Deklaratat e kryeministrit Edi Rama për një financim prej 4 mln euro për koncertin e Kanye West kanë tërhequr vëmendjen e mediave botërore.

Agjencia e lajmeve “Reuters” shkruan se kryeministri ‘Edi Rama mbrojti vendimin e qeverisë për të shpenzuar një shumë të tillë parash, ndërsa përpiqet të zbusë reagimet e forta publike dhe zemërimin që ka shtuar protestat dhe kërkesat për dorëheqjen e tij’.

Reuters thekson se Kanye West është ndaluar të performojë në disa vende evropiane këtë verë pas deklaratave të tij, të cilat kanë përfshirë lavdërime për Adolf Hitlerin dhe përdorimin e simboleve naziste.

Koncerti, i planifikuar për më 11 korrik në periferi të Tiranës, pritet të zhvillohet në një stadium të përkohshëm të ndërtuar posaçërisht për këtë aktivitet.

Në një postim në Facebook, Rama deklaroi se fondi prej 4 milionë eurosh u miratua në momentet e fundit për të shmangur, sipas tij, dëmtimin e imazhit të Shqipërisë.

“Ne akorduam 4 milionë euro në minutën e fundit për të shmangur turpërimin e Shqipërisë përballë afro 25 mijë vizitorëve nga 80 vende të botës, të cilët kishin blerë tashmë biletat për koncertin e Kanye West, ndërsa shumë të tjerë kishin frikë se ai mund të anulohej”, citohet Rama nga Reuters.

Sipas kryeministrit, eventi pritet t’i sjellë ekonomisë shqiptare të paktën 100 milionë euro të ardhura, falë rritjes së rezervimeve në hotele dhe aktiviteteve turistike gjatë ditëve të koncertit.

Megjithatë, deklaratat e tij kanë shkaktuar reagime të shumta kritike në rrjetet sociale. Një komentues shkroi se “Shqipëria turpërohet kur mirëpret një këngëtar që admiron Hitlerin”, ndërsa një tjetër reagoi: “Turp, jo me paratë e mia!”.

Reuters kujton se në Tiranë protestat qytetare kanë vazhduar çdo ditë për më shumë se një muaj. Fillimisht ato nisën kundër planeve për ndërtimin e një resorti luksoz të lidhur me Jared Kushner, dhëndrin e presidentit amerikan Donald Trump.

Më pas, protestat u zgjeruan duke kundërshtuar edhe projekte të tjera turistike pranë zonave të mbrojtura bregdetare, ndërsa protestuesit kërkojnë edhe dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama, duke e akuzuar qeverinë për korrupsion.

Mobilizimi më i madh popullor që Shqipëria ka përjetuar në dekadat e fundit vazhdon: aftësia për t’u përhapur përmes mediave sociale dhe përpjekjet për ta delegjitimuar atë

Nga Marzia Baldari, IL FATTO QUOTIDIANO

“Arritja më e rëndësishme e protestës është ajo që organizatorët e quajnë vrasja e frikës. Shqiptarët nuk e perceptojnë më pushtetin e kryeministrit Edi Rama si të paprekshëm. Ky ndryshim psikologjik mund të jetë pasoja më e rëndësishme e kësaj lëvizjeje”.

Për gazetaren investigative Xhesika Tollia, e cila prej më shumë se një muaji ndjek në terren manifestimet e Revolucionit Flamingo për portalin investigativ Shteg, ky është momenti i kthesës së mobilizimit më të madh popullor që Shqipëria ka njohur në dekadat e fundit.

Më shumë se kërkesat politike, sipas saj, ka ndryshuar marrëdhënia mes qytetarëve dhe pushtetit.

Për këtë është i bindur edhe Endrin Hysa, 37 vjeç, italian me origjinë shqiptare. Ai jeton prej vitesh në Itali, por kur protestat shpërthyen vendosi t’i bashkohej diasporës dhe të kthehej në Shqipëri për të marrë pjesë në manifestime.

“Omerta (heshtja e imponuar nga frika) ka qenë gjithmonë një nga të këqijat më të mëdha të këtij populli. Për dekada me radhë shqiptarët mbetën të izoluar nga bota gjatë komunizmit. Pas rënies së tij, shumë njerëz përfunduan duke pranuar në mënyrë pasive një politikë thellësisht të korruptuar,” thotë 37-vjeçari.

Më pas ai rrëfen disa episode nga fëmijëria e tij: “Kur isha fëmijë jetoja në Durrës dhe të gjithë e dinim se ai pallat shumëkatësh ishte ndërtuar nga mafia, ose ai lokali, apo ai tjetri ngjitur. Për ne prania e krimit të organizuar ishte normalitet,” shpjegon Endrini.

Më pas ai shton: “Për këtë arsye kam menduar gjithmonë se Shqipëria nuk do të mund të ndryshonte kurrë për sa kohë që do të vazhdonte ky heshtje kolektive. Kur pashë në Instagram mijëra njerëz që dilnin në rrugë, e kuptova se po ndodhte diçka e jashtëzakonshme. Për herë të parë pashë shqiptarët të çliroheshin nga frika. Dhe unë duhej të isha këtu”.

Historia e tij tregon edhe një element tjetër dallues të Revolucionit Flamingo: aftësinë për t’u përhapur përmes rrjeteve sociale më shumë sesa përmes medieve tradicionale.

“Bëhet fjalë për një protestë jo tradicionale,” shpjegon gazetarja Tollia. “Ajo mbështetet fort te rrjetet sociale dhe përdor mënyra komunikimi tipike të brezave të rinj. Kushdo që ka një telefon inteligjent dhe një lidhje interneti mund të publikojë një video që mund të bëhet virale brenda pak orësh”.

Për këtë arsye, vëren Tollia, lëvizja nuk ka qenë kurrë e varur nga mbulimi i mediave tradicionale, qoftë kombëtare apo ndërkombëtare.

“Protesta u përhap përmes algoritmeve të rrjeteve sociale. Dhe pikërisht për këtë arsye edhe kryeministri Rama e ka cilësuar disa herë algoritmin si ‘fajtor’”.

Sipas gazetares shqiptare, kryeministri u përpoq që në fillim të kontrollonte narrativën: “Fillimisht u përpoq t’i minimizonte protestat. Më pas, kur u bë e qartë se ato përfaqësonin një realitet politik që nuk mund të injorohej më, filloi të kërkonte elemente për t’i delegjitimuar”.

Sipas saj, Rama fillimisht foli për një “luftë hibride”.

“Ai pretendoi se lëvizja ndikohej nga interesa ruse ose iraniane. Kur këto shpjegime nuk gjetën mbështetje në opinionin publik, filloi të identifikonte protestues të veçantë, duke publikuar emrat dhe fotografitë e tyre në kanalet e tij në rrjetet sociale.”

Ndërkohë, klima në sheshe është bërë më e tensionuar.

Ditët e fundit kanë ndodhur përplasje dhe disa arrestime. Megjithatë, një nga thirrjet që dëgjohet më shpesh mbetet: “Policia është me ne.”

“Përdorimi i forcës nuk mund të justifikohet duke thënë se disa protestues hodhën miell ose vezë drejt automjeteve të deputetëve,” thotë Tollia.

“Deri tani nuk ka pasur asnjë reagim institucional lidhur me dhunën e denoncuar nga disa të arrestuar. Kemi parë njerëz tashmë të neutralizuar dhe të shtrirë në tokë që goditeshin me shkopinj gome.”

Këto episode dhune, shpjegon më tej Tollia, u përfshinë shpejt në narrativën e qeverisë.

“Ishte e parashikueshme që këto episode do të përdoreshin për të forcuar rrëfimin e qeverisë. Dhe pikërisht kjo po ndodh. Disa ekspertë të komunikimit mendojnë se Partia Socialiste po ndjek një strategji të koordinuar të disiplinës së mesazhit (message discipline) dhe manipulimit politik (political spin).”

Megjithatë, sipas gazetares, përplasjet nuk e kanë dobësuar mbështetjen për protestën.

“Manifestimi kombëtar i 4 korrikut, që nxori në rrugë mijëra njerëz, tregoi se protesta vazhdon të mobilizojë qytetarët njësoj si ditën e parë. Pamjet e prindërve që sjellin fëmijët në protesta dhe i lënë të vizatojnë ulur mbi asfalt janë prova më e qartë se shumica e pjesëmarrësve nuk kërkon dhunë. Ata vazhdojnë ta mbështesin lëvizjen me të njëjtin entuziazëm si në fillim.”

Kërkesat e mijëra protestuesve mbeten të njëjtat: një ndryshim i thellë politik dhe dorëheqja e Edi Ramës, i cili për momentin nuk ka ndërmend të largohet nga detyra.

“Nuk mund të them nëse Rama do të japë dorëheqjen apo jo,” përfundon Tollia.

“Ai vetë e ka përsëritur disa herë se kjo mundësi nuk bën pjesë në planet e tij. Ajo që mund të them është se kjo protestë do të ketë për të një kosto të konsiderueshme politike.”

Deputeti i Partisë Demokratike, Gjin Gjoni, është shprehur se opozita duhet të ndërmarrë forma më të forta reagimi në mbështetje të protestës qytetare. Në Off the Record me Andrea Dangllin në A2 CNN ai propozoi që një pjesë e deputetëve të PD-së të futen në grevë urie, ndërkohë që një akt tjetër mund të jetë edhe rrethimi i kryeministrisë dhe moslejimi i zyrtarëve të hyjnë brenda.

“Unë jam i gatshëm, e kam thënë dhe simbolika e rrethimit të kryeministrisë ishte më protestu. Unë kam qenë pjesë e atyre protestuesve, atë ditë që është rrethuar e gjithë kryeministria. Çka tregon? A mund të avancojmë më tepër? Patjetër. Unë nuk jam për të dhënë këshilla protestuese, por mund të jetë që një 24 orësh të gjithë protestuesit edhe rrethimi në 24 orë në ditë pune, që mos të lejosh zyrtarët e kryeministrisë dhe zyrtarët e tjerë që të futen në kryeministri është një element shumë i rëndësishëm që jep një simbolikë. Sepse simbolikat e protestës në vetvete ka sensibilizuar të gjithë mediat ndërkombëtare dhe po të shohësh edhe presioni i Bashkimit Europian. Unë jam që një pjesë e deputetëve të Partisë Demokratike, patjetër që të ngujohen. Një pjesë tjetër të merret me organizimin. Po mund të jenë ata që kanë më tepër elektorat mund të dalin në zonë ose ata që duan me humb kile mund të qëndrojnë në grevë. Po duhet një sakrificë”, tha Gjoni në Off the Record me Andrea Dangllin në A2 CNN.

Deputeti demokrat foli edhe për debatet e brendshme në PD, duke pranuar se ka shprehur kritika në forumet drejtuese, por shtoi se ato shpesh dalin në media për shkak të personave që, sipas tij, përcjellin informacion te gazetarët.

“Të jeni të sigurt që shumë gjëra që thuhen brenda forumeve dhe dalin sepse ka nga ata që mbajnë edhe telefonat aty brenda për të dhënë ndonjë lajm për gazetarët. Po tani gjithmonë kanë ekzistuar spiunat”, deklaroi ai.

Gjoni tha se Partia Demokratike duhet të bëhet një forcë konkurruese për qeverisjen dhe tha se do të jetë kritik ndaj drejtimit të saj, nëse nuk merren parasysh disa ndryshime në strukturat e partisë.

“Problemi është që në rast se Partia Demokratike nuk bëhet forcë konkurruese për të qeverisur, pa dyshim që do jetë një dobësi shumë e madhe edhe për gjithë demokratët edhe për njerëzit të cilët na mbështesin, edhe për pjesën e atyre të cilët dalin dhe kanë të njëjtat kërkesa me ne. Ka një elektorat i cili e mbështet, ka një elektorat i cili do që të ketë një ndryshim, ka një elektorat i cili është në shumicë dhe unë kontaktoj përditë edhe në protestë edhe në zonë edhe në parlament edhe gjithkund njerëz në rrugë. Janë tre-katër figura të cilët po të takosh të gjithë njerëzit thonë prapë me Gjinin juve, prapë me Qafokun juve. E ke parasysh se janë ca figura që nuk tërheqin. Po le t’i nxjerrë në shesh”, theksoi Gjoni në Off the Record me Andrea Dangllin në A2 CNN.

Lidhur me reformën në drejtësi, ai përsëriti qëndrimin zyrtar të Partisë Demokratike kundër zgjatjes së mandateve të prokurorëve të SPAK, duke argumentuar se kjo kërkon ndryshime kushtetuese.