{"id":73297,"date":"2019-03-10T17:35:58","date_gmt":"2019-03-10T16:35:58","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=73297"},"modified":"2019-03-10T17:35:58","modified_gmt":"2019-03-10T16:35:58","slug":"dilemat-per-dialogun-pa-vija-te-kuqe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/dilemat-per-dialogun-pa-vija-te-kuqe\/","title":{"rendered":"Dilemat p\u00ebr dialogun pa \u2018vija t\u00eb kuqe\u2019"},"content":{"rendered":"<p>Q\u00ebndrimi i Shteteve t\u00eb Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs dhe Bashkimit Evropian q\u00eb \u201cnuk duhet t\u00eb ket\u00eb vija t\u00eb kuqe\u201d lidhur me \u00e7\u00ebshtjet q\u00eb mund t\u00eb parashtrohen n\u00eb faz\u00ebn e fundit t\u00eb dialogut nd\u00ebrmjet Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb, p\u00ebr arritjen e nj\u00eb marr\u00ebveshje gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse q\u00eb do ta zgjidhte kontestin nd\u00ebrmjet dy vendeve, ka rihapur debatet lidhur me qasjen q\u00eb duhet ta ket\u00eb Kosova ndaj dialogut. Njoh\u00ebsit e zhvillimeve politike n\u00eb vend, thon\u00eb se etapa finale e dialogut nd\u00ebrmjet Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb, do t\u00eb jet\u00eb delikate dhe komplekse, nd\u00ebrkaq q\u00eb \u00e7\u00ebshtjen e \u201cvijave t\u00eb kuqe\u201d n\u00eb dialog, e shohin nga k\u00ebnde t\u00eb ndryshme. Analisti i \u00e7\u00ebshtjeve politike, Artan Muhaxhiri, thot\u00eb p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb q\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb kompleksitetit q\u00eb do ta ket\u00eb finalja e procesit t\u00eb dialogut Kosov\u00eb-Serbi, faktor\u00ebt nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb vendimmarr\u00ebs, nuk kan\u00eb predispozita q\u00eb t\u00eb flasin p\u00ebr \u2018vija t\u00eb kuqe\u2019, p\u00ebr shkak se ato do t\u00eb pamund\u00ebsonin dialogun dhe krijimin e nj\u00eb hap\u00ebsire p\u00ebr arritjen e marr\u00ebveshjes p\u00ebrfundimtare. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, sipas tij, duhet par\u00eb edhe q\u00ebndrimin e SHBA-s\u00eb p\u00ebr t\u00eb mos pasur vija t\u00eb kuqe n\u00eb negociata.<\/p>\n<p>\u201cN\u00ebse pal\u00ebt fillojn\u00eb t\u00eb vendosin vija t\u00eb kuqe, qoft\u00eb Kosova, Serbia apo p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e fuqish\u00ebm t\u00eb bashk\u00ebsis\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare, at\u00ebher\u00eb kjo do ta zvog\u00eblonte hap\u00ebsir\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb epilog, sepse do t\u00eb ishte e pritshme q\u00eb pozicionet t\u00eb jan\u00eb krejt\u00ebsisht t\u00eb kund\u00ebrta. Pra, vijat e kuqe t\u00eb Kosov\u00ebs dhe vijat e kuqe t\u00eb Serbis\u00eb nuk do t\u00eb mund t\u00eb puqeshin kurr\u00eb. Prandaj edhe \u00e7do tentim p\u00ebr gjetjen e nj\u00eb zgjidhjeje do t\u00eb ishte utopi\u201d, thekson Muhaxhiri. Ai ka shtuar se\u00a0n\u00eb rast se pal\u00ebt pranojn\u00eb t\u00eb mos ket\u00eb vija t\u00eb kuqe n\u00eb negociata, kjo do ta mund\u00ebsonte debatin, i cili, megjithat\u00eb, nuk n\u00ebnkupton q\u00eb zgjidhja e fundit do t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb e d\u00ebmshme p\u00ebr nj\u00ebr\u00ebn prej pal\u00ebve, por do t\u00eb hapte rrug\u00ebn p\u00ebr gjetjen e modelit q\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb i pranuesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb gjitha pal\u00ebt q\u00eb jan\u00eb pjes\u00eb e dialogut. Por, ndryshe mendon Taulant Kryeziu nga Instituti i Kosov\u00ebs p\u00ebr Politika Evropiane (EPIK). Duke folur p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb, ai shpreh mendimin q\u00eb shqet\u00ebsimi n\u00eb Kosov\u00eb ekziston kryesisht p\u00ebr territorin e saj, duke theksuar se p\u00ebrfaq\u00ebsuesit institucional, megjithat\u00eb \u00e7\u00ebshtjen e kufirit t\u00eb vendit, duhet ta ken\u00eb \u201cvij\u00eb t\u00eb kuqe\u2019 n\u00eb negociata me Serbin\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cLargimi apo mosekzistimi i disa parimeve negociuese \u00ebsht\u00eb i rreziksh\u00ebm. P\u00ebr p\u00ebrfundimin e k\u00ebtyre negociatave. Ne, deri m\u00eb tash, vet\u00ebm nj\u00eb q\u00ebndrim zyrtar e kemi pasur nga John Bolton, k\u00ebshilltar p\u00ebr siguri komb\u00ebtare i presidentit (t\u00eb SHBA-s\u00eb, Donald) Trump. \u00cbsht\u00eb i vetmi i cili ka th\u00ebn\u00eb q\u00eb \u2018n\u00ebse pal\u00ebt pajtohen, p\u00ebr neve \u00ebsht\u00eb pranueshme \u00e7do zgjidhje\u2019 dhe ka l\u00ebn\u00eb t\u00eb kuptohet q\u00eb edhe ajo p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn flitet, \u2018korrigjimi i kufirit\u2019, do t\u00eb ishte i akceptuar n\u00ebse pal\u00ebt pajtohen. Por q\u00eb, pak a shum\u00eb, marr\u00ebveshja e till\u00eb nuk shkon n\u00eb p\u00ebrputhje me interesat e qytetar\u00ebve t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs\u201d, vler\u00ebson Kryeziu.<\/p>\n<p>Analisti Muhaxhiri, shpreh mendimin q\u00eb v\u00ebnia e \u2018vijave t\u00eb kuqe\u2019 n\u00eb negociata, varet nga fuqia politike e faktor\u00ebve t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb proces.<\/p>\n<p>\u201cN\u00ebse faktor\u00ebt nd\u00ebrkomb\u00ebtar, n\u00ebse vendimmarr\u00ebsit vendosin q\u00eb nj\u00ebri nd\u00ebr skenar\u00ebt t\u00eb jet\u00eb edhe \u2018korrigjimi i kufirit\u2019, at\u00ebher\u00eb ai, me shum\u00eb gjas\u00eb edhe do t\u00eb jet\u00eb. Pra, Kosova nuk ka shum\u00eb fuqi q\u00eb t\u00eb imponoj skenar edhe zgjidhje. As Serbia nuk e ka k\u00ebt\u00eb fuqi. Por, Kosova mund t\u00eb b\u00ebj at\u00eb q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb maksimalisht nga \u00e7do skenar q\u00eb mund t\u00eb vendoset n\u00eb tavolin\u00eb prej fuqive t\u00eb m\u00ebdha, t\u00eb cilat e kan\u00eb ndikimin dominues n\u00eb Ballkan dhe n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi n\u00eb rajonin e Evrop\u00ebs Juglindore\u201d, theksoi Muhaxhiri.<\/p>\n<p>Por, Kryeziu vler\u00ebson se Kosova po shkon drejt dialogut me spektrin politik t\u00eb polarizuar. Sipas tij, kjo e b\u00ebn at\u00eb t\u00eb pafuqishme n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb negociatave, pavar\u00ebsisht q\u00eb tashm\u00eb Kuvendi i Kosov\u00ebs e ka miratuar nj\u00eb platform\u00eb p\u00ebr dialogun me Serbin\u00eb, por pa pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb opozit\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cT\u00eb gjitha partit\u00eb politike jan\u00eb p\u00ebr dialog. Mir\u00ebpo, dialog n\u00eb baz\u00eb t\u00eb disa parimeve negociuese. Nuk mund t\u00eb themi ne q\u00eb vet\u00ebm t\u00eb arrijm\u00eb marr\u00ebveshje, qoft\u00eb edhe n\u00ebse prekim n\u00eb shtet\u00ebsin\u00eb e Kosov\u00ebs. \u00c7\u00ebshtja e sovranitetit dhe integritetit territorial, si\u00e7 e parasheh edhe Kushtetuta e Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs, \u00ebsht\u00eb bartur edhe n\u00eb Platform\u00eb, por n\u00eb qoft\u00eb se pal\u00ebt shkojn\u00eb me vullnet dhe pajtohen atje q\u00eb t\u00eb preket territori, at\u00ebher\u00eb m\u00eb ajo m\u00eb nuk ka t\u00eb b\u00ebj me sovranitet dhe integritet&#8221;.<\/p>\n<p>&#8220;Sovraniteti dhe integriteti, si parime t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare, funksionojn\u00eb n\u00eb momentin pala e tret\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb dhunshme ta cenon territorin. Por, jo n\u00eb qoft\u00eb se ti me vullnet i thua \u2018un\u00eb po pajtohem q\u00eb ta jap nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb territorit\u2019\u201d, shprehet Kryeziu.<\/p>\n<p>Mund\u00ebsin\u00eb e mosekzistimit t\u00eb \u201cvijave t\u00eb kuqe\u201d n\u00eb negociata me Serbin\u00eb, me her\u00ebt e kishte theksuar edhe presidenti i Kosov\u00ebs, Hashim Tha\u00e7i. M\u00eb 28 qershor t\u00eb vitit 2018, ai pati th\u00ebn\u00eb se \u201cnuk do t\u00eb ket\u00eb vija t\u00eb kuqe sikurse q\u00eb kishte nga Grupi i Kontaktit n\u00eb rastin e bisedimeve t\u00eb Vjen\u00ebs\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, kryeministri i Kosov\u00ebs, Ramush Haradinaj, Ekipi negociues n\u00eb dialog me Serbin\u00eb dhe partit\u00eb opozitare jan\u00eb shprehur kund\u00ebr \u00e7do negocimi q\u00eb cenon sovranitetin dhe integritetin territorial t\u00eb Kosov\u00ebs, n\u00eb kufijt\u00eb ekzistues. Dit\u00eb m\u00eb par\u00eb, ambasadori i SHBA-s\u00eb n\u00eb Serbi, Kyle Scott, u ka th\u00ebn\u00eb medieve serbe q\u00eb vendi i tij \u201cnuk i t\u00ebrheq \u2018vijat e kuqe\u2019, nuk p\u00ebrcakton se \u00e7far\u00eb do t\u00eb ndodh\u00eb, por n\u00eb qoft\u00eb se ajo p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn do t\u00eb pajtoheshin pal\u00ebt e stabilizon rajonin, at\u00ebher\u00eb me siguri q\u00eb do ta ket\u00eb mb\u00ebshtetjen\u201d amerikane. Ambasadori Scott ka theksuar se presin q\u00eb pal\u00ebt t\u00eb arrijn\u00eb vet marr\u00ebveshje n\u00ebn ombrell\u00ebn e Bashkimit Evropian. Zyrtar\u00ebt e SHBA-s\u00eb kan\u00eb theksuar se presin q\u00eb Kosova dhe Serbia t\u00eb arrijn\u00eb marr\u00ebveshjen gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse brenda vitit 2019, e cila, si\u00e7 kan\u00eb th\u00ebn\u00eb, do t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb me njohje reciproke. Si\u00e7 kan\u00eb theksuar, SHBA-ja nuk \u00ebsht\u00eb iniciatore e asnj\u00eb ideje p\u00ebr ndryshim t\u00eb kufijve. Megjithat\u00eb, sipas tyre, jo \u00e7do marr\u00ebveshje do t\u00eb ket\u00eb mb\u00ebshtetjen e SHBA-s\u00eb, duke rikujtuar se sidomos shk\u00ebmbimi i territoreve si opsion, bart edhe pasoja politike, ekonomike, por edhe ato t\u00eb siguris\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u00ebndrimi i Shteteve t\u00eb Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs dhe Bashkimit Evropian q\u00eb \u201cnuk duhet t\u00eb ket\u00eb vija t\u00eb kuqe\u201d lidhur me \u00e7\u00ebshtjet q\u00eb mund t\u00eb parashtrohen n\u00eb faz\u00ebn e fundit t\u00eb dialogut nd\u00ebrmjet Kosov\u00ebs dhe Serbis\u00eb, p\u00ebr arritjen e nj\u00eb marr\u00ebveshje gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse q\u00eb do ta zgjidhte kontestin nd\u00ebrmjet dy vendeve, ka rihapur debatet lidhur me qasjen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":56004,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-73297","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-rajoni"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73297","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=73297"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/73297\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56004"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=73297"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=73297"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=73297"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}