Nafta në Shqipëri është ndër më të shtrenjtat në Europë, por për konsumatorin shqiptar kostoja reale është edhe më e lartë kur çmimi i karburantit vihet përballë të ardhurave.

Një litër naftë në Shqipëri kërkon një pjesë shumë më të madhe të të ardhurave ditore sesa në shumicën e vendeve europiane, duke e bërë furnizimin e një automjeti dukshëm më të kushtueshëm në raport me të ardhurat.

Çmimi i një litri naftë në Shqipëri ka arritur në 229 lekë (2.46 euro), duke e renditur vendin të tretin në Europë, pas Danimarkës me 2.60 euro dhe Norvegjisë me 2.56 euro. Në rajon, në Serbi nafta ka arritur në gati 2 euro, në mal të Zi 1.87 euro, Bosnjë Hercegovinë 1.76, në Mal të Zi 1.87 euro, në Kosovë 1.85 euro dhe më i liri është në Maqedoninë e Veriut, me 1.64 euro.

Mesatarja europiane e çmimit në vendet e përfshira në krahasim është rreth 1.94 euro për litër.

Por çmimi në pompë nuk është treguesi i vetëm që duhet parë. Një litër naftë prej 2.46 eurosh ka peshë krejt të ndryshme për një shqiptar, një danez apo një norvegjez, për shkak të diferencave të mëdha në të ardhura.

Për të matur këtë diferencë, Monitor ka krahasuar çmimin e naftës, bazuar në çmimet e naftës të publikuara nga Global Petrol Prices, me të ardhurat për frymë të publikuara nga FMN për vitin 2026, të matura sipas fuqisë blerëse (PPP).

Ky tregues merr parasysh ndryshimet në nivelet e çmimeve mes vendeve dhe përdoret për të krahasuar më drejt standardin ekonomik dhe atë që mund të blejnë qytetarët me të ardhurat e tyre.

Në Shqipëri, të ardhurat për frymë sipas fuqisë blerëse janë rreth 25.2 mijë dollarë ndërkombëtarë në vit. Të ardhurat ditore për frymë janë rreth 69.2 dollarë, ndërsa një litër naftë përfaqëson 3.56% të të ardhurave ditore, më e larta në Europë. (shiko grafikun: Përqindja e të ardhurave ditore që duhet për të blerë një litër naftë).

Një danezi, në vendin ku nafta është më e shtrenjta në vlerë, i duhen 1.06% e të ardhurave ditore për të boerë një litër naftë, teksa të ardhurat ditore për frymë janë 245 dollarë ndërkombëtare, ose gati 10 herë më të larta se një shtetas shqiptar.

Në Norvegji, që është shteti i tretë me të ardhurat më të larta për frymë në Europë, sipas fuqisë blerëse, pas Irlandës dhe Luksemburgut, duhen 0.8% e të ardhurave ditore.

Në të gjitha vendet europiane të marra në analizë, mesatarja e të ardhurave ditore për të blerë një litër naftë është 1.36%. Pra, për një qytetar shqiptar, blerja e një litri naftë përfaqëson rreth 2.6 herë më shumë të ardhura ditore sesa për një qytetar europian mesatar dhe këtu janë përfshirë të gjitha shtetet e Europës.

Nëse krahasimi bëhet vetëm për vendet e Bashkimit Europian, që kanë të ardhura për frymë më të larta se pjesa tjetër, mesatarja është 1.14%, pra një shqiptar duhet të shpenzojë rreth 3.1 herë më shumë nga të ardhurat e tij ditore për të blerë një litër naftë, krahasuar me qytetarin mesatar të BE-së.

Në rajon, në raport me fuqinë blerëse, më e shtrenjtë pas Shqipërisë është në Kosovë, ku duhen 3.1% e të ardhurave ditore të matura sipas fuqisë blerëse, duke u renditur dhe e dyta më e shtrenjtë në Europë. Nafta në Kosovë është më e lirë se në Shqipëri, në 1.85 euro, por Kosova ka të ardhura ditore gati 60 dollarë ndërkombëtare, që janë 14% më të ulëta se në Shqipëri.

Renditjen e vijon Bosnjë Hercegovina (2.66%), Serbia (2.09%). Më e lirë në raport me të ardhurat nafta është në Maqedoninë e Veriut, që e ka më të lirën dhe në vlerë si dhe në Mal të Zi, me përkatësisht 1.89% dhe 1.88%.

Taksat rëndojnë çmimin në pompë në Shqipëri

Ndërkohë, Shqipëria vijon të ketë çmimet më të larta të karburanteve në rajon për shkak të barrës së lartë fiskale që zë gati 50% të çmimit dhe mungesës së masave fiskale.

Po ashtu në të gjitha vendet e rajonit mbi çmimin bazë të naftës llogaritet vetëm akciza dhe TVSH. Në disa shtete të rajonit akciza është 2% më pak. Në Maqedoninë e Veriut TVSh është 18% për naftën dhe benzinën, por u ul në 10% gjatë periudhës së rritjes së çmimeve.

Në Kosovë gjithashtu zbatohet norma e TVSH-së 18%.

TVSH në Malin e Zi arrin 21%, por ky shtet naftën e ngarkon vetëm me 2 taksa TVSH dhe akcizë, e cila së fundmi është përgjysmuar si masë për amortizimin e çmimeve.

Në Serbi TVSH është 20% ndërsa akciza para nisjes së luftës arrinte 59.5 lekë për litër. Por menjëherë pas nisjes së konfliktit në Lindjen e Mesme, Serbia uli akcizën me 25%. Masa u riaktivizua edhe disa javë më parë.

Në Shqipëri përveç akcizës të lartë prej 39.4 lekë për litër, TVSh-së 20% dhe mungesës së masave fiskale, mbi çmimin e naftës aplikohet edhe dy taksa të tjera shtesë, që nuk aplikohen në vendet e rajonit. Taksa e qarkullimit me vlerë 27 lekë për litër dhe taksa e karbonit 3 lekë për litër.

Shqipëria, pa masa lehtësuese për naftën

Nafta në Shqipëri ka arritur në 229 lekë për litër, ndërsa benzina është ngjitur në 219 lekë, duke shënuar nivele të reja rekord dhe duke rritur presionin mbi konsumatorët dhe bizneset.

Sipas të dhënave të publikuara nga Monitor, rritja e çmimeve të karburanteve po ndodh ndërsa Shqipëria nuk ka ndërmarrë masa të reja për të zbutur ndikimin te qytetarët. Ndërkohë, mekanizmi i parashikuar për uljen e akcizës me 20% mbetet i kufizuar në zbatimin e tij.

Sipas skemës, ulja me 20% e akcizës aktivizohej kur nafta kalonte nivelin 220 lekë për litër dhe benzina 200 lekë për litër, por vendimmarrja për aplikimin e saj lidhej me funksionimin dhe vendimin e Bordit./ Monitor

Erion Veliaj do të mbetet në burg. Gjykata e Lartë ka rrëzuar rekursin e kryebashkiakut të Tiranës, duke lënë në fuqi vendimin e GJKKO në lidhje me masën e sigurisë.

Vendimi ka qenë unanim. Tre anëtarët e Kolegjit kanë vlerësuar se Veliaj duhet të qëndrojë në burg.

Rigjykimi u bë sot në zbatim të vendimit të Kushtetueses, të majit 2026, që vlerësoi se Gjykata e Lartë nuk kishte arsyetuar se përse “arresti në burg” ishte e vetmja masë e përshtatshme dhe as proporcionalitetin e kësaj mase me funksionin e Veliajt si kryebashkiak.

Seanca në Gjykatën e Lartë nisi në orën 09:30 dhe u zhvillua në Dhomë Këshillimi, pa praninë e palëve.

Kujtojmë që kryebashkiaku i Tiranës ndodhet në paraburgim që prej 10 shkurtit 2025 dhe po hetohet për korrupsion dhe pastrim parash së bashku me bashkëshorten Ajola Xoxa dhe disa biznesmenë.

Televizioni francez me prirje te djathta, pronë e miliarderit Vincent Bolloré i ka kushtuar një reportazh protestave në Shqipëri. «Revolucioni i flamingove rozë» është shndërruar në një mobilizim të qëndrueshëm. Si ka mundur të zgjasë kaq shumë dhe deri ku mund të shkojë më tej? Pyet gazetari Romain Gerand

Një flamingo rozë i fryrë ngrihet mbi turmë, ndërsa dhjetëra mijëra njerëz mbushin Bulevardin e Dëshmorët e Kombit. Që prej fundit të majit 2026, Shqipëria po përjeton një nga mobilizimet më të gjata qytetare që prej rënies së komunizmit. E lindur në Zvërnec kundër një projekti turistik luksoz të lidhur me Jared Kushner, në zonën e mbrojtur Vjosë-Nartë, protesta është shtrirë në Tiranë dhe është shndërruar në një mobilizim të qëndrueshëm kundër modelit të zhvillimit dhe pushtetit të Edi Ramës.

Narta, pikënisja e një zemërimi që u bë kombëtar

Në fund të majit 2026, banorë dhe aktivistë u mblodhen në Zvërnec, pranë lagunës së Nartës. Gardhe me tela me gjemba dhe mjete të rënda kishin pushtuar një plazh të rrallë, në zemër të peizazhit të mbrojtur Vjosë-Nartë. Zona strehon dhjetëra lloje gjallesash, ndër të cilat flamingot rozë, pelikanët dhe zona shumimi për ta.

Projekti parashikon një kompleks të madh turistik luksoz në bregdet dhe në ishullin e pabanuar të Sazanit, i mbështetur veçanërisht nga Affinity Partners, kompania e investimeve e Jared Kushner.

Kjo zonë është një nga hapësirat e fundit të mëdha natyrore relativisht të paprekura të bregdetit Adriatik shqiptar. Prej vitesh, shoqatat dhe banorët paralajmërojnë për presionin e ndërtimeve dhe turizmit. Shfaqja e papritur e punimeve përgatitore, pa një konsultim të gjerë publik, çoi në pikën e shpërthimit një zemërim që ekzistonte prej kohësh. Shumë njerëz e shohin këtë si simbol të një modeli zhvillimi ku vendimet merren larg qytetarëve dhe në favor të projekteve të mëdha.

Më 30 maj qarkulloi një video: një punonjës i maskuar i sigurisë private sulmoi një protestues, nën vështrimin pasiv të policisë. Pamjet u bënë virale. Që të nesërmen, protesta u përhap në Tiranë. Demonstratat e përditshme u vendosen përpara selisë së qeverisë. Flamingot rozë prej kartoni dhe flamingot rozë të fryra u bënë simboli i protestës. Lëvizja mori emrin «revolucioni i flamingove rozë».

Lutfi Dervishi, gazetar, akademik, drejtor ekzekutiv i Transparency International Albania dhe pedagog në Universitetin e Tiranës, i shpjegoi CNEWS-it: «Kthesa erdhi shumë shpejt, kur ajo që në fillim dukej si një konflikt lokal mjedisor u shndërrua në një çështje që lidhej me mënyrën se si ushtrohet pushteti në Shqipëri. Mbrojtja e mjedisit ishte shkëndija, por karburanti ishte një pakënaqësi e akumuluar ndaj qeverisjes, mungesës së përgjegjshmërisë dhe përqendrimit të pushtetit.»

Nga Vjosë-Narta në Tiranë: protesta ndryshon përmasë

Përplasjet në Zvërnec përbënë pikën e kthesës. Punonjësit e sigurisë private u ndoqen penalisht dhe licencat e disa kompanive të sigurisë u revokuan. Zemërimi mori një tjetër drejtim: nuk bëhej më fjalë vetëm për lagunën, por për mënyrën se si merren dhe zbatohen vendimet.

Nga qershori, protestat në Tiranë u zgjeruan Të rinj, familje, diaspora dhe shoqëria civile u mblodhen së bashku. Edhe sloganet ndryshuan: «Shqipëria nuk është në shitje», thirrje për dorëheqjen e Edi Ramës, kritika ndaj korrupsionit dhe mungesës së transparencës.

Më 20 qershor, një nga protestat më të mëdha mblodhi më shumë se 150 mijë persona, sipas mediave shqiptare. Tubime paralele u zhvilluan edhe në qytete të tjera dhe jashtë vendit.

Por lëvizja mbeti e decentralizuar, pa një udhëheqje të vetme partiake. Për Lutfi Dervishin, kjo është njëkohësisht forca dhe dobësia e saj: «Ajo nuk ka një drejtim politik tradicional dhe nuk organizohet nga një parti opozitare. Njerëz që nuk do të merrnin kurrë pjesë në një tubim politik mund të marrin pjesë pa pasur ndjesinë se po mbështesin një establishment tjetër politik.»

Jared Kushner është vetëm fillimi i historisë

Emri i Jared Kushner i dha konfliktit menjëherë një jehonë ndërkombëtare. Projekti, i vlerësuar në disa miliarda dollarë, mbështetet në ndryshime të fundit ligjore që kanë modifikuar statusin e mbrojtur të disa parcelave.

Qeveria shqiptare e paraqeti atë si një investim strategjik që mund të krijojë vende pune dhe ta pozicionojë vendin në turizmin e nivelit të lartë. Edi Rama e ka mbrojtur zhvillimin, duke deklaruar se do të respektohen standardet mjedisore evropiane.

Për protestuesit, çështja ilustron një problem më të gjerë: kushtet e dhënies së projekteve, statusin e investitorit strategjik, çështjet e pronësisë mbi tokën dhe ndjesinë se një akses i privilegjuar te pushteti hap dyer që qytetari i zakonshëm nuk mund t’i hapë.

Janë hapur hetime gjyqësore për disa aspekte që lidhen me pronësinë e tokës. Autoritetet dhe zhvilluesit e mohojnë çdo paligjshmëri.

Lutfi Dervishi e përmbledh qartë: «Jared Kushner ka rëndësi, por lëvizja në thelb nuk ka të bëjë me Jared Kushner. Nëse ai do të largohej nesër nga projekti, pyetjet do të mbeteshin po ato: Si miratohen investimet strategjike? Si trajtohen zonat e mbrojtura? Kushner është shndërruar në një simbol, por ai nuk éshtë shkaku. Polemika mban një emër amerikan, por pyetjet që ngre janë thellësisht shqiptare.»

Pas flamingove rozë, gjyqi ndaj modelit Rama

Edi Rama, në pushtet që prej vitit 2013 dhe i rizgjedhur në vitin 2025 për një mandat të katërt, tashmë mishëron establishmentin për një pjesë të popullsisë, veçanërisht për të rinjtë.

«Pas trembëdhjetë vitesh, njerëzit kanë filluar t’i krahasojnë premtimet jo më me qeverinë e mëparshme, por me bilancin e vetë qeverisë», analizon Lutfi Dervishi. «Edi Rama erdhi në pushtet duke mishëruar ndryshimin. Sot ai mishëron establishmentin.

Për korrupsionin dhe marrëdhëniet mes pushtetit dhe interesave ekonomike, ai shton: «Bëhet fjalë për perceptimin se aksesi te pushteti politik mund të përcaktojë aksesin te tokat, pasuritë publike, statusin e investitorit strategjik dhe vendimet në favor të dikujt. Njerëzit po e kuptojnë gjithnjë e më shumë korrupsionin si kapje të vendimmarrjes publike nga interesa private.»

Shqipëria po përparon në procesin e anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Kapitulli mjedisor dhe kërkesat për shtetin e së drejtës e bëjnë tensionin veçanërisht të dukshëm.

«Nuk mund të bëhesh evropian vetëm në tryezën e negociatave në Bruksel», vlerëson Dervishi. «Duhet të bëhesh evropian në mënyrën se si merren vendimet në Tiranë dhe në atë që ndodh në terren, në Vjosë-Nartë.»

Deri ku mund të shkojë «revolucioni i flamingove rozë»?

Pas më shumë se njëqind ditësh, lëvizja tashmë ka arritur diçka që pak njerëz e imagjinonin të mundur. Ajo ka detyruar hapjen e një debati publik dhe ka tronditur një imazh ndërkombëtar të ndërtuar nga Rama me shumë kujdes.

Por, pa një strukturë të qëndrueshme dhe pa një program të qartë politik, ajo ende nuk ka provuar se mund të shndërrohet në një alternativë që të jetë në gjendje të ndikojë në zgjedhjet e ardhshme.

A mund të sigurojë lëshime konkrete për Zvërnecin dhe Sazanin? A mund ta zgjerojë në mënyrë të qëndrueshme bazën e saj? Apo do të humbasë gradualisht fuqinë?

Përgjigjja nuk është shkruar ende.

Ajo që tashmë është e qartë është se flamingot rozë kanë pushuar së qeni vetëm zogj. Ata janë shndërruar në pasqyrën e një Shqipërie që heziton mes një modeli zhvillimi të mbështetur te projektet e mëdha dhe një shoqërie civile që tashmë kërkon të dijë, konkretisht, në favor të kujt merren vendimet.

Marre nga C News. Përgatiti T Çela, Lapsi.al

Një tjetër audiopërgjim që lidhet me biznesmenin izraelit Roni Yeffet është publikuar mbrëmjen e sotme në emisionin “Çim Peka LIVE” në “SYRI TV”, ku diskutohet për puset e gazit në Vlorë dhe mënyrën se si do të sigurohej informacioni për to.

Sipas materialit audio, i siguruar nga ish-zëvendëskryeministri Arben Ahmetaj dhe pjesë e një dosjeje prej më shumë se tre orësh përgjimesh të realizuara në janar të vitit 2026, Yeffet zhvillon bisedë me tre shtetas të huaj, mes tyre një ukrainas, një rus dhe një grua e identifikuar si Tatiana, e cila shërben si përkthyese.

Në bisedë, Tatiana propozon që t’i dërgohet një letër zyrtare Ministrisë së Energjisë për të marrë informacion mbi gazin në Vlorë, por Yeffet e kundërshton menjëherë.

 “Jo, jo, asnjë letër zyrtare. Jo! Shikoni, shikoni, shkoni në Vlorë dhe shikoni, bëni çfarë të doni, më pas do të merrem unë me ta. Nuk do të dërgoni asnjë letër, nuk do të dërgoni asgjë”, thotë ai.

Ai u kërkon bashkëbiseduesve të shkojnë në Vlorë, të marrin informacion në terren dhe më pas shprehet se me Ministrinë e Energjisë do të merret vetë.

“Mos e përmendni emrin tim në Vlorë”, dëgjohet të thotë Yeffet në audiopërgjim, ndërsa Tatianës i kërkon që të paraqiten si përfaqësuese të një kompanie amerikane.

Pjesë nga përgjimi:

Tatiana: Do të përgatisim një letër zyrtare për Ministrinë e Energjisë, që të arrijmë informacion për gazin në Vlorë. Një letër zyrtare.

Ron Yeffet: Përse? Jo, jo, asnjë letër zyrtare. Jo! Shikoni, shikoni, shkoni në Vlorë dhe shikoni, bëni çfarë të doni, më pas do të merrem unë me ta. Nuk do të dërgoni asnjë letër, nuk do të dërgoni asgjë. Informacioni është për ne, jo për ministrinë.

Tatiana: Dakord. Çështja është thelbësore, ajo që na tha ajo është thelbësore. Të bazohemi vetëm në një vizitë në vend do të ishte joeficiente, e pamjaftueshme. Një inspektim fizik, kompania nuk do të kuptonte asgjë.

Ron Yeffet: Mbështetuni te unë për Ministrinë e Energjisë. Do të shkojmë në Ministrinë e Energjisë, do të flasim me ta për çdo gjë, por mos e përmendni emrin tim në Vlorë.

Tatiana: Dakord.

Ron Yeffet: Dakord. Ju do të përfaqësoni një kompani amerikane.

Tatiana: Dakord.

Ron Yeffet: Do të kontrolloni, do të pyesni për çdo gjë dhe ata do të bashkëpunojnë. I thashë asaj të vijë të hënën, të qëndrojë këtu. Do të shkoni në ministri një, dy, tre herë.

Tatiana: Mendoj se ajo do të vijë të mërkurën.

Ron Yeffet: Nëse ajo vjen të hënën dhe qëndron, sepse ajo nuk do të jetë të mërkurën dhe të premten, askush nuk punon këtu. Nuk është eficiente, të jemi më eficientë.

Tatiana: Dakord.

Ron Yeffet: Nëse jo të mërkurën, ata vijnë të premten, asgjë nuk ndodh dhe ajo duhet të qëndrojë këtu derisa të përfundojmë. Unë dua ta përfundojmë, ju duhet të kuptoni, kam nevojë të filloj. Ne duhet të mbyllim marrëveshje.

Tatiana: Ai po vjen nga Johannesburg. Të hënën do të jetë këtu, nga e marta në mëngjes.

Ron Yeffet: Por ai nuk largohet deri në fundjavë.

Tatiana: Dakord.