{"id":81774,"date":"2019-04-30T15:57:31","date_gmt":"2019-04-30T13:57:31","guid":{"rendered":"https:\/\/zjarr.tv\/?p=81774"},"modified":"2019-04-30T15:57:31","modified_gmt":"2019-04-30T13:57:31","slug":"gjysma-e-kryebashkiakeve-ne-vend-ngelin-ne-testin-e-pasurise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/gjysma-e-kryebashkiakeve-ne-vend-ngelin-ne-testin-e-pasurise\/","title":{"rendered":"Gjysma e kryebashkiak\u00ebve n\u00eb vend ngelin n\u00eb testin e pasuris\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>T\u00eb dh\u00ebnat e siguruara nga BIRN p\u00ebrmes analiz\u00ebs s\u00eb thelluar t\u00eb deklaratave t\u00eb pasuris\u00eb tregojn\u00eb se m\u00eb shum\u00eb se gjysma e kryetar\u00ebve t\u00eb bashkive n\u00eb Shqip\u00ebri kan\u00eb mosp\u00ebrputhje financiare dhe nuk mund t\u00eb justifikojn\u00eb pasurin\u00eb e tyre p\u00ebr nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb vite t\u00eb karrier\u00ebs.<\/p>\n<p>M\u00eb 30 qershor, qytetar\u00ebt shqiptar\u00eb do t\u2019u drejtohen kutive t\u00eb votimit p\u00ebr t\u00eb zgjedhur kryetar\u00ebt e 61 bashkive t\u00eb vendit. Kandidat\u00ebt q\u00eb do t\u00eb zgjidhen p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, nj\u00ebsoj si ata q\u00eb do t\u00eb marrin nj\u00eb tjet\u00ebr mandat, jan\u00eb t\u00eb detyruar q\u00eb t\u00eb dor\u00ebzojn\u00eb \u00e7do vit deklaratat e tyre t\u00eb pasuris\u00eb pran\u00eb Inspektoriatit t\u00eb Lart\u00eb t\u00eb Deklarimit dhe Kontrollit t\u00eb Pasuris\u00eb dhe Konfliktit t\u00eb Interesit, ILDKPKI.<\/p>\n<p>Prej vitit 2015, ILDKPKI ka referuar n\u00eb Prokurori tre kryetar\u00eb bashkish me akuz\u00ebn e deklarimit t\u00eb rrem\u00eb t\u00eb pasuris\u00eb-\u00e7\u00ebshtje t\u00eb cilat jan\u00eb pushuar me argumentin e munges\u00ebs s\u00eb provave.<br \/>\nMegjithat\u00eb, t\u00eb dh\u00ebnat e siguruara nga BIRN p\u00ebrmes k\u00ebrkesave p\u00ebr t\u00eb drejt\u00eb informimi sugjerojn\u00eb se niveli i mosp\u00ebrputhjeve n\u00eb deklaratat e pasuris\u00eb s\u00eb politikan\u00ebve lokal\u00eb \u00ebsht\u00eb shum\u00eb her\u00eb m\u00eb i lart\u00eb se sa numri i padive t\u00eb ngritura nga ILDKPKI.<\/p>\n<p>Nj\u00eb analiz\u00eb e t\u00eb gjitha deklaratave t\u00eb pasuris\u00eb q\u00eb 61 kryebashkiak\u00ebt aktual\u00eb kan\u00eb dor\u00ebzuar deri n\u00eb fund t\u00eb vitit 2017 zbulon se 54 p\u00ebr qind e tyre nuk mund t\u00eb justifikojn\u00eb rritjen e pasuris\u00eb s\u00eb tyre p\u00ebr t\u00eb pakt\u00ebn 1 vit t\u00eb karrier\u00ebs. N\u00eb total, shuma e pajustifikuar nga burimet e deklaruara kap vler\u00ebn e 201 milion\u00eb lek\u00ebve [1.6 milion\u00eb euro].<\/p>\n<p>Deklaratat e pasuris\u00eb s\u00eb kryebashkiak\u00ebve aktual\u00eb u analizuan me ndihm\u00ebn e tre ekspert\u00ebve financiar\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt i kategorizuan dhe i hodh\u00ebn n\u00eb nj\u00eb databaz\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e siguruara nga deklaratat e pasuris\u00eb. Informacioni u analizua duke p\u00ebrdorur metod\u00ebn e kontrollit aritmetik-logjik; nj\u00eb prej formave t\u00eb p\u00ebrdorura nga ILDKPKI gjat\u00eb verifikimit t\u00eb pasuris\u00eb s\u00eb zyrtar\u00ebve publik\u00eb.<\/p>\n<p>Kontrolli aritmetik-logjik krahason t\u00eb dh\u00ebnat financiare familjare si dhe informacione t\u00eb tjera me deklarimet e m\u00ebparshme, p\u00ebr t\u00eb \u201cidentifikuar t\u00eb dh\u00ebna mbi t\u00eb ardhura ilegale t\u00eb fshehura\u201d n\u00eb transaksionet e kryera nga politikan\u00ebt, sipas manualit t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Europ\u00ebs p\u00ebr analizimin e t\u00eb ardhurave dhe aseteve t\u00eb zyrtar\u00ebve publik\u00eb.<br \/>\nMe fjal\u00eb t\u00eb tjera, ky kontroll shpjegon n\u00ebse parat\u00eb q\u00eb politikani deklaron se ka p\u00ebrfituar p\u00ebrputhen me asetet dhe parat\u00eb e shpenzuara prej tij.<\/p>\n<p>Mosp\u00ebrputhjet mes t\u00eb ardhurave n\u00eb hyrje dhe shpenzimeve t\u00eb kryera nuk jan\u00eb domosdoshm\u00ebrisht t\u00eb paligjshme. Megjithat\u00eb, k\u00ebto mosp\u00ebrputhje ngrejn\u00eb \u201cflamuj t\u00eb kuq\u201d, q\u00eb normalisht k\u00ebrkojn\u00eb verifikime t\u00eb thelluara nga Inspektoriati i Lart\u00eb i Deklarimit dhe Kontrollit t\u00eb Pasurive dhe Konfliktit t\u00eb Interesit.<br \/>\nPasuri t\u00eb pajustifikuara<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2014, Shqip\u00ebria iu n\u00ebnshtrua nj\u00eb reforme t\u00eb thell\u00eb administrativo-territoriale, duke reduktuar numrin e nj\u00ebsive vendore nga 384 n\u00eb 61. Reforma fshiu ndarjet mes komunave dhe bashkive dhe p\u00ebrcaktoi konsolidimin e pushtetit n\u00eb nj\u00ebsi m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha administrative, me q\u00ebllimin e shfryt\u00ebzimit m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb burimeve financiare si dhe ofrimit t\u00eb sh\u00ebrbimeve p\u00ebr qytetar\u00ebt.<\/p>\n<p>Sipas raportit vjetor t\u00eb ILDKPKI, 4746 zyrtar\u00eb publik\u00eb deklarojn\u00eb periodikisht pasurin\u00eb dhe interesat e tyre private. Deklarimi i pasuris\u00eb p\u00ebrfshin pasurin\u00eb e zyrtar\u00ebve dhe ato t\u00eb an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb familjes, burimin e pasuris\u00eb si dhe detyrimet financiare. Kryetar\u00ebt e bashkive z\u00ebn\u00eb vet\u00ebm 1.3 p\u00ebr qind t\u00eb numrit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb zyrtar\u00ebve publik\u00eb.<\/p>\n<p>Duke u fokusuar te deklarimet e kryebashkiak\u00ebve lokal\u00eb, BIRN administroi nga ILDKPKI p\u00ebrmes k\u00ebrkesave p\u00ebr t\u00eb drejt\u00eb informimi 509 deklarata pasurie. Duke p\u00ebrjashtuar vitin e par\u00eb t\u00eb deklarimit prej secilit prej tyre, 436 deklarata iu n\u00ebnshtruan metod\u00ebs s\u00eb kontrollit aritmetik-logjik.<\/p>\n<p>Analiza e t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb siguruara p\u00ebrmes metod\u00ebs s\u00eb kontrollit aritmetik-logjik tregon se 60 nga 436 deklaratat e plot\u00ebsuara nga kryetar\u00ebt e bashkive p\u00ebrgjat\u00eb viteve 2003-2017 d\u00ebshtuan t\u00eb kalojn\u00eb testin. Deklaratat me probleme z\u00ebn\u00eb 13.8 p\u00ebr qind t\u00eb totalit t\u00eb analizuar.<\/p>\n<p>Nga 61 kryebashkiak\u00ebt e verifikuar, vet\u00ebm 28 rezultuan pa probleme me pasurin\u00eb e deklaruar, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb 33 kryetar\u00eb bashkish apo 54 p\u00ebr qind e totalit kishin t\u00eb pakt\u00ebn n\u00eb 1 vit t\u00eb karrier\u00ebs s\u00eb tyre diferenca negative mes t\u00eb ardhurave t\u00eb deklaruara nga nj\u00ebra an\u00eb dhe aseteve apo shpenzimeve n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Mes 33 kryebashkiak\u00ebve q\u00eb d\u00ebshtuan n\u00eb kontrollin aritmetik-logjik, 22 rezultojn\u00eb me diferenca t\u00eb pambuluara vet\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb vit t\u00eb karrier\u00ebs s\u00eb tyre. 11 kryebashkiak\u00ebt e tjer\u00eb shfaqen me diferenca negative nga 2 deri n\u00eb 6 vite t\u00eb deklarimit t\u00eb pasuris\u00eb.<\/p>\n<p>Vlera totale e pajustifikuar me burime t\u00eb ligjshme nga 33 kryetar\u00ebt e bashkive vler\u00ebsohet n\u00eb 1.6 milion\u00eb euro, ose 10% e pasuris\u00eb totale t\u00eb deklaruar nga 61 kryetar\u00ebt aktual\u00eb.<\/p>\n<p>Analiza e deklaratave t\u00eb pasuris\u00eb tregon gjithashtu se asnj\u00eb prej kryetar\u00ebve t\u00eb bashkive nuk ka deklaruar shpenzime jetese p\u00ebrgjat\u00eb viteve 2003-2017. N\u00ebse deklarimeve t\u00eb tyre financiare do t\u2019u shtoheshin edhe kostot e minimumit jetik p\u00ebr familje, numri i deklaratave me probleme do t\u00eb rritej nga 60 n\u00eb 139, ose 32 p\u00ebr qind e deklaratave totale.<\/p>\n<p>Kjo do t\u00eb thot\u00eb se nga 61 kryebashkiak\u00ebt n\u00eb detyr\u00eb, 57 do t\u00eb kishin t\u00eb pakt\u00ebn n\u00eb nj\u00eb vit t\u00eb karrier\u00ebs s\u00eb tyre pasuri t\u00eb pajustifikuar p\u00ebrmes burimeve t\u00eb deklaruara. Kostot e minimumit jetik t\u00eb p\u00ebrdorura nga BIRN n\u00eb k\u00ebt\u00eb analiz\u00eb bazohen n\u00eb statistikat e kostove familjare, t\u00eb publikuara \u00e7do vit nga Instituti i Statistikave, INSTAT.<\/p>\n<p><strong>\u201cFlamuj t\u00eb kuq\u201d me shumic\u00eb<\/strong><\/p>\n<p>Paralelisht me kontrollin aritmetik-logjik, BIRN nd\u00ebrmorri edhe nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb thelluar t\u00eb struktur\u00ebs s\u00eb aseteve t\u00eb deklaruara nga 61 kryebashiak\u00ebt, me q\u00ebllimin e identifikimit t\u00eb \u201cflamujve t\u00eb kuq\u201d, duke p\u00ebrfshir\u00eb dhuratat dhe huat\u00eb nga an\u00ebtar\u00ebt e familjes, transaksione t\u00eb pasurive t\u00eb patundshme n\u00eb vlera t\u00eb larta, aksione n\u00eb kompani private apo vlera t\u00eb m\u00ebdha kursimesh n\u00eb cash.<\/p>\n<p>Analiza strukturore \u00ebsht\u00eb e bazuar n\u00eb nj\u00eb metodologji t\u00eb konsoliduar, e zhvilluar dhe e p\u00ebrdorur nga BIRN Albania n\u00eb studime t\u00eb m\u00ebparshme mbi pasurin\u00eb e gjyqtar\u00ebve dhe prokuror\u00ebve q\u00eb po i n\u00ebnshtrohen tashm\u00eb procesit t\u00eb vetingut, si pjes\u00eb e nj\u00eb reforme q\u00eb synon t\u00eb pastroj\u00eb sistemin gjyq\u00ebsor nga korrupsioni dhe t\u00eb rikthej\u00eb besimin e publikut te institucionet.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e siguruara tregojn\u00eb se 61 kryebashkiak\u00ebt kan\u00eb deklaruar s\u00eb bashku pasuri bruto me vler\u00eb 14.2 milion\u00eb euro p\u00ebrpara se t\u00eb fillonin mandatin si t\u00eb zgjedhur vendor\u00eb, me nj\u00eb pasuri mesatare p\u00ebr secilin prej tyre n\u00eb vler\u00ebn e 233.890 eurove. N\u00eb fund t\u00eb vitit 2017, pasuria totale e kryebashkiak\u00ebve llogaritet n\u00eb 18.7 milion\u00eb euro, duke sh\u00ebnuar rritje me 4.5 milion\u00eb euro.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, ndarja e pasuris\u00eb mes kryebashkiak\u00ebve nuk \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjt\u00eb. T\u00eb dh\u00ebnat tregojn\u00eb se 6 kryetar\u00eb bashkish kan\u00eb pasuri m\u00eb t\u00eb madhe se 1 milion euro, 28 t\u00eb tjer\u00eb kishin pasuri t\u00eb p\u00ebrllogaritur mes 100 mij\u00eb dhe 1 milion euro dhe 15 kryebashkiak\u00eb deklarojn\u00eb n\u00eb fash\u00ebn 50 mij\u00eb deri 100 mij\u00eb euro.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm 12 kryetar\u00eb bashkish kan\u00eb deklaruar pasuri m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl se 50 mij\u00eb euro.<\/p>\n<p>Nga pasuria totale prej 18.7 milion\u00eb eurosh, 76% p\u00ebrb\u00ebhet nga pasuri t\u00eb paluajtshme, 11.4% nga likujditetet bankare dhe 5.6% ose 1,047,202 euro mbahet n\u00eb gjendje cash. Nj\u00eb vler\u00eb m\u00eb e vog\u00ebl, 251,595 deklarohet t\u2019u jet\u00eb dh\u00ebn\u00eb hua personave t\u00eb tret\u00eb.<\/p>\n<p>Vlera e lart\u00eb e parave t\u00eb mbajtura jasht\u00eb sistemit bankar apo huat\u00eb ndaj personave t\u00eb tret\u00eb, t\u00eb cilat p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb se bashku 6.9% t\u00eb aseteve totale konsiderohen \u201cflamur i kuq\u201d nga praktikat m\u00eb t\u00eb mira nd\u00ebrkomb\u00ebtare; \u00e7ka duhet t\u00eb nxiste ILDKPKI-n\u00eb t\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb kontrolle t\u00eb thelluara financiare.<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr \u201cflamur i kuq\u201d i identifikuar nga analiza cil\u00ebsore e deklaratave t\u00eb pasuris\u00eb s\u00eb kryebashkiak\u00ebve \u00ebsht\u00eb fakti q\u00eb asnj\u00eb prej tyre nuk deklaron ndonj\u00ebher\u00eb objekte me vler\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 300 mij\u00eb lek\u00eb.<\/p>\n<p>Pron\u00ebsia e aksioneve n\u00eb kompani private llogaritet n\u00eb 0.3% t\u00eb aseteve totale. Megjithat\u00eb, p\u00ebr shkak se k\u00ebto kompani gjenerojn\u00eb t\u00eb ardhura t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr kryebashiak\u00ebt, edhe k\u00ebto asete duhet gjithashtu do t\u00eb duhej t\u2019i n\u00ebnshtroheshin verifikimit.<\/p>\n<p>Analiza e detyrimeve t\u00eb deklaruara nga ana e 61 kryetar\u00ebve t\u00eb bashkive ngriti \u201cflamuj t\u00eb kuq\u201d t\u00eb tjer\u00eb. N\u00eb fund t\u00eb vitit 2017, 61 kryebashkiak\u00ebt kishin s\u00eb bashku 3.8 milion\u00eb euro detyrime, nga t\u00eb cilat 55.2 p\u00ebr qind u takonin bankave, 32.1 p\u00ebr qind ishin hua t\u00eb marra ndaj personave t\u00eb tret\u00eb dhe 12.6 p\u00ebr qind ishin detyrime t\u00eb papaguara ndaj kompanive t\u00eb nd\u00ebrtimit.<\/p>\n<p>Fakti q\u00eb 45 p\u00ebr qind e detyrimeve t\u00eb deklaruara nga 61 kryebashkiak\u00ebt ishin hua t\u00eb marra nga persona t\u00eb tret\u00eb apo detyrime t\u00eb papaguara ndaj kompanive t\u00eb nd\u00ebrtimit, sh\u00ebnon nj\u00eb tjet\u00ebr problem q\u00eb duhet hetuar. Rreth 61 p\u00ebr qind e shpenzimeve t\u00eb deklaruara nga kryebashkiak\u00ebt lokal\u00eb shkojn\u00eb p\u00ebr pagesat e detyrimeve, \u00e7ka duhet gjithashtu t\u00eb ngrej\u00eb k\u00ebmbana alarmi p\u00ebr hetuesit vendas.<\/p>\n<p>T\u00eb ardhurat totale t\u00eb 61 kryetar\u00ebve t\u00eb bashkive gjat\u00eb viteve t\u00eb tyre n\u00eb detyr\u00eb kapin nj\u00eb vler\u00eb prej 8.7 milion\u00eb euro. Rreth 66.5 p\u00ebr qind e k\u00ebtyre t\u00eb ardhurave buron nga paga si kryebashkiak\u00eb dhe pagesat e familjar\u00ebve. Nj\u00eb pjes\u00eb e konsiderueshme, rreth 14 p\u00ebr qind e t\u00eb ardhurave rrjedh si divident nga bizneset dhe nj\u00eb tjet\u00ebr 5.9 p\u00ebr qind\u00ebsh nga transaksionet me pasuri t\u00eb patundshme.<\/p>\n<p>Vlera e lart\u00eb e t\u00eb ardhurave q\u00eb derivojn\u00eb nga bizneset dhe transaksionet me pasuri t\u00eb patundshme, qirat\u00eb apo dhuratat n\u00eb cash konsiderohen gjithashtu \u201cflamuj t\u00eb kuq\u201d p\u00ebr pasurit\u00eb e politikan\u00ebve lokal\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cFlamujt e kuq\u201d t\u00eb identifikuar n\u00eb analiz\u00ebn e BIRN nuk p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb domosdoshm\u00ebrisht prov\u00eb p\u00ebr pasuri t\u00eb paligjshme, por n\u00ebnvizojn\u00eb nevoj\u00ebn p\u00ebr t\u00eb forcuar mekanizmin e kontrollit t\u00eb deklaratave t\u00eb pasuris\u00eb, me q\u00ebllim identifikimin e aseteve t\u00eb fshehura apo stilin e pajustifikuar t\u00eb jetes\u00ebs nga zyrtar\u00ebt e lart\u00eb lokal\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00eb dh\u00ebnat e siguruara nga BIRN p\u00ebrmes analiz\u00ebs s\u00eb thelluar t\u00eb deklaratave t\u00eb pasuris\u00eb tregojn\u00eb se m\u00eb shum\u00eb se gjysma e kryetar\u00ebve t\u00eb bashkive n\u00eb Shqip\u00ebri kan\u00eb mosp\u00ebrputhje financiare dhe nuk mund t\u00eb justifikojn\u00eb pasurin\u00eb e tyre p\u00ebr nj\u00eb ose m\u00eb shum\u00eb vite t\u00eb karrier\u00ebs. M\u00eb 30 qershor, qytetar\u00ebt shqiptar\u00eb do t\u2019u drejtohen kutive t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2013,"featured_media":81775,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,235],"tags":[],"class_list":{"0":"post-81774","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-aktualitet","8":"category-vendi"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81774","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2013"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=81774"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/81774\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/81775"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=81774"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=81774"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zjarr.tv\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=81774"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}