{"id":79301,"date":"2019-04-15T19:50:23","date_gmt":"2019-04-15T17:50:23","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=79301"},"modified":"2019-04-15T17:11:58","modified_gmt":"2019-04-15T15:11:58","slug":"oumuamua-dhe-vizitoret-e-tjere-nderyjore-krijues-te-planeteve-te-rinj","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/oumuamua-dhe-vizitoret-e-tjere-nderyjore-krijues-te-planeteve-te-rinj\/","title":{"rendered":"Oumuamua dhe vizitor\u00ebt e tjer\u00eb nd\u00ebryjor\u00eb: krijues t\u00eb planet\u00ebve t\u00eb rinj"},"content":{"rendered":"<p>Ne nuk e njohim origjin\u00ebn e objektit me origjin\u00eb &#8220;aliene&#8221;, por ndoshta e ndiejm\u00eb prejardhjen e tij: ai mund t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb si nj\u00eb b\u00ebrtham\u00eb p\u00ebr krijimin e planet\u00ebve t\u00eb s\u00eb nes\u00ebrmes.<\/p>\n<p>Objekte nd\u00ebryjore t\u00eb tilla si ato q\u00eb koh\u00ebt e fundit kaluan sistemin e brendsh\u00ebm diellor, Oumuamua, mund t\u00eb p\u00ebrshpejtojn\u00eb formimin e planetit n\u00eb ret\u00eb e gazit q\u00eb rrethojn\u00eb yjet e sapo formuara.<\/p>\n<p>Mekanizmi i formimit t\u00eb sistemeve planetare tani \u00ebsht\u00eb mjaft i njohur: n\u00eb origjin\u00ebn e trupave qiellor\u00eb ekzistojn\u00eb element\u00ebt themelor\u00eb t\u00eb reve t\u00eb yjeve (hidrogjeni, heliumi dhe gjurm\u00ebt e element\u00ebve t\u00eb r\u00ebnd\u00eb), t\u00eb cilat fillojn\u00eb t\u00eb kontraktohen dhe mblidhen n\u00eb b\u00ebrthama t\u00eb vogla, t\u00eb mbajtura s\u00eb bashku nga forcat e mikro gravitetit.<\/p>\n<p>Normalisht ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb proces shum\u00eb i ngadalsh\u00ebm, sepse ndodh fillimisht n\u00eb nj\u00eb baz\u00eb molekulare.<\/p>\n<p>Sipas shkenc\u00ebtar\u00ebve, formimi i planetit krijon nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh objektesh t\u00eb ngjashme me Oumuamua, t\u00eb zgjatur dhe me form\u00ebn e nj\u00eb puroje, t\u00eb cilat mbushin hap\u00ebsir\u00ebn nd\u00ebryjore n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrqendrim prej nj\u00eb trilion\u00eb t\u00eb objekteve qiellore \u00e7do 3,3 vjet drit\u00eb: do t\u00eb thot\u00eb se n\u00eb \u00e7do sistem planetar ka midis nj\u00eb dhe dhjet\u00eb milion\u00eb prej k\u00ebtyre planet\u00ebve.<\/p>\n<p>Me planet t\u00eb tilla, ndodh nj\u00eb proces i ngjash\u00ebm, jo-kimik, por gravitacional: k\u00ebto objekte t\u00eb zgjatura do t\u00eb t\u00ebrheqin mbeturinat dhe gazin rreth tyre, duke vepruar si baz\u00eb p\u00ebr planetin e ardhsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Sipas teoris\u00eb s\u00eb re, roli i objekteve si Oumuamua n\u00eb p\u00ebrshpejtimin e formimit t\u00eb planetit mund t\u00eb shpjegoj\u00eb pranin\u00eb e planetit t\u00eb b\u00ebr\u00eb tashm\u00eb dhe p\u00ebrfunduar edhe rreth yjeve shum\u00eb t\u00eb rinj.<\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, kur formohen sisteme t\u00eb reja planetare, numri i planet\u00ebve t\u00eb till\u00eb rritet n\u00eb nj\u00eb lloj &#8220;efekti n\u00eb kaskad\u00eb&#8221;, duke ndihmuar n\u00eb nd\u00ebrtimin e planetit t\u00eb gjenerat\u00ebs s\u00eb re.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ne nuk e njohim origjin\u00ebn e objektit me origjin\u00eb &#8220;aliene&#8221;, por ndoshta e ndiejm\u00eb prejardhjen e tij: ai mund t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb si nj\u00eb b\u00ebrtham\u00eb p\u00ebr krijimin e planet\u00ebve t\u00eb s\u00eb nes\u00ebrmes. Objekte nd\u00ebryjore t\u00eb tilla si ato q\u00eb koh\u00ebt e fundit kaluan sistemin e brendsh\u00ebm diellor, Oumuamua, mund t\u00eb p\u00ebrshpejtojn\u00eb formimin e planetit n\u00eb ret\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":79302,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,234],"tags":[],"class_list":{"0":"post-79301","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-kuriozitete"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/79301","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=79301"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/79301\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/79302"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=79301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=79301"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=79301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}