Është tensionuar protesta pranë Parlamentit mes protestuesve dhe policisë. Efektivët e vendosur pranë xhamisë për të mos lejuar kalimin e protestuesve drejt parlamentit, kanë hedhur spraj lotsjellës në drejtim të qytetarëve.

Protestuesit janë përpjekur të çajnë kordonin e policisë dhe gardhin metali të vendosur pranë xhamisë, me qëllim për të shkuar para Parlamentit ku po zhvillohet seanca plenare për reformën e re territoriale.

Policia nuk ka lejuar protestuesit të përparojnë drejt Parlamentit duke përfunduar në përplasje dhe shtyrje të dhunshme mes të dyja palëve.

Grupi parlamentar i Partisë Socialiste u mblodh sot në orën 09:00, në sallën e seancave plenare, rreth një orë para nisjes së seancës së Kuvendit.

Në qendër të diskutimeve mësohet të jetë reforma administrativo-territoriale, për të cilën socialistët synojnë të votojnë sot draftin që parashikon uljen e numrit të bashkive nga 61 në 46.

Për miratimin e reformës nevojiten 84 vota në Kuvend. Drafti ka hasur edhe kundërshtime brenda grupit socialist, pasi deputetët Erion Braçe dhe Vullnet Sinaj kanë shprehur rezerva dhe kanë votuar kundër draftit në mbledhjen e mëparshme të grupit.

Në mbledhjen e grupit parlamentar të PS-së ka marrë pjesë edhe kryeministri Edi Rama.

Seanca plenare është parashikuar të nisë në orën 10:00, ndërsa reforma territoriale është pika e shtatë e rendit të ditës.

Në prag të protestës kombëtare kundër hartës territoriale të socialistëve që ndan vendin në 46 bashki, demokratët kanë nisur përgatitjet për tubimin e së enjtes.

Në oborrin e PD-së u shfaqën manekinët e Belinda Ballukut me veshje burgu, Ergys Agasit, Mirlinda Karçanajt dhe Erion Veliajt. Në mes tyre edhe shënjestra e protestës, kryeministri Edi Rama, të cilit demokratët i kërkojnë të japë dorëheqjen për të gjitha skandalet.

5 muaj nga protesta e fundit, demokratët rikthehen në shesh, ndërsa skenari i protestës ende mbahet sekret. Parlamenti pritet, si çdo të enjte, të jetë nën masa të rrepta, ndërkohë që pritet të jetë i njëjti perimetër i gjerë sigurie për të shmangur kontaktin e protestuesve me deputetët.

Berisha një ditë më parë bëri thirrje për një protestë pa simbole, ndërkohë që flamingot kërkojnë që të rrinë larg edhe deputetët.

Kryeministri Edi Rama është pritur këtë mërkurë me protesta nga banorët e zonës së ish-Uzinës, ambient i cili tashmë është kthyer në një hapësirë të përdorur nga kompania “KAYO”. Gjatë viztës së kryeministrit, qytetarët të revoltuar kanë kanë vënë në dukje mungesa e ujit të pijshëm, një problem që, sipas tyre, vijon prej 13 vitesh.

Situata është tensionuar më tej kur qytetarët kanë nisur të thërrasin në drejtim të kryeministrit, me slogane si “Hajdut” dhe “Rama në burg”. Pas reagimit të turmës, Rama është larguar nga zona i shoqëruar nga dhjetëra efektivë të Gardës. Vizita e kryeministrit ishte prezantuar si një takim me banorët për të dëgjuar nga afër problematikat e tyre.

Komisioni Europian prezantoi këtë të martë një formulë të re zgjerimi që synon të përshpejtojë procesin, duke hequr disa nga mundësitë e bllokimit gjatë negociatave dhe duke i integruar kandidatët në politikat europiane përpara anëtarësimit të plotë. Por ka edhe një çmim për t’u paguar, anëtarët e rinj mund të mbeten nën një regjim të posaçëm kontrolli për 15 vjet pasi të futen në BE.

Shqipëria del relativisht e fituar nga skema e re. Bashkë me Malin e Zi, Ukrainën dhe Moldavinë, ajo është vendosur në grupin e katër kandidatëve më të avancuar për të cilët Komisioni do të përgatisë udhërrëfyes të anëtarësimit, me kusht që të ruhet ritmi i reformave. Kjo nuk nënkupton domosdoshmërisht se bileta është prerë për të hyrë në klubin e vendeve të Bashkimit Europian, por është një sinjal se Brukseli po fillon të projektojë konkretisht zgjerimin e ardhshëm dhe Shqipërinë e sheh brenda grupit të parë.

Më së paku, Komisioni po e pranon indirekt se ekziston edhe problemi në anën tjetër të kufijve, se BE-ja me 27 anëtarë dhe me rregullat aktuale nuk është aq e përgatitur për një zgjerim të madh.

Kufizimi i vetos për vendet kandidate

Një prej ndryshimeve që mund të ketë ndikimin më të drejtpërdrejtë për Shqipërinë është kufizimi i vetos gjatë fazave të negociatave. Komisioni propozon përdorimin e shumicës së cilësuar për disa vendime të ndërmjetme, përfshirë faza të hapjes së negociatave, në mënyrë që një shtet i vetëm të mos jetë në gjendje të bllokojë gjithë procesin.

Përvoja në Ballkan ka treguar se ky është një problem konkret. Maqedonia e Veriut mbeti për vite e bllokuar fillimisht nga Greqia dhe më pas nga Bullgaria, ndërsa mosmarrëveshjet dypalëshe janë kthyer shpesh në instrument vetoje brenda procesit të zgjerimit.

Megjithatë, vetoja nuk zhduket në fund të rrugës. Pranimi përfundimtar i një shteti të ri do të vazhdojë të kërkojë miratimin e vendeve anëtare.

Një anëtar i ri në BE, 15 vjet në provë

Për të qenë sa më bindës me kryeqytetet europiane, Brukseli po propozon një tjetër risi: një lloj periudhe prove 15-vjeçare për anëtarët e ardhshëm.

Komisionerja për Zgjerimin Marta Kos e quajti atë një “policë sigurimi” për Bashkimin Europian.

“Duhet të jemi të sigurt që, pasi të anëtarësohen, ata të mos bien më kurrë poshtë këtyre standardeve. Këtë e kemi mësuar nga përvojat e së kaluarës. Ka të bëjë me mbrojtjen tonë”, tha Kos.

Fantazma që qëndron mbi këtë reformë është ajo e Viktor Orban. Përplasjet shumëvjeçare të Brukselit me Hungarinë për shtetin e së drejtës kanë treguar se BE-ja është shumë më e fuqishme për t’i imponuar reforma një kandidati që kërkon të hyjë sesa për të disiplinuar një qeveri pasi ajo është ulur në tryezë si anëtare me të drejta të plota. Komisioni kërkon ta mbyllë këtë dilemë.

Sipas skemës së propozuar, në raste veçanërisht të rënda të shkeljes së vlerave europiane ose të parimit të “bashkëpunimit të sinqertë”, një anëtari të ri mund t’i pezullohen të drejtat e votës në Këshillin e BE-së. Mekanizmi do të mund të përdorej për 15 vjet pas anëtarësimit. Mund të ndërpriten ose kufizohen gjithashtu fondet europiane, ndërsa në fusha të caktuara masa mbrojtëse mund të qëndrojnë edhe më gjatë.

Komisioni mohon se kjo do të krijojë një BE me anëtarë të kategorisë së parë dhe të dytë.

“Ne nuk po ndryshojmë të drejtat e votës. Nuk ka absolutisht asnjë ndryshim. Vendet nuk duhet të shqetësohen, përveçse nëse diçka shkon seriozisht keq”, tha një zyrtar i lartë i Komisionit, i cituar nga Rapporteur.

Në gjuhë më të thjeshtë, mesazhi për qeveritë skeptike europiane është: pranojini vendet e reja, sepse nëse pas anëtarësimit fillojnë të shkelin standardet që u kërkuan për të hyrë, këtë herë BE-ja do të ketë instrumente më të forta për t’i ndëshkuar.

Ana tjetër e marrëveshjes është shumë më interesante për vendet kandidate.

Integrimi gradual

Shqipëria nuk do të duhet domosdoshmërisht të presë ditën kur flamuri shqiptar të vendoset mes flamujve të shteteve anëtare për të marrë një pjesë të përfitimeve të BE-së. Komisioni kërkon që kandidatët të integrohen gradualisht në tregun e përbashkët, programet kërkimore, energjinë, transportin, politikat digjitale, sigurinë dhe fusha të tjera.

“Integrimi gradual nuk është zëvendësim për anëtarësimin e plotë; ai është përshpejtuesi i zgjerimit”, ka shpjeguar komisionerja Marta Kos.

Është një ndryshim i rëndësishëm i filozofisë së zgjerimit. Deri tani modeli ishte kryesisht: reforma, negociata të gjata, anëtarësim dhe më pas përfitime. Modeli i ri synon një proces më gradual: reforma, përfitime konkrete, integrim më i thellë, reforma të tjera dhe në fund anëtarësim.

Në këtë mënyrë kufiri mes të qenit kandidat dhe anëtar mund të fillojë të zbehet përpara hyrjes formale në BE.

Por as kjo nuk është një dhuratë pa kushte. Integrimi gradual do të lidhet me përmbushjen e reformave dhe mund të jetë i kthyeshëm. Nëse një qeveri ndalon reformat ose largohet nga standardet europiane, mund të humbasë përfitimet e marra.

Industria ushtarake si kusht për afrimin me BE

Një tjetër fushë ku kandidatët do të afrohen më shpejt me BE-në është mbrojtja. Komisioni kërkon integrimin gradual në programet dhe strukturat europiane të mbrojtjes, përfshirë instrumente si SAFE dhe EDIP. Shqipëria është e avantazhuar politikisht si anëtare e NATO-s dhe është rreshtuar me politikën e jashtme dhe të sigurisë së Bashkimit Europian.

Në themel të gjithë kësaj është lufta në Ukrainë. Zgjerimi është kthyer në instrument gjeopolitik. BE-ja nuk dëshiron që Ballkani Perëndimor, Ukraina dhe Moldavia të qëndrojnë pafundësisht në një zonë gri ku mund të konkurrojnë ndikimi europian, rus, kinez apo aktorë të tjerë.

Kjo shpjegon edhe përse shanset politike të Shqipërisë janë sot më të mira. Kontrolli mbi shtetin e së drejtës mund të bëhet edhe më i fortë. Por vullneti gjeopolitik për zgjerim është shumë më i madh dhe Komisioni po përpiqet të ndryshojë vetë mekanizmat e BE-së që zgjerimi të mos mbetet vetëm një premtim.

Ndërkohë Tirana duhet ende të mbyllë negociatat, të përmbushë kriteret, veçanërisht ato të shtetit të së drejtës, dhe në fund të marrë miratimin politik të vendeve anëtare. Asnjë prej këtyre kushteve nuk u hoq këtë të martë.

Por një pengesë e madhe po trajtohet për herë të parë seriozisht: gatishmëria e vetë Bashkimit Europian për zgjerim. /Lapsi.al

Erion Braçe, deputeti socialist, i cili njihet për karakterin e tij rebel dhe të thënit të gjërave troç, ka folur këtë të martë në studion e “Takohemi n’Vizion” të moderatores Fjodora Fjora, për atë që po ndodh sot në politikën shqiptare.

Braçe, i cili ka prej vitit 1996 si politikan aktiv, duke qenë pjesë e Kuvendit të Shqipërisë, theksoi se politika nuk e ka penguar që të jetojë jetën normalisht.

Por ai ka dhënë edhe një mesazh për liderët, të cilët, sipas tij, bëhen udhëheqës të mëdhenj vetëm atëherë kur lejojnë mendimin e lirë.

Sipas tij, nuk mund të jesh lider apo udhëheqës i madh në momentin që pranon vetëm ato që ke dëshirë të dëgjosh.

“Nëse do që të jesh realisht udhëheqës i fortë, jepi liri të gjithë atyre që punojnë me ty, mos e prano thënien e gjërave që nuk janë reale. Nëse do të jesh udhëheqës i fortë, me përkrahje, jepi liri njerëzve, sepse ti u respekton lirinë”, tha Braçe.

Më tej, socialisti tha se shpesh lufta është më e fortë brenda llojit.

Pjesë nga biseda:

Fjora: Ke shumë vite në politikë.

Braçe: E kam filluar që në 1991. Siç dolëm nga lëvizja demokratike, pati hapa pas. Shihja se si pedagogët e mi pushoheshin nga puna, ishte komplet tjetër gjë dhe u deformua në tjetër gjë, vazhdova ato 5 vite, deri në 96-ën kur kandidova për deputet.

Fjora: Politika të ka dhënë apo të ka hequr?

Braçe: Unë i kam bërë të gjitha, lexim, sportin, edukimin, marrëdhëniet me njerëzit. Një nga të mirat më të mëdha është se njoh njerëz, të mësoj prej politikanësh atë që mund të mos e kisha bërë. Edhe gazetarinë e kam bërë, edhe karrota kam shkulur, edhe jam përplasur.

Fjora: Nuk ke qenë asnjëherë profili klasik, ke qenë gjithmonë rebel?

Braçe: Është pjesë e karakterit.

Fjora: Të ka shkaktuar probleme?

Braçe: Po, si jo. Gjërat tani ndodhin edhe në publik, kush mendon se i cenohet autoriteti nga ai që nuk mendon si ai, e dëshiron faktin që ta thotë në publik, që ja, unë ia mbyll gojën këtij, kështu s’ka ndodhur gjë që është atje matanë. Unë e kam preferuar vetë që gjërat të ndodhin publikisht. Një marrëveshje pas perdeve, edhe nëse ka një impakt pozitiv, përsëri është një gjë atje matanë që e dyshojnë, e sulmojnë, kështu që më mirë në publik. Kam vënë re dy gjëra, e kanë kuptuar edhe të tjerët që unë e dua këtë gjë në publik. Dhe nuk bëjnë më mbledhje në prezencën time, heqin ligje kur jam unë.

Fjora: Qenka më e vështirë të thuash JO brenda llojit tënd, se brenda kundërshtarit politik?

Braçe: Po, e vështirë është. Kundërshtari politik e paragjykon atë gjë, kurse brenda lloji njihet si cenim autoriteti. Unë e kam menduar gjithmonë, nëse do që të jesh realisht udhëheqës i fortë, jepi liri të gjithë atyre që punojnë me ty, mos e prano thënien e gjërave që nuk janë reale. Nëse do të jesh udhëheqës i fortë, me përkrahje, jepi liri njerëzve, sepse ti u respekton lirinë.