{"id":80190,"date":"2019-04-20T21:10:01","date_gmt":"2019-04-20T19:10:01","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=80190"},"modified":"2019-04-20T15:36:47","modified_gmt":"2019-04-20T13:36:47","slug":"shkencetaret-gjeten-kometen-e-vjeter-brenda-asteroidit-ne-antarktide","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/shkencetaret-gjeten-kometen-e-vjeter-brenda-asteroidit-ne-antarktide\/","title":{"rendered":"Shkenc\u00ebtar\u00ebt gjet\u00ebn komet\u00ebn e vjet\u00ebr brenda asteroidit n\u00eb Antarktid\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Nj\u00eb pjes\u00eb e vog\u00ebl e nj\u00eb komete 3.5 milion\u00eb vje\u00e7are, i gjetur brenda nj\u00eb meteori, mendohet se p\u00ebrmban sekrete se si u nd\u00ebrtua sistemi yn\u00eb diellor.<\/p>\n<p>Meteoriti vet\u00eb u gjet n\u00eb fush\u00ebbetej\u00ebn e LaPaz n\u00eb Antarktid\u00eb dhe kishte nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb komet\u00ebs s\u00eb ruajtur brenda, gj\u00eb q\u00eb lejoi q\u00eb ajo t\u00eb mbetej n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sigurt brenda shk\u00ebmbit dhe ta pengonte at\u00eb t\u00eb digjej n\u00eb atmosfer\u00ebn e Tok\u00ebs.<\/p>\n<p>&#8220;Na dha nj\u00eb v\u00ebshtrim n\u00eb nj\u00eb material q\u00eb nuk do t\u00eb kishte mbijetuar p\u00ebr t\u00eb arritur sip\u00ebrfaqen e planetit ton\u00eb, duke na ndihmuar t\u00eb kuptojm\u00eb kimin\u00eb e sistemit diellor t\u00eb hersh\u00ebm,&#8221; tha Larry Nittler i Institucionit Carnegie p\u00ebr Shkenc\u00ebn.<\/p>\n<p>Meteori u quajt &#8220;LaPaz Icefield 02342&#8221; dhe i p\u00ebrket &#8220;nj\u00eb klase t\u00eb meteoriteve primitive t\u00eb kokrr\u00ebs s\u00eb karbonit q\u00eb kan\u00eb p\u00ebsuar ndryshime minimale&#8221; q\u00eb nga formimi i tij 4.5 miliard\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb jasht\u00eb orbit\u00ebs s\u00eb Jupiterit, zbuluan shkenc\u00ebtar\u00ebt.<\/p>\n<p>Meteoritet e zbuluara m\u00eb par\u00eb t\u00eb llojit t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb si LaPaz p\u00ebrmbajn\u00eb komponime organike si uji dhe aminoacidet dhe nukleobazet komponent\u00ebt themelor\u00eb t\u00eb proteinave dhe ADN-s\u00eb \u00a0duke i lejuar shkenc\u00ebtar\u00ebt t\u00eb dep\u00ebrtojn\u00eb n\u00eb zhvillimin e sistemit diellor t\u00eb hersh\u00ebm.<\/p>\n<p>Studiuesit kan\u00eb sugjeruar se grimcat migruan nga skajet e jashtme t\u00eb sistemit diellor n\u00eb nj\u00eb zon\u00eb m\u00eb t\u00eb af\u00ebrt p\u00ebrtej Jupiterit ku hondritet e karbonit u form\u00ebsuan \u00a0nd\u00ebrsa planetet filluan t\u00eb formohen.<\/p>\n<p>&#8220;Kur pash\u00eb imazhet e para t\u00eb elektronit t\u00eb materialit t\u00eb pasur me karbon [brenda meteoritit], e dija q\u00eb po shihnim di\u00e7ka shum\u00eb t\u00eb rrall\u00eb. Ishte nj\u00eb nga ato momente emocionuese q\u00eb jeton kur je nj\u00eb shkenc\u00ebtar&#8221;, tha Jemma Davidson i Qendr\u00ebs s\u00eb Studimeve Meteorite t\u00eb Universitetit Shtet\u00ebror t\u00eb Arizon\u00ebs.<\/p>\n<p>T\u00eb dy kometat dhe asteroidet jan\u00eb formuar nga gazi dhe pluhuri q\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr t\u00eb rrethuar diellin. Megjithat\u00eb, ato formohen n\u00eb pjes\u00eb t\u00eb ndryshme t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs dhe p\u00ebrmbajn\u00eb kompozime t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p>Hulumtuesit kryen analiza kimike dhe isotopike t\u00eb materialit dhe sugjeruan se kometa LaPaz kishte t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb vij\u00eb nga sistemi diellor i akullt i jasht\u00ebm s\u00eb bashku me objektet nga Rripi Kuiper, ku jan\u00eb krijuar shum\u00eb kometa.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb pjes\u00eb e vog\u00ebl e nj\u00eb komete 3.5 milion\u00eb vje\u00e7are, i gjetur brenda nj\u00eb meteori, mendohet se p\u00ebrmban sekrete se si u nd\u00ebrtua sistemi yn\u00eb diellor. Meteoriti vet\u00eb u gjet n\u00eb fush\u00ebbetej\u00ebn e LaPaz n\u00eb Antarktid\u00eb dhe kishte nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb komet\u00ebs s\u00eb ruajtur brenda, gj\u00eb q\u00eb lejoi q\u00eb ajo t\u00eb mbetej n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,234],"tags":[],"class_list":{"0":"post-80190","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-aktualitet","7":"category-kuriozitete"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80190","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=80190"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/80190\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=80190"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=80190"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=80190"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}