb. Ishte rrezikuar disa her\u00eb.<\/p>\n<p><strong>\u00c7\u2019ndodhi me juve, pasi u liruat nga burgu?<\/strong><\/p>\n<p>Kur u lirova, m\u00eb vjen sekretari i par\u00eb i Puk\u00ebs dhe na merr e na fut n\u00eb sall\u00eb, n\u00eb Qaf\u00eb Bari. Na thot\u00eb: Kush nga ju d\u00ebshiron t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb n\u00eb minier\u00eb n\u00eb pun\u00eb, ne i marrim. Kush nuk d\u00ebshiron, t\u00eb iki. Un\u00eb i thash\u00eb: Mund t\u00eb q\u00ebndroj, me mendimin q\u00eb miniera ka para. Mir\u00ebpo, kur lexoi ai q\u00eb un\u00eb isha i paaft\u00eb p\u00ebr pun\u00eb fizike, m\u00eb thot\u00eb: \u00c7\u2019t\u00eb duash ti? Ti je i paaft\u00eb p\u00ebr pun\u00eb fizike. Ika dhe shkoj n\u00eb Tepelen\u00eb, prap\u00eb n\u00eb Vasjar. Atje punova n\u00eb kooperativ\u00ebn bujq\u00ebsore, nga 1986 deri n\u00eb 1990, ku u ndryshuan raportet.\/Kujto.al<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Arkiva Online e Viktimave t\u00eb Komunizmit\/ \u201cNga m\u00eb t\u00eb r\u00ebndat, sinqerisht. Nuk kishte d\u00ebnim fizik, por ishte d\u00ebnimi psikologjik. Kishin rekrutuar t\u00eb burgosur politik t\u00eb dob\u00ebt nga karakteri. Kjo \u00ebsht\u00eb e tmerrshme. Ne nuk kishim asnj\u00eb siguri n\u00eb do dilnim t\u00eb gjall\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb apo s\u2019do dilnim t\u00eb gjall\u00eb\u201c. Baftjar Shemaj rr\u00ebfen vitet e burgut n\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":58816,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,231,235],"tags":[],"class_list":{"0":"post-58813","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-lajme","9":"category-vendi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58813","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=58813"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58813\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/58816"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=58813"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=58813"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=58813"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}