{"id":61133,"date":"2019-01-11T13:46:37","date_gmt":"2019-01-11T12:46:37","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=61133"},"modified":"2019-01-11T13:46:37","modified_gmt":"2019-01-11T12:46:37","slug":"satelitet-galileo-vertetojne-relativitetin-e-ajnshtajnit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/satelitet-galileo-vertetojne-relativitetin-e-ajnshtajnit\/","title":{"rendered":"Satelit\u00ebt \u201cGalileo\u201d v\u00ebrtetojn\u00eb relativitetin e Ajnshtajnit"},"content":{"rendered":"<p>Satelit\u00ebt europian\u00eb \u201cGalileo\u201d verifikojn\u00eb relativitetin e Ajnshtajnit me sakt\u00ebsin\u00eb m\u00eb t\u00eb lart\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb, duke p\u00ebrllogaritur n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn m\u00eb t\u00eb sakt\u00eb se si ndryshimet e forc\u00ebs gravitacionale ndryshojn\u00eb kalimin e koh\u00ebs, nj\u00eb efekt i parashikuar nga kjo teori e p\u00ebrpunuar 100 vite m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Ky studim \u00ebsht\u00eb publikuar n\u00eb revist\u00ebn shkencore \u201cPhysical Review Letters\u201d dhe vjen si rezultat i projektit \u201cGreat\u201d i drejtuar nga nj\u00ebsia e k\u00ebrkimit \u201cSyrte\u201d pran\u00eb Observatorit t\u00eb Parisit dhe nga qendra gjermane \u201cZarm\u201d q\u00eb koordinohen nga zyra \u201cGalileo Navigation Science Office\u201d dhe Agjencia Hap\u00ebsinore Europiane (ESA).<\/p>\n<p>Sipas teoris\u00eb s\u00eb relativitetit t\u00eb Ajnshtajnit, ndryshimet e forc\u00ebs s\u00eb gravitetit ndryshojn\u00eb kalimin e koh\u00ebs dhe p\u00ebr pasoj\u00eb, p\u00ebr shembull, koha kalon m\u00eb avash pran\u00eb nj\u00eb trupi qiellor t\u00eb dimensioneve t\u00eb m\u00ebdha.<\/p>\n<p>Kjo do t\u00eb thot\u00eb se p\u00ebr nj\u00eb or\u00eb n\u00eb Tok\u00eb, q\u00eb ndjen nj\u00eb fush\u00eb gravitacionale m\u00eb t\u00eb lart\u00eb, koha kalon m\u00eb avash n\u00eb krahasim me nj\u00eb or\u00eb t\u00eb vendosur n\u00eb nj\u00eb satelit rreth 20 000 kilometra lart\u00ebsi, q\u00eb \u00ebsht\u00eb distanca ku ndodhen satelit\u00ebt e sistemit \u201cGalileo\u201d.<\/p>\n<p>Fal\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb mbledhura n\u00eb tre vite nga dy satelit\u00ebt, q\u00eb transportojn\u00eb nj\u00eb or\u00eb ultra atomike, ultra t\u00eb sakta, studiuesit kan\u00eb arritur t\u00eb masin me shum\u00eb sakt\u00ebsi k\u00ebt\u00eb efekt, duke p\u00ebrcaktuar se ndryshimet e forc\u00ebs s\u00eb gravitetit ndryshojn\u00eb kalimin e koh\u00ebs p\u00ebr orat e dy satelit\u00ebve \u201cGalileo\u201d, n\u00eb krahasim me or\u00ebt n\u00eb Tok\u00eb, me kat\u00ebr t\u00eb mijtat e miliardit t\u00eb sekondit p\u00ebr \u00e7do 13 or\u00eb.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Satelit\u00ebt europian\u00eb \u201cGalileo\u201d verifikojn\u00eb relativitetin e Ajnshtajnit me sakt\u00ebsin\u00eb m\u00eb t\u00eb lart\u00eb ndonj\u00ebher\u00eb, duke p\u00ebrllogaritur n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn m\u00eb t\u00eb sakt\u00eb se si ndryshimet e forc\u00ebs gravitacionale ndryshojn\u00eb kalimin e koh\u00ebs, nj\u00eb efekt i parashikuar nga kjo teori e p\u00ebrpunuar 100 vite m\u00eb par\u00eb. Ky studim \u00ebsht\u00eb publikuar n\u00eb revist\u00ebn shkencore \u201cPhysical Review Letters\u201d dhe vjen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":61137,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[206],"tags":[],"class_list":{"0":"post-61133","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-shkence"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61133","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=61133"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61133\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/61137"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=61133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=61133"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=61133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}