Ashtu siç ishte paralajmëruar, protestuesit kanë mbërritur rreth orës 09:00 pranë godinës së Parlamentit, e cila është futur në shtetrrethim nga Policia e Shtetit. Forca të shumta policore kanë rrethuar godinën, ndërsa të gjitha rrugët hyrëse janë bllokuar me kordone sigurie.

“Parlamenti i krimit” dhe “revolucion” janë disa prej thirrjeve të protestuesve.

Për t’i paraprirë situatave të mëparshme, policia ka marrë masa të shtuara sigurie, duke vendosur forca të shumta në terren dhe duke bllokuar akset që të çojnë drejt Parlamentit. Kordonet policore janë vendosur në disa pika kyçe, përfshirë kryqëzimin e rrugës së Elbasanit, zonën pranë Galerisë së Arteve dhe Ministrisë së Brendshme, si dhe në drejtim të ish-selisë së Partisë Demokratike.

Nëse qeveria e përshpejton projektin e ri me kosto më të lartë, diferenca do të rëndojë sërish mbi financat publike.

Kuota prej 33% i jep shtetit të drejtën të marrë pjesë në fitimet e ardhshme, por ky përfitim nuk është i garantuar.

Dividendi varet nga realizimi i fitimit, ritmi i shitjeve, kostot e deklaruara nga shoqëria dhe vendimet për shpërndarjen e tij, por ndërkohë toka, lehtësitë fiskale dhe infrastruktura zëvendësuese janë kontribute të menjëhershme të shtetit në investim.

“Durrës Yachts & Marina” po merr formën e një zhvillimi kryesisht rezidencial, të financuar në pjesën më të madhe nga parashitjet.

Përballë një fitimi të supozuar prej 281 milionë eurosh për palën shqiptare, vetëm vlera e aseteve dhe lehtësive publike të identifikuara në dokumentet e projektit arrin rreth 940 milionë euro, pa përfshirë koston e plotë të Porto Romanos.

Projekti po përballet me vështirësi në zbatim. Dy ndërtesa u fundosën rreth 15 centimetra vitin e fundit duke i dhënë projektit një imazh negativ në hapat e parë të zbatimit./MONITOR

Kryetari i Partisë Demokratike, Sali Berisha, gjatë një komunikimi online me qytetarët, akuzoi kryeministrin Edi Rama se ka tërhequr në mënyrë të njëanshme reformën territoriale dhe po e përdor atë për të krijuar përplasje politike.

Berisha tha se opozita e mbajti Parlamentin për pesë orë duke kërkuar debat për reformën territoriale dhe për kërkesat e protestuesve jashtë Kuvendit, ndërsa akuzoi mazhorancën se nuk përfaqëson qytetarët, por interesat e krimit dhe korrupsionit.

Sipas tij, përfaqësuesit e PD-së në komisionin e posaçëm hartuan një projekt të ri për reformën territoriale, që parashikonte shtimin e numrit të bashkive dhe rikthimin e komunave në zona ku kjo konsiderohej e nevojshme për shkak të ndryshimeve demografike.

Berisha pretendoi se, pas konsultimeve me qytetarët, kryeministri Rama vendosi të mbyllë punën e komisionit dhe të miratojë në mënyrë të njëanshme raportin e ministrit Arbjan Mazniku.

“Ai bën gjithçka për një konfrontim dhe unë ftoj qytetarët që këtë reformë kaq të rëndësishme për ata, për komunitetet e tyre, për zonën e tyre, të mos e lënë në duart e Edi Ramës, por të bashkohen me kryengritjen e përgjithshme popullore në Tiranë gjer në largimin e tij”, deklaroi Berisha.

Në të njëjtin komunikim, kreu i PD-së u ndal edhe te protestat kundër qeverisë, duke deklaruar se, pavarësisht reagimit të qeverisë, lëvizja qytetare po fiton gjithnjë e më shumë mbështetje.

Ai akuzoi mazhorancën se ka miratuar ligje në favor të oligarkëve dhe kritikoi financimin e koncertit të Kanye West, duke pretenduar se ai u përdor për të larguar vëmendjen nga protestat.

Berisha akuzoi gjithashtu qeverinë për përdorimin e forcës ndaj protestuesve dhe tha se kryeministri ka injoruar kërkesat e tyre, mes të cilave dorëheqjen e Edi Ramës.

“Dallgët e kësaj lëvizjeje jo vetëm që nuk po shuhen, por po bëhen gjithnjë e më tronditëse për Edi Ramën dhe regjimin e tij”, u shpreh Berisha.

Nga Lutfi Dervishi

A ke besë? Po institucione?

“Është qeverisja, or budall”

BESA është ndoshta përpjekja konceptuale më serioze që ka dalë ndonjëherë nga një qeveri shqiptare për të reflektuar mbi vetë mënyrën e qeverisjes. Ajo pranon diçka të pazakontë për një qeveri në pushtet prej tre mandatesh: problemi është besimi.

Besa, e thotë troç se protesta e flamingove nuk ishte “mosmirënjohje” siç e përshkruan vetë kryebashkiaku i sajuar në anekdotën hyrëse, por shprehje e një shoqërie që ka hyrë në fazë tjetër zhvillimi. Ky pranim, në vetvete, është hap prapa nga arroganca e deklaratave të fundit dhe i lë në hije historitë me agjenturat, algoritmet dhe “armiqtë e radhës”.

Por dokumenti prej 40 faqesh e kupton më mirë simptomën sesa diagnozën dhe harron elefantin në dhomë: BESA flet gjatë për besimin, po pothuajse aspak për shkaqet pse ai është konsumuar. Besimi është si goma fshirëse, zvogëlohet pas çdo gabimi.

Nuk ka pothuajse asnjë reflektim mbi korrupsionin si problem sistemik, përqendrimin e pushtetit, personalizimin e vendimmarrjes, dobësimin e institucioneve përballë ekzekutivit, konfliktet e interesit apo klientelizmin.

Fjala “korrupsion” shfaqet, vetëm një herë, në kontekstin e reformës në drejtësi dhe të së kaluarës, dhe jo si “gangrenë” që duhet luftuar.

Dokumenti i shkruar bukur të bën të besosh se problemi kryesor është administrata, ndërsa ata që janë në bulevard (dhe jo vetëm ata) besojnë se problemi është vetë modeli i qeverisjes.

BESA pranon se instrumentet; konsultimi publik, vlerësimi i ndikimit, planet e performancës, ekzistojnë prej vitesh në ligj; problemi ka qenë vetëm zbatimi formal i tyre. Po nëse është kështu, pse nuk funksionuan deri tani? Mungonte BESA?

BESA ngjan disi me Shqipëriaqeduam.al: problemet zgjidhen duke kapërcyer burokracinë dhe duke ndërhyrë nga lart, jo duke i lënë institucionet të funksionojnë vetë. BESA pretendon se nuk ndërhyn por koordinon, por Shqipëria nuk shkon në Bashkimin Europian me njësi të posaçme pranë Kryeministrit, sado mirë e argumentuar në letër. Shkon me institucione të forta, të pavarura nga cikli politik i çdo qeverie, me procedura që respektohen, jo që u kujtohet respektimi nga një kupolë koordinuese; me kontroll e balancë reale dhe llogaridhënie që prodhon pasojë, jo raport që lexohet e harrohet. Një njësi e re, sado e quajtur “koordinuese” e jo “vendimmarrëse”, rrezikon të shndërrohet në një mekanizëm kontrolli e diktimi.

(Auto)kritika e dokumentit ka një kufi të qartë, si te Hosteni në fund të viteve ’80: kritika shkon deri te drejtori, por jo më lart. Pranohet se administrata nuk ka dëgjuar, nuk ka komunikuar dhe nuk ka vlerësuar si duhet pasojat, por nuk shtrohet pyetja se kush e ndërtoi këtë model dhe kush mban përgjegjësinë politike për të.

Nëse është administrata që solli protestën, kush e ndërtoi këtë administratë? Nëse komunikimi dështoi, kush e projektoi modelin e komunikimit? Nëse vendimmarrja ishte e centralizuar, kush e centralizoi? Një dokument që flet kaq shumë për besimin do të fitonte besueshmëri reale vetëm nëse do të guxonte të fliste për shkaqet jo vetëm për simptomat e tij. Në fund të fundit, administrata nuk përcakton çmimet, nuk rrit pagat, nuk ul koston e jetesës dhe as nuk zëvendëson institucionet që garantojnë llogaridhënie.

BESA e redukton krizën në një problem administrimi duke lënë jashtë tri sfida themelore demokracinë, ekonominë demografinë.

James Carville e dinte këtë kur formuloi sloganin që e ndihmoi Bill Clintonin të fitonte zgjedhjet e vitit 1992: Në Shqipëri mund të thuhej it’s the economy, stupid. Asnjë fjalë për ekonominë! Njerëzit kërkojnë jo vetëm një Shqipëri më të bukur, por një vend normal dhe të jetueshëm.

Besimi nuk prodhohet duke dëgjuar më mirë, po duke kufizuar pushtetin, duke rritur transparencën reale dhe duke ndërtuar institucione që i mbijetojnë ndryshimit të qeverisë. Por dallimi i vërtetë me votuesin amerikan nuk qëndron vetëm te retorika e qeverisë, qëndron te vetë mekanizmi i votës. Një pjesë e mirë e elektoratit, nuk e ndëshkon qeverinë me çmimin e bukës dhe vezëve, me cilësinë e jeteses sepse vota shpesh nuk mat performancën, po identitetin dhe klientelën, punësimin, lidhjen partiake, frikën nga alternativa. Kur vota nuk lidhet me faturat që paguan, qeveria e ka gjithë hapësirën dhe luksin të flasë për “besim” dhe “kapital kombëtar”, e sigurt se llogaria nuk do t’i kërkohet atje ku dhemb vërtet.

Shqipëria po zbrazet me ritmin më të shpejtë në rajon; 27,628 banorë më pak vetëm në 2025, rreth gjysmë milionë banor më pak mes 2011 dhe 2023, mosha mesatare nga 35.5 ka vajtur 44.3 vjeç brenda një dekade. Po, kemi më shumë turistë, por më pak banorë. Shqipëria duket më e bukur, por është më e zbrazët, më e plakur dhe më e shtrenjtë.

Asnjë nga shtatë treguesit e propozuar nga BESA nuk i mat këto.

Dhe pikërisht këtu qëndron boshllëku qendror i të gjithë arkitekturës së dokumentit : shtatë mekanizma matjeje, zero pasojë. “Rishikimi pas veprimit” analizon gabimin, po vetë dokumenti thotë shprehimisht se “nuk kërkon fajtorë”. Nuk ka standard/kriter që sjell dorëheqje, nuk ka pasojë për mos mbajtjen e fjalës, nuk ka pasojë as për përsëritjen e të njëjtit gabim.

BESA mbetet një dokument me ide moderne mbi dëgjesën, evidencën dhe matjen, po që lexohet më shumë si manual për administratën sesa si reflektim mbi modelin politik që prodhoi vetë krizën e besimit.

Vendi ka provuar tashmë sa vlejnë llafet e mira kur gurët mbeten në trastë dhe elefanti, siç ndodh gjithmonë, mbetet në dhomë edhe kur flitet gjatë për çdo gjë tjetër përveç tij.

Besa është fjala e dhënë. Dhe fjala e dhënë matet vetëm në një mënyrë: mbahet ose thyhet. Prandaj pyetja nuk është kush e kërkon Besën, por kush e mban.

I ftuar në emisionin “Review” me Greta Topjanën, gazetari Armir Shkurti shpjegoi rolin dhe funksionimin e Kuvendit Kombëtar të protestës, duke hedhur poshtë akuzat se ky organizim synon të shndërrohet në një forcë politike.

Shkurti tha se, ndaj Kuvendit është zhvilluar një fushatë e madhe sulmesh dhe keqinterpretimesh, ndërsa theksoi se ky organizim nuk është një subjekt politik, por një strukturë e krijuar nga qytetarët dhe protestuesit për të mbajtur gjallë protestën.

“Kuvendi nuk është forcë politike. Është një organizim ose vetëorganizim i qytetarëve dhe protestuesve, i cili ka për qëllim të mbajë protestën të ndezur. Nuk ka për qëllim të hyjë në negociata me askënd, të prodhojë platforma politike apo të jetë një forcë politike. Nuk është një platformë politike, por një mënyrë organizimi për të kuptuar se si do të funksionojë protesta. Pretendimet se këta duan të përfitojnë, të krijojnë një forcë politike apo një grup negociator janë pjesë e një propagande negativ. Në shesh kemi të gjithë flamingot që i ka bërë kauzë Edi Rama, konservatorë, ultranacionalistë, liberalë, socialistë të zhgënjyer, demokratë të zhgënjyer, njerëz pa parti. Të gjithë vijnë me hallin e tyre”, deklaroi ai.

Duke folur për organizimin e protestës dhe mungesën e një drejtimi të vetëm, Shkurti tha se ekziston një grup koordinues, por vendimmarrja nuk është e centralizuar.

“Rritja sasiore dhe mbajtja gjallë e protestës është ajo që unë e kam quajtur një zjarr që nuk shuhet”, u shpreh ai. Kuvendi nuk është grupi udhëheqës. Kuvendi është përfaqësim i frymës së protestës. Ai do të shërbejë për ta mbajtur gjallë këtë energji qytetare edhe në zona të ndryshme të vendit”, tha Shkurti.

Në vijim, ai foli edhe për termin “Besa”, duke e lidhur me atë që e cilësoi si një ndjenjë të qytetarëve se kontrata mes tyre dhe qeverisë është thyer.

Sipas Shkurtit, kjo lidhet me perceptimin e protestuesve se premtimet e bëra ndër vite nuk janë mbajtur.

“Ajo që ka ndodhur me Ramën dhe protestuesit është se protestuesit ndihen, duke përdorur këtë term, të prerë në besë. Është thyer kontrata dhe protestuesit kërkojnë një kontratë të re”, përfundoi gazetari.