Nga Armand Shkullaku

Se çfarë nevojash emergjente mund të mbulojë një vend si Shqipëria me 4.25 milionë euro, që i falen një biznesi koncertesh, apo me 4 milion të tjera që i dhurohen një arkitekti për të bërë tendën e kryeministrisë, këtu lista do të ishte pafund. Nga pajisjet mjekësore në QSUT e deri tek ndihma jetësore për të moshuarit dhe invalidët. E nëse dashnorët e estetikës ramiste, që po na kushton miliarda euro pa asnjë bereqet, e kanë gati formulën propagandistike se kjo listënevojash s’është gjë tjetër veçse populizëm dhe se njerëzit kanë nevojë edhe të argëtohen, nën dritën e protestës së muajit të fundit, akti i kryeministrit duhet lexuar përtej polemikës se si duhen përdor taksat e qytetarëve.

Në radhë të parë, dhurimi i parave të atyre që sot janë në bulevard për një biznes privat, është“akt lufte” që kryeminstri u shpall protestuesve. Thelbi i protestës është pikërisht mbrojtja e publikes nga interesi privat, ruajtja e pasurive kombëtare nga plaçkitja dhe largimi i një qeverie që e kondideron Shqipërinë si oborrin e saj personal. Reagimi flakë për flakë i Ramës duke i falur 4.25 milion euro nga buxheti i shtetit një biznesi privat, në emër të Shqipërisë, përbën përdhunim publik të kauzës qytetare të protestës.

Vendimi personal i Ramës për të çuar gjysmën e fondit të emergjencës kombëtare për një koncert privat, sfidon një tjetër element kryesor të protestës, atë të përjashtimit të qytetarëve nga vendimarrja. Nëse dhjetra mijëra njerëz kanë dalë në rrugë sepse ndihen të përjashtuar nga arroganca e pushtetit dhe të papërfaqësuar nga ata që janë në qeveri e parlament, Edi Rama vetëm sa e përforcon diktatin e tij mbi ta.

Së dyti, reagimi që pasoi aktin e kryeministrit, tregoi ndarjen e thellë mes atyre që janë në rrugëdhe establishmentit në shërbim të pushtetit. Mund të jesh mbështetës i qeverisë, por mund të mos jesh dakort që ato 4 milion euro të shkojnë për një koncert privat në vend se të përdoren për zëvendësimin e skanerave që nuk punojnë në spitale. Asnjë zë i vetëm nga mazhoranca dhe asnjërresht nga veglat mediatike të pushtetit, nuk e ngritën qoftë edhe si hipotezë se sa i drejtë ishte akti i kryeministrit. Përkundrazi, ata që e goditën atë akt, u sulmuan si sorra e korba, armiq qënuk e duan suksesin e Shqipërisë, injorantë që nuk kuptojnë se si do e ndryshojë të ardhmen e vendit Kanye West, qorra që nuk e shohin lartësinë ku na ka ngjitur lideri maksimal.

Janë të njëjtit njerëz që qajnë me oi arkivolin bosh të kryeministrit dhe iu duket normale kur ai hap vera nga 33 mijë euro për të impresionuar vizitorët e lartë, shtriq trupin e dhjamosur nëavionin privat apo ul të ndenjurat në tribunat e NBA. Të njëjtët që hulumtojnë me rrënjë e degëbiografitë e protestuesve por mbyllin sytë për kriminelët e hajdutët që qeverisin vendin. Ata qëalarmohen për dhunën, por s’guxojnë të thonë një fjalë kur kryeministri publikon fotot e organizatorëve të protestës për t’u shkelmuar të nesërmen fytyrës nga policia.

Ky normalizim prej një dekade i abuzimit, mashtrimit dhe krimit është gjithashtu një shkak i fuqishëm pse në rrugët e Tiranës kërkohet fundi i kastës sunduese. Për Ramën dhe ata që e rrethojnë është normale t’i falësh paratë e qyetarëve një biznesi privat sikur t’i kishe të tuat. Ndërsa për ata që janë në rrugë, këtij “normaliteti” duhet t’i vijë fundi.

Shuplaka 4 milionëshe ndaj protestuesve duhet të marrë një përgjigje. Ata që vjedhin dhe kanëkurajon që vjedhjen ta paraqesin si zhvillim, duhen treguar me gisht. Nëse ata nuk ndjejnë turp, të paktën fëmijët e familjarët e tyre të ulin kokën sa herë të dalin në rrugë. Ata që mbulojnëvjedhjet për të kapur vetë ndonjë kockë, duhen bojkotuar e diskredituar. Ata që numërojnëprotestuesit në shesh dhe jo kufomat që dalin çdo ditë nga onkologjiku, duhen përndjekur sa herëtë guxojnë të nxjerrin kokën. Atyre që përgojojnë njerëzit që protestojnë dhe vetë dalin në çdo dosje kriminale, u duhet kujtuar çdo ditë se shtëpitë që kanë, kostumet që veshin, shkollat e fëmijëve që paguajnë i kanë nga paratë e vjedhura të atyre që janë në rrugë.

Ato 4 milion euro janë një pikë uji në fuçinë miliardëshe të abuzimit dhe vjedhjeve, por nën dritën e protestave që kanë përfshirë vendin, shërbejnë për të kuptuar se Edi Rama nuk di tëveprojë ndryshe. Cilido që mund të kishte ndonjë iluzion se protestat do ta bënin të reflektonte ndaj qytetarëve, tashmë e ka marrë përgjigjen.

Në mënyrë metaforike, koncerti i luksit në Tiranë ka shenjuar një kufi të qartë ndarës mes atyre që vazhdojnë të jetojnë në pushtetin e abuzimit dhe atyre që besojnë se u ka ardhur fundi. /Lapsi.al 

Deklaratat e kryeministrit Edi Rama për një financim prej 4 mln euro për koncertin e Kanye West kanë tërhequr vëmendjen e mediave botërore.

Agjencia e lajmeve “Reuters” shkruan se kryeministri ‘Edi Rama mbrojti vendimin e qeverisë për të shpenzuar një shumë të tillë parash, ndërsa përpiqet të zbusë reagimet e forta publike dhe zemërimin që ka shtuar protestat dhe kërkesat për dorëheqjen e tij’.

Reuters thekson se Kanye West është ndaluar të performojë në disa vende evropiane këtë verë pas deklaratave të tij, të cilat kanë përfshirë lavdërime për Adolf Hitlerin dhe përdorimin e simboleve naziste.

Koncerti, i planifikuar për më 11 korrik në periferi të Tiranës, pritet të zhvillohet në një stadium të përkohshëm të ndërtuar posaçërisht për këtë aktivitet.

Në një postim në Facebook, Rama deklaroi se fondi prej 4 milionë eurosh u miratua në momentet e fundit për të shmangur, sipas tij, dëmtimin e imazhit të Shqipërisë.

“Ne akorduam 4 milionë euro në minutën e fundit për të shmangur turpërimin e Shqipërisë përballë afro 25 mijë vizitorëve nga 80 vende të botës, të cilët kishin blerë tashmë biletat për koncertin e Kanye West, ndërsa shumë të tjerë kishin frikë se ai mund të anulohej”, citohet Rama nga Reuters.

Sipas kryeministrit, eventi pritet t’i sjellë ekonomisë shqiptare të paktën 100 milionë euro të ardhura, falë rritjes së rezervimeve në hotele dhe aktiviteteve turistike gjatë ditëve të koncertit.

Megjithatë, deklaratat e tij kanë shkaktuar reagime të shumta kritike në rrjetet sociale. Një komentues shkroi se “Shqipëria turpërohet kur mirëpret një këngëtar që admiron Hitlerin”, ndërsa një tjetër reagoi: “Turp, jo me paratë e mia!”.

Reuters kujton se në Tiranë protestat qytetare kanë vazhduar çdo ditë për më shumë se një muaj. Fillimisht ato nisën kundër planeve për ndërtimin e një resorti luksoz të lidhur me Jared Kushner, dhëndrin e presidentit amerikan Donald Trump.

Më pas, protestat u zgjeruan duke kundërshtuar edhe projekte të tjera turistike pranë zonave të mbrojtura bregdetare, ndërsa protestuesit kërkojnë edhe dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama, duke e akuzuar qeverinë për korrupsion.

Mobilizimi më i madh popullor që Shqipëria ka përjetuar në dekadat e fundit vazhdon: aftësia për t’u përhapur përmes mediave sociale dhe përpjekjet për ta delegjitimuar atë

Nga Marzia Baldari, IL FATTO QUOTIDIANO

“Arritja më e rëndësishme e protestës është ajo që organizatorët e quajnë vrasja e frikës. Shqiptarët nuk e perceptojnë më pushtetin e kryeministrit Edi Rama si të paprekshëm. Ky ndryshim psikologjik mund të jetë pasoja më e rëndësishme e kësaj lëvizjeje”.

Për gazetaren investigative Xhesika Tollia, e cila prej më shumë se një muaji ndjek në terren manifestimet e Revolucionit Flamingo për portalin investigativ Shteg, ky është momenti i kthesës së mobilizimit më të madh popullor që Shqipëria ka njohur në dekadat e fundit.

Më shumë se kërkesat politike, sipas saj, ka ndryshuar marrëdhënia mes qytetarëve dhe pushtetit.

Për këtë është i bindur edhe Endrin Hysa, 37 vjeç, italian me origjinë shqiptare. Ai jeton prej vitesh në Itali, por kur protestat shpërthyen vendosi t’i bashkohej diasporës dhe të kthehej në Shqipëri për të marrë pjesë në manifestime.

“Omerta (heshtja e imponuar nga frika) ka qenë gjithmonë një nga të këqijat më të mëdha të këtij populli. Për dekada me radhë shqiptarët mbetën të izoluar nga bota gjatë komunizmit. Pas rënies së tij, shumë njerëz përfunduan duke pranuar në mënyrë pasive një politikë thellësisht të korruptuar,” thotë 37-vjeçari.

Më pas ai rrëfen disa episode nga fëmijëria e tij: “Kur isha fëmijë jetoja në Durrës dhe të gjithë e dinim se ai pallat shumëkatësh ishte ndërtuar nga mafia, ose ai lokali, apo ai tjetri ngjitur. Për ne prania e krimit të organizuar ishte normalitet,” shpjegon Endrini.

Më pas ai shton: “Për këtë arsye kam menduar gjithmonë se Shqipëria nuk do të mund të ndryshonte kurrë për sa kohë që do të vazhdonte ky heshtje kolektive. Kur pashë në Instagram mijëra njerëz që dilnin në rrugë, e kuptova se po ndodhte diçka e jashtëzakonshme. Për herë të parë pashë shqiptarët të çliroheshin nga frika. Dhe unë duhej të isha këtu”.

Historia e tij tregon edhe një element tjetër dallues të Revolucionit Flamingo: aftësinë për t’u përhapur përmes rrjeteve sociale më shumë sesa përmes medieve tradicionale.

“Bëhet fjalë për një protestë jo tradicionale,” shpjegon gazetarja Tollia. “Ajo mbështetet fort te rrjetet sociale dhe përdor mënyra komunikimi tipike të brezave të rinj. Kushdo që ka një telefon inteligjent dhe një lidhje interneti mund të publikojë një video që mund të bëhet virale brenda pak orësh”.

Për këtë arsye, vëren Tollia, lëvizja nuk ka qenë kurrë e varur nga mbulimi i mediave tradicionale, qoftë kombëtare apo ndërkombëtare.

“Protesta u përhap përmes algoritmeve të rrjeteve sociale. Dhe pikërisht për këtë arsye edhe kryeministri Rama e ka cilësuar disa herë algoritmin si ‘fajtor’”.

Sipas gazetares shqiptare, kryeministri u përpoq që në fillim të kontrollonte narrativën: “Fillimisht u përpoq t’i minimizonte protestat. Më pas, kur u bë e qartë se ato përfaqësonin një realitet politik që nuk mund të injorohej më, filloi të kërkonte elemente për t’i delegjitimuar”.

Sipas saj, Rama fillimisht foli për një “luftë hibride”.

“Ai pretendoi se lëvizja ndikohej nga interesa ruse ose iraniane. Kur këto shpjegime nuk gjetën mbështetje në opinionin publik, filloi të identifikonte protestues të veçantë, duke publikuar emrat dhe fotografitë e tyre në kanalet e tij në rrjetet sociale.”

Ndërkohë, klima në sheshe është bërë më e tensionuar.

Ditët e fundit kanë ndodhur përplasje dhe disa arrestime. Megjithatë, një nga thirrjet që dëgjohet më shpesh mbetet: “Policia është me ne.”

“Përdorimi i forcës nuk mund të justifikohet duke thënë se disa protestues hodhën miell ose vezë drejt automjeteve të deputetëve,” thotë Tollia.

“Deri tani nuk ka pasur asnjë reagim institucional lidhur me dhunën e denoncuar nga disa të arrestuar. Kemi parë njerëz tashmë të neutralizuar dhe të shtrirë në tokë që goditeshin me shkopinj gome.”

Këto episode dhune, shpjegon më tej Tollia, u përfshinë shpejt në narrativën e qeverisë.

“Ishte e parashikueshme që këto episode do të përdoreshin për të forcuar rrëfimin e qeverisë. Dhe pikërisht kjo po ndodh. Disa ekspertë të komunikimit mendojnë se Partia Socialiste po ndjek një strategji të koordinuar të disiplinës së mesazhit (message discipline) dhe manipulimit politik (political spin).”

Megjithatë, sipas gazetares, përplasjet nuk e kanë dobësuar mbështetjen për protestën.

“Manifestimi kombëtar i 4 korrikut, që nxori në rrugë mijëra njerëz, tregoi se protesta vazhdon të mobilizojë qytetarët njësoj si ditën e parë. Pamjet e prindërve që sjellin fëmijët në protesta dhe i lënë të vizatojnë ulur mbi asfalt janë prova më e qartë se shumica e pjesëmarrësve nuk kërkon dhunë. Ata vazhdojnë ta mbështesin lëvizjen me të njëjtin entuziazëm si në fillim.”

Kërkesat e mijëra protestuesve mbeten të njëjtat: një ndryshim i thellë politik dhe dorëheqja e Edi Ramës, i cili për momentin nuk ka ndërmend të largohet nga detyra.

“Nuk mund të them nëse Rama do të japë dorëheqjen apo jo,” përfundon Tollia.

“Ai vetë e ka përsëritur disa herë se kjo mundësi nuk bën pjesë në planet e tij. Ajo që mund të them është se kjo protestë do të ketë për të një kosto të konsiderueshme politike.”