Zgjedhjet parlamentare në Serbi kanë sjellë një ndryshim të madh në skenën politike të vendit. Lista e studentëve ka fituar bindshëm zgjedhjet, duke siguruar rreth 140 nga 250 vendet në parlament dhe shumicën e nevojshme për të qeverisur e vetme. Ndërkohë, lista e drejtuar nga presidenti Aleksandër Vuçiç pritet të marrë rreth 103-104 mandate, duke kaluar në opozitë pas gati 14 vitesh dominimi politik.
Fitorja e studentëve vjen pas një periudhe të gjatë protestash kundër korrupsionit dhe mënyrës së qeverisjes. Lëvizja, e cila nisi jashtë strukturave tradicionale politike, arriti të bashkojë pakënaqësinë e qytetarëve dhe ta shndërrojë atë në mbështetje elektorale. Vuçiç e pranoi humbjen, duke konfirmuar se lista e studentëve kishte fituar zgjedhjet.
Rezultati shënon një pikë kthese për Serbinë, ku Partia Progresive Serbe (SNS) e Vuçiçit ka kontrolluar për vite me radhë qeverinë dhe ka pasur ndikim të madh në institucionet dhe jetën politike të vendit. Për herë të parë që nga viti 2012, kjo forcë politike pritet të mos jetë më në pushtet.
Një zhvillim i rëndësishëm i këtyre zgjedhjeve është edhe rezultati i koalicionit shqiptar, i cili ka siguruar dy mandate në parlamentin e Serbisë. Ky përfaqësim përbën një arritje historike për shqiptarët, pasi forcon praninë e tyre në institucionin më të lartë ligjvënës të vendit dhe u jep më shumë mundësi për të ngritur çështjet që lidhen me të drejtat dhe interesat e komunitetit shqiptar, veçanërisht në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë.
Koalicioni shqiptar, i përbërë nga parti politike nga këto tri komuna, ka marrë rreth 27 mijë vota, sipas të dhënave paraprake të raportuara nga përfaqësuesit e tij. Drejtuesi i listës, Shaip Kamberi, e ka cilësuar rezultatin si dëshmi të rëndësisë së bashkëpunimit politik dhe besimit të qytetarëve. Sipas projeksioneve të publikuara pas zgjedhjeve, koalicioni ka siguruar dy vende, ndërsa mbetet për t’u parë nëse do të arrijë të fitojë edhe një mandat të tretë.
Ndryshime janë vërejtur edhe te partitë e tjera të pakicave kombëtare. Aleanca e Hungarezëve të Vojvodinës pritet të ketë tre deputetë, ndërsa disa lista të komunitetit boshnjak kanë siguruar nga një mandat. Këto rezultate tregojnë se përbërja e re e parlamentit do të jetë ndryshe nga ajo e viteve të fundit.
Pas publikimit të rezultateve paraprake, Presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Kosta, dhe presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, uruan Listën Studentore për fitoren në zgjedhje, duke shprehur gatishmërinë e institucioneve evropiane për të mbështetur përparimin e Serbisë drejt BE-së.
“Jemi të gatshëm të mbështesim reformat në fushën e sundimit të ligjit, lirisë së mediave, luftës kundër korrupsionit dhe forcimit të institucioneve demokratike, si dhe të punojmë së bashku për realizimin e së ardhmes evropiane të Serbisë”, shkruan ata në një postim të përbashkët në rrjetin social ‘X’.
Komisionarja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, vlerësoi se rezultati i zgjedhjeve shënon një fillim të ri në marrëdhëniet e Serbisë me Brukselin.
“Për Serbinë mund të fillojë një kapitull i ri. Dyert e BE-së janë të hapura dhe jemi të gatshëm të ecim përpara së bashku”, theksoi Kos.
Fitorja e studentëve ka marrë vëmendje edhe në nivel evropian, pasi rezultati mund të ndikojë në marrëdhëniet e Serbisë me Bashkimin Evropian dhe në debatet për sundimin e ligjit, pavarësinë e institucioneve dhe luftën kundër korrupsionit.
Megjithatë, sfida kryesore për fituesit nis tani. Lista e studentëve duhet ta shndërrojë lëvizjen protestuese në një strukturë qeverisëse, të formojë institucionet e reja dhe të përcaktojë politikat për ekonominë, drejtësinë dhe integrimin evropian.
