Kreu i “Shqipëria Bëhet”, Adriatik Lapaj, ka prezantuar në rrjetet sociale një sërë propozimesh për ndryshimin e sistemit zgjedhor në vend, duke theksuar nevojën për një reformë të thellë që, sipas tij, rrit përfaqësimin dhe besueshmërinë e procesit.

Lapaj propozon një sistem proporcional kombëtar me lista të hapura dhe koalicione parazgjedhore, duke argumentuar se kjo do të siguronte barazi të votës në të gjithë territorin dhe përfaqësim më të drejtë në Kuvend.

Sipas tij, proporcionalja kombëtare bën që “vota të ketë vlerë të barabartë në çdo cep të atdheut”, ndërsa deputetët do të mbajnë përgjegjësi kombëtare dhe jo vetëm rajonale.

Postimi i Lapajt:

Çfarë kemi propozuar?

Një sistem proporcional kombëtar me lista të hapura me koalicione parazgjedhore!

Përse proporcional kombëtar?

Që vota të ketë vlerë të barabartë në çdo cep të atdheut. Që vullneti i qytetarëve të përkthehet siç ata e japin në përfaqësim politik në Parlament. Që deputetët të mbajnë përgjegjësi kombëtare para elektoratit për mënyrën si e ushtrojnë mandatin e tyre duke ulur fuqinë e votës krahinore subjektive.

Nuk duhet harruar se deputeti voton ligje që kanë efekt në të gjithë territorin e Shqipërisë  dhe jo veç për një rajon të caktuar, pra vendimet e tyre prekin jetën e të gjithëve ndaj dhe puna e tyre duhet të gjykohet e vlerësohet nga të gjithë.

Përse lista të hapura?

Që votuesi të ketë mundësinë të vlerësojë vetë punën e çdo të zgjedhuri. Që mos të imponohen përmes listave të mbyllura ata që duan kryetarët. Që deputeti të ndihet përgjegjës e të japë llogari te qytetari që e voton dhe jo te kryetari që e emëron.

Përse koalicione parazgjedhore?

Që të mundësohet maksimizimi i votës pa humbur identitetin politik të forcave që bashkëpunojnë! Që çdo forcë politike të ruaj elektoratin e vetë! Që kryetarët të vrasin egot dhe të detyrohen të gjejnë gjuhën e zgjidhjes!

Përse depolitizim i administratës zgjedhore në nivel të KZAZ-ve duke përfshirë profesionet e lira?

Me qëllim që në procesin e administrimit dhe numërimit të votës procesi të administrohet nga profesionet e lira (avokat, noter, psikolog e të tjerë) të cilët caktohen me short. Kjo rrit besueshmërinë, paanshmërinë dhe integritetin e procesit zgjedhor.

Përse pragu 4%?

Sepse synimi duhet të jetë demokratizimi dhe hapja e garës, por kurrësesi fragmentarizimi deri në anarshi. Në sistemet proporcionale kombëtare pragjet 3, 4 ose 5% janë një praktikë krejt e zakonshme. Pragu shërben si filtër ndaj krijimit të subjekteve që përfaqësojnë interesa të botës së errët.

Nga ana tjetër, subjektet politike me kauza reale kanë mundësinë të bashkohen në koalicione parazgjedhore për të mos humbur përfaqësimin.

Pragu nxit organizimin politik dhe bashkimin rreth ideve e programeve, ndërsa njëkohësisht garanton stabilitet qeverisës dhe përfaqësim dinjitoz.

Përse 140 deputetë?

Sepse me miratimin e votës së diasporës numri i votuesve nuk ka rënë, përkundrazi pritet të rritet.

Sepse ulja e numrit nuk sjell kursim ekonomik (është propagandë e kundërta), por rrit përqëndrimin e pushtetit dhe kontrollin mbi Parlamentin.

Sepse një Parlament me më pak deputetë bëhet më i ekspozuar ndaj ndikimit të grupeve të interesit, duke rrezikuar miratimin e ligjeve që u shërbejnë pakicave të fuqishme dhe jo interesit publik.

Sepse ulja e numrit e rrit shumë numrin e votave që duhet për nxjerrje mandati e për pasojë e vret garën duke i dhënë avantazh partisë në pushtet.

Shqipërisë i duhet një ligj i ri zgjedhor, por kësaj here i duhet real. Pa bërë llogari interesash të vogla, por duke menduar demokratizmin dhe stabilizimin përfundimtar të vendit për të mbyllur tranzicionin e stërzgjatur!

Në takimin me qytetarët e Peshkopisë, Ervin Salianji tha se prania e mbështetësve të shumtë është përgjigjja më e mirë për të treguar se në të vërtetë ka garë në PD. I entuziazmuar nga numrat, Salianji u shpreh gjatë fjalimit se takimi i radhës do të ishte në stadium dhe se shumë shpejt i pret Tirana.
“Kjo në fakt është përgjigjja më e mirë që mund t’i jepet kujtdo nëpër studio e media që pyet nuk ka garë, gara është nëpër sheshe! PD nuk uzurpohet, nuk ecet dot mbrapsht!”, tha ai në nisje të fjalimit.

Si rrugë ndryshimi, Salianji sheh rikthimin te vlerat e PD.

“Pavarësisht humbjeve, dështimeve, standardit mizerabël sesi është administruar në 13 vite PD, është e vetmja parti që mund të bëjë ndryshimin. Por për ta bërë këtë, ajo duhet të ndryshojë dhe të rikthehet në vlerat themeluese”, tha ai.

Duke iu adresuar pyetjeve se nuk ka tregues më të mirë të mbështetjes sesa të qenët më i votuari në disa prej qarqeve kryesore, Salianji tha se në PD figurat nuk janë ato të lidershipit uzurpues. Ai reagoi edhe për sulmet e Berishës kundrejt ambasadorit të BE në Tiranë, Silvio Gonzato, duke theksuar se ky është qëndrimi i një njeriu që mban peng PD.

“Figura janë ata që zgjedhin demokratët, jo një lidership që për interesa personale ka uzurpuar PD. Nuk mund të jetë Shqipëria dhe PD një frëngji ku gjuhen ambasadorët, siç ndodhi sepse qëndrimi nuk ishte i PD, por i një njeriu që e ka uzurpuar dhe po e mban peng PD. Nuk fitohet duke sharë dhe mallkuar cilindo, mediat, shqiptarët, demokratët, por duke bashkëpunuar dhe ndërtuar partneritet. Vetëm me këtë kapërcim, PD mund të hapet dhe të fitojë”, tha Salianji.

Më tej, ai e bëri përgjegjës Berishën për qëndrimin e gjatë të PD në opozitë.

“Sali Berisha nuk mund ta sjellë Partinë Demokratike në pushtet as sot, as nesër dhe as kurrë! Çdo ditë që ai qëndron në krye të PD është fitore personale për të, por humbje e madhe për PD-në, opozitën dhe Shqipërinë. Ai sot është i izoluar ndërkombëtarisht dhe qëndrimi i tij në krye të PD ndihmon duke mbajtur në pushtet Edi Ramën. Sali Berisha është barrë për opozitën dhe duhet t’i hapë krahun një brezi tjetër”, tha Salianji.

Ndërsa e quajti “dinozaur të politikës”, Salianji tha se Berisha është e shkuara. Për sa kohë ai s’arrin dot as ta mundë Salianjin, përpara Ramës është i pashpresë.

“Pas 36 vitesh në krye, ai mban përgjegjësi të drejtpërdrejtë sot për gjendjen ku ndodhet PD. Ai përfaqëson të shkuarën. Kur Sali Berisha nuk më mund dot mua duke pasur listën, mediat, regjimin, si do ta mundë Ramën? Se si të mos mjaftonin të gjitha këto, ai po përjashton gjithë kundërshtarët, zërat ndryshe. Kjo është rruga që do ta shuajë PD. PD nuk e meriton, demokratët dhe as Shqipëria, zgjidhja është e qartë: të hapim partinë, të lejojmë garën, fraksionet, të respektojmë fraksionet”, u shpreh Salianji.

Deklarata e aktorit të madh Robert Ndrenika drejtuar kryebashkiakut të arrestuar Erion Veliaj, “Ç’të mbeti nga burgu do ta vazhdoj unë,” shkaktoi një stuhi reagimesh në opinionin publik.

Në një intervistë telefonike në SYRI TV, aktori ka shpjeguar kuptimin e fjalëve të tij, duke e cilësuar si një “thënie të vjetër shkrimtarësh turq” dhe jo një mbështetje për akuzat e korrupsionit, për të cilat tha se nuk ishte në dijeni.

Ngjarja ndodhi pak minuta para seancës gjyqësore të Veliajt, ku salla e gjyqit u shndërrua në një ambient pritjeje për mbështetësit e tij. Pas një përqafimi dhe një puthjeje në ballë, Ndrenika i tha kryebashkiakut fjalët që u bënë virale, duke nxitur një debat të gjerë për qëndrimin e artistëve ndaj figurave politike të akuzuara për korrupsion.

Në mbrojtje të vetes, Ndrenika sqaroi se shprehja e tij ishte një metaforë solidariteti me rrënjë historike.

Ai rrëfeu një histori nga koha e Turqisë, ku nipi i një të burgosuri, Bedeli, ofrohet të vuajë dënimin e tij. “Në këtë kuptim ia kam thënë,” pohoi aktori, duke shtuar se e ka thënë sepse i vinte keq për Veliajn, të cilin e njihte që fëmijë. I pyetur nëse i njihte akuzat specifike ndaj kryebashkiakut, Ndrenika u përgjigj: “Jo, nuk i kam marrë vesh. Di vetëm që ka punuar mirë. Po ka vjedhur, le të marrë dënimin e merituar.”

Aktori pranoi se mendimi i tij për Erion Veliajn ka “evoluuar”. Ai përmendi ndryshimin e qëndrimit për çështjen e Teatrit Kombëtar, ku fillimisht ishte kundër prishjes, por tani mbështet projektin e ri, duke u shprehur se “atje po bëhen çudira”.

Ish-kryetarja e Parlamentit, njëherësh deputetja e PS-së, Elisa Spiropali ka ndarë një mesazh me ndjekësit për Ditën e Europës.

Ish-ministrja e Jashtme thekson në reagimin e saj se Shqipëria edhe pse është pjesë e Europës, kërkon të hyjë në te, dhe kjo sipas saj vjen për shkak të ngatërresave apo paradokseve historike.

Sipas Spiropait, Europa për shqiptarët nuk është një mal me letra apo një pirg me dokumenta, por një botë ku pushteti kufizohet me ligj dhe “ku dinjiteti i njeriut vlen më shumë se forca dhe ku shteti nuk është pronë e askujt”.

“Sot është Dita e Europës. Asaj Europe në të cilën jemi, dhe, çuditërisht, duhet të hymë. Jo sepse për të tilla ngatërresa ose paradokse e kemi fajin vetë, por sepse i tillë ishte fati ynë historik. Si e tillë, për Shqipërinë dhe shqiptarët Europa nuk ka qënë kurrë thjesht dhe vetëm një destinacion politik, por shumë më tepër, kryesisht një mënyrë për të dalë nga vetmia historike me të gjitha pasojat e saj.

Europa për ne nuk është një mal me letra, një pirg me dokumenta.

Europa për ne është pjesë e një bote ku pushteti kufizohet nga ligji, ku dinjiteti i njeriut vlen më shumë se forca dhe ku shteti nuk është pronë e askujt. Rruga europiane e Shqipërisë nuk është vetëm proces negociatash. Është proces qytetërimi.

Dhe po, kjo rrugë ka qenë e gjatë, shpesh e padrejtë, shpesh zhgënjyese. Por është ende rruga më e rëndësishme, dhe e vetme, që kemi zgjedhur.

Europa nuk është perfekte, Europa nuk është e rënë nga qielli. Europa është vendi i lodhjeve milenare për përsosje të pandërprerë, vendi ku, në kërkim të lirisë, shoqëritë përpiqen parreshtur të korrigjojnë veten.

Për ne, kjo është beteja me veten të cilën së shpejti do e fitojmë.

Gëzuar Ditën e Europës”, thekson Spiropali.

Kreu i lëvizjes “Shqipëria Bëhet”, Adriatik Lapaj, ishte i ftuar në studion e News24, ku u shpreh se PD ka hezituar të bashkëpunojë me forcën e tij politike, duke pretenduar se brenda saj ka pasur shqetësime për rritjen e mbështetjes ndaj tij.

Lapaj tha se e ka konsideruar gjithmonë të drejtë legjitime të çdo partie politike organizimi i protestave, duke shtuar se kishte pritur që PD t’i bashkohej nismave të përbashkëta opozitare.

Sipas tij, një bashkim më i hershëm i opozitës dhe krijimi i një “kohezioni të madh social” do të kishte ndikuar në zhvillimet politike në vend.

“Unë isha gati të bëja dy hapa pas dhe të ngrihej një komitet qytetarësh. Po ta kishim bërë në janar, jam i bindur që Edi Rama nuk do ta kishte shtyrë situatën kështu”, u shpreh Lapaj.

Ai deklaroi gjithashtu se partia e tij do të marrë pjesë në zgjedhje në të gjitha 61 bashkitë e vendit për këshillat bashkiakë, ndërsa vendimet për kandidatët për kryetarë bashkie do të merren në një fazë të mëvonshme.

Lapaj theksoi se qytetarët në Shqipëri janë të lodhur nga klasa politike ekzistuese dhe kërkojnë ndryshim, drejtësi dhe mundësi më të mëdha për të jetuar dhe punuar në vend.

Ai prezantoi gjithashtu katër shtylla kryesore të programit politik të lëvizjes së tij: hapjen e listave zgjedhore, votën e emigrantëve, ligjin për referendumet dhe depolitizimin e administratës zgjedhore.

Sipas Lapajt, këto masa janë thelbësore për ndryshimin e sistemit aktual dhe garantimin e zgjedhjeve më të drejta dhe më të besueshme në Shqipëri.

Adriatik Lapaj: është e drejtë legjitime e cdo partie të protestojë, madje unë e kam pritur që PD të na bashkohet. Kemi thënë që të krijohet një kohezion i madh social. Unë isha  gatshëm të bëja 2 hapa pas, dhe të ngrihej një komitet i qytetarëve. Po ta kishim bërë që në janar, jam i bindur që Edi Rama nuk do e kishte shtyrë. Në PD një seri njerëzish e kanë patur merakun se mos fitonte Adriatiku.

Do të garojmë në 61 bashkitë për këshillat bashkiakë. Për kryetarë bashkie do të vendosim më vonë.

Kam ndjerë një dëshirë të jashtëzakonshme për ndryshim. Njerëzit janë të lodhur nga e njëjta klasë politike që ka 34 vite që riciklohet. Në çdo qytet, nga veriu në jug, shoh qytetarë që nuk kërkojnë lëmoshë, por kërkojnë drejtësi, kërkojnë mundësi për të punuar në vendin e tyre dhe jo të shohin fëmijët që u ikin në emigrim.

Ne kemi katër shtylla kryesore që besojmë se ndryshojnë fatin e këtij vendi:

Hapja e listave: Qytetarët duhet të zgjedhin vetë deputetin, jo kryetari i partisë.

Vota e emigrantëve: Nuk mund të lihen jashtë vendimmarrjes ata që mbajnë ekonominë e vendit me dërgesat e tyre.

Ligji për referendumet: Populli duhet të pyetet për çështjet e mëdha kombëtare.

Depolitizimi i administratës zgjedhore: Zgjedhjet nuk mund t’i numërojnë ata që garojnë.

Skeptikët kanë të drejtë të jenë të tillë sepse janë zhgënjyer shpesh, por historia ka treguar se asnjë sistem nuk është i pathyeshëm kur qytetarët bashkohen. Sistemi aktual mbahet në këmbë nga frika dhe apatia. Ne po punojmë për të thyer pikërisht këtë: t’u mbushim mendjen njerëzve se vota e tyre ka fuqi nëse kushtet e garës janë të barabarta. Nuk është betejë e lehtë, është përballje me një kështjellë të vjetër, por muret kanë filluar të krisen.