Kryetari i komisionit të Brendshëm dhe të Mbrojtjes, Bledi Çuçi ka deklaruar ditën e sotme se Këshilli i Sigurisë Kombëtare pritet të mblidhet sërish, pasi të përfundojë një audit. Sipas tij, auditi do të synojë të evidentojë nëse situata e krijuar ka sjellë pasoja të mundshme për funksionimin e SHISH.

Në lidhje me këtë, ai bëri me dije se Këshilli i Sigurisë Kombëtare u mblodh të hënën, ku SHISH paraqiti një informacion paraprak për çështjen. Çuçi theksoi se në përfundim të mbledhjes u vendos që të kryhet sa më shpejt një auditim i plotë dhe pas përfundimit të tij, Këshilli të mblidhet sërish për një diskutim më të gjerë. 

Bledi Çuçi: Në lidhje me këtë çështje, Presidenti mblodhi Këshillin e Sigurisë ditën e hënë dhe aty pati një informacion paraprak nga SHISH. Po në Këshill u la detyra që të bëhet sa më shpejt një auditim i thellë në lidhje me ndonjë pasojë të mundshme, nëse ka, për funksionimin e SHISH dhe besoj se shumë shpejt do të kemi një mbledhje të Këshillit të Sigurisë Kombëtare, ku do të diskutohet edhe më gjerësisht pasi të jetë bërë ky auditim. Edhe komisioni jonë ka një rol në këtë aspekt, por duhen ndjekur të gjitha hallkat shtetërore dhe së pari duhet lënë Prokuroria të hetojë deri në fund përfshirjen e ish-drejtoreshës së SHISH në lidhje me çështje që kanë të bëjnë me sigurinë ose jo. 

Pasi të kemi një qartësim të situatës, edhe ne kemi instrumentet tona për të thirrur për të raportuar institucionet e sigurisë për këtë çështje. Por le ta bëjë e qetë Prokuroria e qetë punën e saj dhe të kalojmë këto filtra të informacionit që vijnë nga një institucion kaq i rëndësishëm siç është SHISH dhe pastaj jemi dhe ne. Me kohën do të sqarohen të gjitha përgjegjësitë e secilit, qoftë penale, qoftë administrative.

Ambasadori amerikan Eric Wendt zhvilloi një takim prezantimi me kryeministrin Edi Rama, pas nisjes së misionit të tij në Shqipëri. Të shtunën, më 26 shtator, Wendt i dorëzoi letrat kredenciale presidentit Bajram Begaj.

Kryeministri Rama ka publikuar një fotografi nga takimi në rrjetet sociale, të cilën e ka shoqëruar me mesazhin: Mirë se erdhe!

Eric Wendt është ambasadori i 11-të i Shteteve të Bashkuara të Amerikës në vendin tonë që prej vitit 1991, kur mes dy vendeve u rivendosën marrëdhëniet diplomatike. Ai pason në këtë detyrë Yuri Kim, ndërsa prej vitit 2023 ambasada e SHBA-ve është drejtuar nga Nancy VanHorn si e ngarkuar me punë.

Kryeministri Edi Rama ka prezantuar ndryshimet në Kodin e Procedurës Penale, pjesë e paketës së re të garancive procedurale në kuadër të reformës në drejtësi.

Kryeministri theksoi se për dënime deri në 3 vjet s’do ketë masë shtrënguese, dhe për vepra deri në 5 vjet s’do caktohen më arreste me burg.

Kreu i qeverisë tha se prokurori s’do ketë mision të gjejë patjetër një fajtor, por të gjejë të vërtetën. Ai u shpreh se nuk mund të thirret një person në dijeni dhe të trajtohet si i dyshuar pa avokat.

“Nuk ka në ato 105 nenë asnjë mballomë alla shqiptarçe dhe asnjë arnë të importuar nga jashtë. Këshilli i Europës e ka kaluar paketën në filtrin e konventës dhe standardeve europiane, duke e vlerësuar si një projekt që rrit transparencën e procesit penal dhe zgjeron të drejtat e mbrojtjes, kjo është për ne garancia më e mirë. Po ndërmarrim një tjetër reformë modernizuese për sistemin e drejtësisë dhe europianizuese për shtetin shqiptar, ku procesi penal duhet të nisë nga zanafilla e lirisë jo nga burgu si zanafillë”, u shpreh kryeministri.

“Për vepra me dënim maksimal deri në 3 vjet nuk do caktohen më masa shtrënguese, për vepra nën 5 vjet s’do të caktohet më arrest me burg. Natyra e rëndë e veprës e marrë më vete, s’do mjaftojë më, as heshtja e personit, as mospranimi i akuzës, nuk mund të përdoren më si provë rrezikshmërie. Rreziku duhet të jetë konkret, aktual, dhe i mbështetur me fakte që lidhen me vet personin. Gjykata duhet të bëjë vlerësim të pavarur, dhe nëse kopjon argumentet e prokurorit, dhe nuk arsyeton pse masat më të buta s’mjaftojnë, vendimi bëhet i pavlefshëm. Sa herë caktohet arresti gjykata duhet të vlerësojë edhe garancinë pasurore, me përjashtim të veprave të rënda“, u shpreh ai.

“Avokati s’mund të jetë dekor në sallë dhe spektator gjatë hetimit, duhet të ketë të drejtë të kryejë hetimet e veta, të marrë deklarime. Personi do të ketë akses të pakufizuar te provat që i është hequr liria, dhe do të marrë akses para se çështja të shkojë në gjyq. Prokurori do ketë detyrimin që të hetojë edhe rrethanat që e shfajësojnë personin, sepse s’ka si mision të gjejë patjetër një fajtor, por të gjejë të vërtetën. Nuk mund të thirret një person në dijeni dhe të trajtohet si i dyshuar, pa avokat”, vijoi Rama.

Më 22 shtator, drejtorja e Shërbimit Informativ të Shtetit, Vlora Hyseni, ndodhej në Baku të Azerbajxhanit, në një konferencë ndërkombëtare me drejtues të shërbimeve të inteligjencës. 

Në Tiranë, ndërkohë, Gjykata e Posaçme vendosi ndaj saj masën e arrestit në shtëpi dhe pezullim nga detyra, nën dyshimin për përkrahje të autorit të krimit dhe zbulim të sekretit hetimor.

Mes dritëhijeve për sigurinë kombëtare të vendit, presidenti Bajram Begaj mblodhi të hënën (28.09.2026) Këshillin e Sigurisë Kombëtare. “Hetimet e drejtësisë të zhvillohen tërësisht të pavarura dhe të respektohen nga të gjithë.

Çështjet individuale të mos kthehen në krizë besimi ndaj shtetit dhe ndaj institucioneve të sigurisë”- thuhet në deklaratën e shpërndarë pas mbledhjes. Por rasti i ish- drejtueses së SHISH-it nuk qëndron i vetëm. Ish-presidenti Ilir Meta ka kaluar pothuajse dy vjet në paraburgim.

Ish-kryeministri Sali Berisha është në gjyq. Kryetari i Bashkisë së Tiranës, Erjon Veliaj, ndodhet në qeli prej fillimit të vitit 2025. Dy ish-zëvendëskryeministra të qeverive Rama, Arben Ahmetaj dheBelinda Balluku, po përballen gjithashtu me procedime penale. Hetimet kanë përfshirë edhe drejtuesit e lartë të AKSHI-t, ministra dhe ish-funksionarë të tjere të lartë.

Dosjet “VIP”
Për vite me radhë, korrupsioni në nivelet e larta nuk ndëshkohej. Ndaj, një nga pritshmëritë kryesore të reformës në drejtësi, të nisur në vitin 2016, ishte që zyrtarët dhe politikanët e nivelit të lartë të mos mbeteshin më jashtë rrezes së drejtësisë. “Pritshmëria ishte që institucionet e reja të drejtësisë të fokusoheshin tek korrupsioni i nivelit të lartë dhe tek çështjet ‘VIP”- thotë për DW Afrim Krasniqi, politolog dhe drejtor ekzekutiv i Institutit të Studimeve Politike. “Kishte individë që qëndronin mbi ligjin dhe pandëshkueshmëria ishte e theksuar.”

Por rezultatet nga reforma nuk erdhën menjëherë. Ngritja dhe konsolidimi i institucioneve të reja kërkoi vite, ndërsa hetimi i çështjeve të vjetra ishte shpesh më i vështirë.

Për Dorian Matlijën, avokat dhe drejtor ekzekutiv i Res Publica-s, numri i zyrtarëve të lartë që sot përballen me procedime penale nuk do të thotë domosdoshmërisht se korrupsioni është më i përhapur se më parë. “Ajo që ka ndryshuar ndjeshëm është reagimi institucional” – thotë Matlija për DW. “Sot SPAK është një strukturë e specializuar, me më shumë pavarësi, kapacitete më të forta dhe mbështetje ndërkombëtare, si dhe me vullnetin për të ndërmarrë hetime që kanë thyer mitin e paprekshmërisë së zyrtarëve të lartë.”

Kush e parandalon korrupsionin?
Dalja para drejtësisë e zyrtarëve të lartë është vetëm njëra anë e funksionimit të institucioneve. Sepse kur një rast korrupsioni mbërrin në prokurori, shkelja e dyshuar tashmë ka ndodhur. Sipas Dorian Matlijës, pikërisht këtu rezultatet janë më pak bindëse. “Po bëhemi më efektivë në ndëshkimin e korrupsionit pasi ai ka ndodhur, por jemi shumë më pak të aftë për ta parandaluar”- thotë ai. Sipas tij parandalimi duhet të nisë shumë më herët, përmes kontrolleve administrative, auditimeve, rregullave për konfliktin e interesit dhe deklarimit të pasurisë. Por Matlija vlerëson se këto mekanizma shpesh nuk e kanë kryer funksionin e tyre.

Edhe Komisioni Evropian arrin në një përfundim të ngjashëm në raportin e vitit 2025 për Shqipërinë. Ai vlerëson se SPAK ka bërë “progres të prekshëm” në luftën kundër korrupsionit të nivelit të lartë. Por, në të njëjtën kohë, korrupsioni mbetet i përhapur dhe mekanizmat për parandalimin e tij kanë pasur efekt të kufizuar. Përmasat e problemit shfaqen edhe në kontaktet e qytetarëve me administratën. Në një sondazh të SELDI-t të vitit 2023, 52 % e të anketuarve në Shqipëri thanë se ishin përballur me presion korruptiv nga zyrtarë publikë, ndërsa 40 % deklaruan se kishin paguar ryshfet.

Afrim Krasniqi e sheh problemin edhe në raportet e pushtetit. Partia Socialiste qeveris Shqipërinë që prej vitit 2013 dhe aktualisht ka shumicën absolute në Kuvend. Sipas tij, dominimi i zgjatur i një force politike ka dobësuar mekanizmat që duhet të kontrollojnë pushtetin ekzekutiv. “Kemi një sistem të deformuar” – thotë Krasniqi për DW. “Kreu i ekzekutivit kontrollon ekzekutivin, parlamentin dhe institucionet.” Sipas tij, përqendrimi i pushtetit është shoqëruar edhe me rrjete informale ndikimi, përmes të cilave individë jashtë institucioneve shtetërore mund të ndikojnë në vendimmarrjen politike, legjislacion dhe përdorimin e pasurive publike.

Kryeministri Rama thekson se përgjegjësia penale është individuale sa herë që hetimet kanë përfshirë zyrtarë të lartë. Edhe për rastin Hyseni, qëndrimi i tij ishte i njëjtë. “Kur një zyrtar i lartë i ka hapur vetes një llogari me drejtësinë, edhe kjo e ish-drejtueses së Shërbimit Informativ, është një çështje individuale mes saj dhe organeve të drejtësisë. Nuk kam asgjë tjetër për të shtuar rreth kësaj teme në vetvete” – tha Rama.

Prova e rezultateve
Në maj, BE-ja konfirmoi përmbushjen e kritereve të ndërmjetme për grupkapitullin “Themeloret”, ku përfshihet edhe sundimi i ligjit. Tani vëmendja zhvendoset te zbatimi dhe rezultatet e qëndrueshme. International, nga 33 pikë në vitin 2012 në 39 në vitin 2025, por mbetet ende pas vendeve të BE-së. Për avokatin Matlija, integrimi evropian ka ndihmuar në forcimin e institucioneve si SPAK. “BE-ja nuk kërkon më vetëm miratimin e ligjeve dhe reformave, por rezultate konkrete dhe të qëndrueshme” – thotë ai.

Për Afrim Krasniqin, pikërisht këtu qëndron edhe prova e integrimit, jo vetëm te përparimi formal në negociata, por te ndryshimi që sjell në vend. “Thelbi duhet të jetë që Shqipëria, shoqëria shqiptare dhe institucionet shqiptare të ndryshojnë dhe të përmirësohen, në mënyrë që të bëhemi të denjë për integrimin” – thotë Krasniqi. Sipas tij, ky ndryshim duhet të ndihet edhe nga qytetarët, përmes sigurisë sociale, mirëqenies dhe pavarësisë, dhe jo të mbetet vetëm një arritje në letër./DW

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, mbërrin sot në Tiranë, duke nisur nga Shqipëria turin e saj në vendet e Ballkanit Perëndimor.

Gjatë qëndrimit në Tiranë, Von der Leyen do të zhvillojë takime me Presidentin Bajram Begaj dhe kryeministrin Edi Rama. Pas takimit me Ramën, në orën 17:30 është planifikuar një konferencë e përbashkët për shtyp.

Vizita e presidentes së Komisionit Evropian do të vijojë më 1 tetor në Kosovë, ku do të takohet me presidenten në detyrë Albulena Haxhiu dhe kryeministrin Albin Kurti.

Po më 1 tetor, Von der Leyen do të udhëtojë drejt Malit të Zi, ku në axhendë janë takimet me presidentin Jakov Milatović dhe kryeministrin Milojko Spajić.

Ndalesa e fundit e turit do të jetë Maqedonia e Veriut, të premten. Atje, presidentja e Komisionit Evropian do të zhvillojë takime me presidenten Gordana Siljanovska-Davkova dhe kryeministrin Hristijan Mickoski.

Në këtë itinerar nuk janë përfshirë Serbia dhe Bosnje-Hercegovina. Sipas njoftimit, vizitat në këto dy vende nuk janë parashikuar për shkak të zgjedhjeve të ardhshme.

Në qendër të vizitës së Von der Leyen është edhe ideja për një udhërrëfyes të posaçëm për Shqipërinë, Malin e Zi, Moldavinë dhe Ukrainën, me synimin për të mbështetur procesin e tyre të anëtarësimit në Bashkimin Evropian.

Plani parashikon përcaktimin e reformave prioritare, afateve orientuese dhe objektivave për përfundimin e fazave të negociatave. Paralelisht, edhe vendet anëtare të BE-së pritet të marrin angazhime për të avancuar procesin.

Megjithatë, vendimet kryesore që lidhen me zgjerimin e Bashkimit Evropian vijojnë të kërkojnë miratimin unanim të vendeve anëtare.